Ins en outs van eigentijdse sporten: Trilplaten

In fitnesscentra en sportscholen zijn trilplaten in korte tijd een onmisbaar en populair onderdeel geworden.

Het aantrekkelijke van de trilplaat, ook wel powerplate of body vibration genoemd, is dat je met weinig inspanning toch je hele lichaam kunt trainen. De elektrische plaat trilt tussen de 30 tot 60 keer per seconde. De gekozen frequentie hangt samen met de zwaarte van de oefeningen. Het lichaam neemt de trillingen over waardoor de spieren zich aanspannen. Trilplaten zijn ooit ontwikkeld om bij kosmonauten spierverslapping en vermindering van botdichtheid tegen te gaan. Vervolgens werden ze ontdekt door topsporters en ingezet bij revalidatie.

Een trilplaat ziet eruit als een dikke metalen plaat ter grootte van een flink dienblad, met daarop een anti-sliplaag. Er zit een manshoge kolom aan, met een beugel om je aan vast te houden.

De basishouding is staand met beide voeten op de plaat, de knieën licht gebogen en de rug recht. Maar je kunt ook op de plaat liggen of zitten. Door middel van oefeningen kun je specifieke lichaamsdelen trainen. Bijvoorbeeld door zittend op de plaat de benen om de kolom te klemmen en achterover te leunen voor sterkere buikspieroefeningen. Ook kun je op de grond liggend jezelf opdrukken, terwijl je handen op de plaat steunen.

De armen en schouders kun je trainen met behulp van verstelbare oefenbanden (straps) die aan de plaat bevestigd kunnen worden en waar je aan kunt hangen of trekken. Andere hulpmiddelen zijn een mat voor grondoefeningen en een verhoging (step). Sommige oefeningen zijn vooral gericht op kracht, andere op rekken, massage of ontspanning.

Het advies is om twee tot drie keer per week ongeveer vijftien minuten te trainen. Dat is in ieder geval ontspannend en een prettige aanvulling op andere fitnessvormen.

Moet ik vooraf naar een (sport)keuring?
Als je helemaal gezond bent, is een keuring niet nodig. In de praktijk wordt de trilplaat echter vooral gebruikt door mensen die heel inactief zijn of die herstellen van blessure of ziekte. Dan is overleg met een arts sterk aan te bevelen.

Zwangere vrouwen, mensen met een tumor, hartklachten, implantaten of operatiewonden kunnen zich beter niet blootstellen aan de trillingen.

Welke blessures kan ik verwachten?
Wie rekening houdt met de bovengenoemde contra-indicaties voor het gebruik van de trilplaat, loopt weinig kans op ernstige blessures. Tenminste als het (eerst) onder begeleiding gebeurt van een instructeur. Spierpijn krijgt bijna iedereen.

Waar is de trilplaat goed voor?
Wie alleen afgaat op de informatie van fabrikanten en sport- en beautycentra, krijgt het idee dat de trilplaat zo’n beetje de oplossing voor alles is. In een paar minuten afvallen, sterker worden, minder pijnklachten bij chronisch zieken, enzovoort.Enige relativering is hier op zijn plaats. In verschillende wetenschappelijke onderzoeken zijn nauwelijks effecten gevonden als het om spierkracht, lenigheid of uithoudingsvermogen gaat. Het is qua positieve effecten dan ook geen volwaardige vervanger van sporten.

Maar het kan wel een goede aanvulling zijn op een gewone training of bij blessures waardoor de belastbaarheid even minder is. Vooral bij mensen die nauwelijks bewegen, kan de trilplaat het lichaam in beweging zetten met de bijbehorende positieve gevolgen. Uit recent onderzoek aan de universiteit van Leuven onder ongetrainde vrouwen tussen de 58 en 74 jaar, bleek dat niet alleen de spieren sterker werden, maar dat ook de botdichtheid toenam. Hierdoor vermindert de kans op vallen en botbreuken.