Bedankt voor uw aanmelding!

Het wordt de hoogste tijd dat het ministerie van financiën eindelijk is een onderzoek naar het nut van een verklaring van erfrecht instelt. De publieke discussie is al vanaf 1 april 2008 via De Telegraaf, De Consumentenbond, Tros Radar, Fiscalert en Knelpunt van omroep Max over dit onderwerp gevoerd. Een belangrijke bron voor die discussie is mijn artikel, dat ik hier weergeef.

Banken ontduiken systematisch het erfrecht van 2003.

Het overlijden van een dierbare betekent een heel emotionele tijd voor de nabestaanden. Niet echt een periode waarin een slecht advies erg dienstig kan zijn. De door veel begrafenisondernemers en verzekeraars verstrekte "Gids na een Overlijden", Postbus 51, en diverse anderen op hun websites --zoals www.overlijden.nl -- en vooral de banken doen de aansporing om zo snel mogelijk een verklaring van erfrecht aan te vragen bij de notaris. In hun briefwisseling met de klanten doen ze de aanbeveling dat binnen enkele dagen te doen.

Deze aansporingen zijn echter op zijn minst voorbarig te noemen.

In een groot aantal gevallen gaat het evenwel om een totaal overbodige handeling die de achtergebleven partner, weduwe of weduwnaar enkele honderden euro's gaat kosten. Een verklaring van erfrecht kost gemiddeld zo'n 400 euro.


De practijk van elke dag.[/B]


In de practijk van elke dag komen twee situaties het meest voor. Vóór de invoering van de wet op het nieuwe erfrecht per 1 januari 2003 werd veel propaganda gemaakt voor het opstellen van een testament op de langstlevende partner, vooral bekend onder de naam Testament op de Langstlevende. Dat testament was dan bedoeld om de partner die zou achterblijven een onbezorgde oude dag te bezorgen. Heel veel mensen hebben een dergelijk testament laten opstellen.

De nieuwe wet heeft die onbezorgde oude dag wettelijk willen regelen en garanderen.

Gevolg hiervan is dat een testament op de langstlevende partner in principe overbodig is geworden. Immers de wet bepaalt dat in geval van overlijden de hele nalatenschap met alle lusten en lasten toekomt aan de overgebleven partner. Een verklaring van erfrecht is dan eveneens overbodig geworden.

Het enige wat de overgebleven partner moet doen, is bewijzen dat de partner is overleden en dat er sprake was van een huwelijk.

En dat kan simpelweg met een kopie van het Uitreksel uit een overlijdensakte, opgemaakt door de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente waarin de overledene gestorven is. Daarnaast is er nog een schrijven nodig van het Centraal Testamenten Register(CTR) waarin staat dat er door de overledene geen testament is opgemaakt. Dat schrijven kan door iedere burger opgevraagd worden onder toezending van een kopie van het Uitreksel uit een overlijdensakte bij het CTR in Den Haag. Het formulier is zelfs te downloaden van de website van het CTR.

De notaris hoeft er helemaal niet aan te pas te komen.

Het vroegere testament op de langstlevende partner heeft model gestaan voor de nieuwe wet op het erfrecht. De mensen die vóór de ingangsdatum van de nieuwe wet op het erfrecht een testament hebben laten opstellen worden nu in geval van overlijden van een van de partners voor dubbele kosten gesteld, want ook zij ontkomen bij de banken niet aan de "verplichting" tot het overleggen van een verklaring van erfrecht. Het opmaken indertijd van het testament bracht kosten met zich en nu bij overlijden komen daarop nog eens de kosten voor het opmaken van een verklaring van erfrecht.

Deze mensen dachten vastgelegd te hebben dat de langstlevende enige erfgenaam zou zijn. Kennelijk zijn de banken niet overtuigd van de kracht van dat testament. Professor van J.M.J. van Mourik, die meegewerkt heeft aan de totstandkoming van de nieuwe wet van 2003 en specialist is in het Erfrecht, zegt dat banken zich niet moeten bemoeien met erfrecht en zich dienen te beperken tot controle van de inningsbevoegdheid van de klant.



[B]Banken voeren de wet van 2003 niet uit.

Hoewel alle bankinstellingen in hun Algemene Voorwaarden hebben opgenomen dat na overlijden er een verklaring van erfrecht gevraagd kan worden, wordt aan alle klanten na een melding van overlijden automatisch en klakkeloos gevraagd een verklaring van erfrecht te overleggen. Dus ook aan die klanten die vallen onder de wet van 2003, zonder enig onderscheid te maken. De vraag naar de verklaring van erfrecht is ingebakken in de baliecultuur van de bankinstellingen. Het lijkt er op dat banken nooit hebben gehoord van de versterking van de positie van de langstlevende door de nieuwe wet. Zij negeren daarmee de wet op het vernieuwde erfrecht en voeren deze gewoonweg niet uit.

Het komt dan ook meerdere malen voor dat een verklaring van erfrecht meer kost dan er saldo op de rekening staat.

Het notariaat deelt met genoegen in de winst.

Wat moet de notaris doen voor de verklaring van erfrecht? Er wordt een afspraak gemaakt op het kantoor van de notaris ter bespreking van de aanvraag. De klant wordt veelal gevraagd een aantal stukken mee te brengen, zoals bewijs van overlijden, het trouwboekje als dat aanwezig is, testament(en), kopie van een geldig legitimatiebewijs en de adresgegevens van de erfgenamen. Als er geen testament wordt meegebracht zal hij kontakt dienen op te nemen met het Centraal Testamenten Register met de vraag of de overledene een testament heeft gemaakt in het verleden. Het antwoord kan alleen maar zijn een ja of een nee. Indien ja, zal het CTR ook aangeven bij welke notaris het testament berust.Soms moet de notaris nog op zoek naar kinderen die een vordering hebben op de langstlevende via het bevolkingsregister.

De gegevens worden ingevoerd in het daarvoor bestemde programma op de computer en resulteert als vanzelf in een verklaring van erfrecht.

Is er geen testament, maar wel sprake van een huwelijk of een andere geregistreerde samenlevingsvorm, dan bepaalt de wet uit 2003 dat de hele nalatenschap automatisch overgaat op de langstlevende. De notaris had derhalve geen verklaring van erfrecht hoeven op te maken. De klant had geen kosten hoeven te maken. De notaris had de aanvrager hierover dienen te informeren.


Is er wel een testament, maar dan een testament op de langstlevende, dan is de notaris ook klaar na bovengenoemde handelingen. Bijna altijd is in die testamenten op de langstlevende een bepaling opgenomen dat de langstlevende ook benoemd wordt tot uitvoerder van het testament, tot executeur derhalve. Ook dan is er geen verklaring van erfrecht vereist door de bankinstellingen. Ook deze informatie moet toch ook bij het notariaat bekend zijn. Ook dan had de aanvrager dus geen kosten hoeven te maken.

Bedenkelijk is dan ook dat de notarissen de verwijzingen door de bank bijna zonder uitzondering met een verklaring van erfrecht honoreren.

Voorzichtigheid is geboden!

In het voorafgaande is al aangegeven dat telkens en telkens weer het advies wordt gegeven met spoed een verklaring van erfrecht te laten opstellen. Bij veel banken wordt het spoedeisende karakter vertaald in "binnen enkele werkdagen", zoals bij de Rabobank en Fortisbank. De Consumentbond geeft dit advies zeker niet, maar stelt in een van haar uitgaven dat advies niet verstandig te vinden. Alleen al de aanvraag voor een verklaring van erfrecht kan gezien worden als een daad van aanvaarding van de nalatenschap. Op een eenmaal gemaakte keuze kan niet worden teruggekomen. Wanneer een dergelijk advies direct wordt opgevolgd, kan het wel eens zo zijn dat men erfgenaam is geworden van een schuldenlast.

De wettelijke regeling voor het erfrecht van de langstlevende geldt voor alle echtgenoten en geregistreerde partners, dus niet alleen bij gemeenschap van goederen, maar ook bij huwelijkse voorwaarden of partnerschapsvoorwaarden.

Drs.H.J.J Steenbekkers Wanssum, 10 mei 2008

henk.steenbekkers@gmail.com

Boven bedoelde discussie treft u aan bij het forum van de COnsumentenbond en het forum van Seniorweb.

Samen met mijn zus heb ik een en/of spaarbankrekening. Hierop wordt maandelijks door familieleden geld gestort. Mijn zus is onlangs overleden. Is nu een akte van overlijden voldoende voor een naamswijziging?

Na het lezen van het artikel komt bij mij de vraag op:
wat als beide ouders zijn overleden voor 2003? Moet er dan ook een verklaring van erfrecht worden opgestelden welke versie van de wet wordt er gehanteerd: die van voor of die van na 2003? De vader van mijn vriend is in 1997 overleden en er heeft nog steeds geen verdeling plaatsgevonden, omdat hij enig erfgenaam van vader is en de anderen alleen hun recht op een legitieme portie niet willen aanvaarden. Ook weten we niet of er een termijn aan het opvragen is gesteld. In 2008 is er na vijfen eenhalf jaar gereageerd door een advokaat. Het twistpunt is kunnen zij land opeisen of moeten ze genoegen nemen met een som geld.Hoe lang het nog zal duren is ook nu nog onbekend.

Ik zit in het zelfde schuitje,een persoon reageert nergens op en haar advocaat zegt als je hem belt,daar ga ik niet op.
En je kunt overal aankloppen maar je loopt in nederland met je kop tegen een muur,nergens krijg je medewerking.
Ik heb zelfs een notaris die de boel gewoon heeft geseponeerd(notaris IJzerman in RIJSSEN)

Dus als ik het goed begrijp moet je altijd als je wel een testament hebt,een bewijs van erfrecht hebben wat een paar honderd euro kost om aan je enof rekening te komen?
Ik had dat al ergens gelezen, maar niemand geloofde mij.
Wat is dat toch voor onzin als je echtgenoot(e) sterft er eerst moet gekeken worden of iemand anders aanspraak kan maken op je geld? Het is toch ons geld, niet van de kinderen. Als we allebei dood zijn kan ik het begrijpen, maar zolang er nog 1 leeft, heeft niemand aanspraak op dat geld. Hoe lief ik onze kinderen ook vind.