Bijna iedereen die een hypotheek afsluit, krijgt het aanbod om meteen een woonlastenbeschermingsverzekering af te sluiten. Wel zo veilig voor als u uw baan verliest of (deels) arbeidsongeschikt raakt. Dan loopt de betaling van uw hypotheek via die verzekering een bepaalde periode gewoon door en zo’n verzekering kost bijna niets. Althans, dat zijn vaak de woorden van de tussenpersoon of de hypotheek- verstrekker. Ze lokken u met een lagere hypotheekrente van pakweg 0,1 procent.

En de lening voor de verzekering wordt gemakkelijk weggemoffeld in de hypotheeklening, zodat de huizenkoper er eigenlijk niets van merkt. Geen centje pijn dus, volgens de tussenpersoon of hypotheekverstrekker. Hij vangt een vette provisie van gemiddeld wel 40 procent en u zit er jarenlang aan vast. Aan de andere kant krijgt u voor dat geld natuurlijk wel een dekking. Toch? Nou, niet helemaal. Nu de crisis in volle hevigheid is losgebarsten en steeds meer mensen werkloos raken, blijkt dat veel woonlastenbeschermingsverzekeringen van voor 2007 bijna waardeloos zijn.

Afgewezen claims

De ene na de andere claim van huiseigenaren wordt afgewezen of laat maandenlang op zich wachten. En dat heeft te maken met de kleine lettertjes, die vol uitsluitingen staan. Een vertrekpremie gekregen bij ontslag? Geen uitkering, want dat wordt gezien als vrijwillig ontslag. Minder dan tien jaar in dienst en de zak gekregen? Te kort in dienst en daarom geen uitkering.

Niet arbeidsongeschikt geraakt maar wel ontslagen? Geen uitkering, want in de uitsluitingen staat dat alleen bij volledige arbeidsongeschiktheid wordt uitgekeerd. Niet in vaste dienst? Geen uitkering. Dit zijn slechts een paar van de honderden schrijnende gevallen die bij een speciaal meldpunt over deze verzekeringen bij de Vereniging Eigen Huis (VEH) zijn binnengekomen. Ruim 60 procent van al die klachten was van gedupeerden die werkloos raakten en er zodoende achter kwamen dat hun woonlastenverzekering van voor 2007 een fopspeen is. VEH wil met de klachten de verzekeraars aanspreken en heeft de politiek aangespoord tot scherpere regels.

Torenhoge provisies

De AFM begon in 2009 een onderzoek naar te hoge provisie van
dit soort producten. De provisies liepen in sommige gevallen op tot meer dan 70 procent. Aanbieders zijn niet met naam en toenaam genoemd, maar vermoedelijk gaat het om de zes spelers die dit soort producten aanbieden of aanboden: Gema Advies Groep (onderdeel van DSB), Genworth Financial, Jubilee Group, Cardif Assurance, SNS Reaal en Quantum Leben. Vaak verkopen zij deze verzekeringen onder andere namen via tussenpartijen, zoals banken. In een onderzoek van de Consumentenbond in 2008 kwam Delta Lloyd als slechtste uit de bus, mede dankzij een magere uitkering. Woongarant/Bovenmij scoorde het best. Na 2007 kwam er meer concurrentie in deze verzekeringen en verscherpte de Autoriteit Finan-ciële Markten (AFM) het toezicht hierop.

Maar ook vandaag de dag blijkt volgens VEH dat mensen vrij gemakkelijk en zonder goed nadenken overgaan tot het af- sluiten van een woonlastenverzekering. Niet dat de VEH tegen woonlastenverzekeringen is, maar de vereniging merkt wel dat maar weinig mensen zich de vraag stellen of zij zo’n verzekering wel echt nodig hebben. En, nog belangrijker, mensen gaan onvoldoende na wanneer, hoeveel en hoelang er precies wordt uitgekeerd bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid.

Als u eraan begint...

Mocht u een woonlastenverzekering overwegen, dan is het als eerste belangrijk uit te zoeken waar u sowieso al recht op hebt. Naast een WW-uitkering heeft uw werkgever vaak ook een extra verzekering genomen voor als zijn werknemers in de WIA (voormalige WAO) belanden. Hierdoor is het mogelijk dat u dus via uw werkgever een aanvulling op uw WIA-uitkering krijgt.

Daarna is het slim om aan uw adviseur of tussenpersoon te vragen of hij u een vergelijking van meerdere producten kan laten zien. En reken samen met hem de diverse voorwaarden door. Stel uzelf telkens de enige vraag waar het hier om draait: wat gebeurt er als ik morgen werkloos of arbeidsongeschikt raak en wat kom ik dan tekort als ik mijn hypotheek gewoon door wil laten lopen tot het einde van de looptijd? Pas als die vraag helder is beantwoord, kunt u zonder risico overgaan tot het afsluiten van een solide woonlastenverzekering.

Nooit: gangbare arbeid

Bij het afsluiten van een woonlastenverzekering moet u vooral goed in de kleine lettertjes kijken welke arbeidsongeschiktheidscriteria de verzekering gebruikt. Vaak kunt u kiezen voor ‘passende arbeid’ (op basis van opleiding en persoonlijke achtergrond) of ‘eigen beroep’ (het vak dat u uitoefent). Ga nooit akkoord met ‘gangbare arbeid’, want dan wordt al het werk dat u eventueel nog zou kunnen doen nadat u arbeidsongeschikt bent geraakt, meegenomen in de beoordeling. Dit is vergelijkbaar met de criteria van de WIA, en die bevat heel veel uitsluitingen, waardoor u minder snel en/of in mindere mate arbeids-ongeschikt wordt verklaard.

Checklist: zó herkent u een goede woonlastenverzekering

1. Uw verzekering keert uit bij 100 procent, maar ook bij gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid. Juist in het laatste geval kunt u erg in de financiële problemen raken.
2. De looptijd en maximale duur van de verzekering komen overeen met de periode dat de financiële zekerheid nodig is. Dat is doorgaans tot uw pensioen en/of het einde van de looptijd van de hypotheek.
3. Kies voor ‘passende arbeid’ of ‘eigen beroep’ als criteria voor arbeidsongeschiktheid. Ziet u ‘gangbare arbeid’ staan: niet tekenen!
4. U betaalt uw premie per maand of per kwartaal en u kunt de verzekering stoppen wanneer u wilt. 
5. Kies nooit voor een koopsompolis, want daar zit u langer aan vast en dan legt u zichzelf te veel vast. En het is nog maar de vraag of en zo ja hoeveel premie u terugkrijgt als u de verzekering wilt beëindigen. 
6. Uw tussenpersoon of adviseur is verplicht u te vertellen hoeveel provisie hij krijgt. Een provisie van maximaal 15 procent is redelijk.