Amsterdam en Rotterdam moesten er als eerste aan geloven en de rest van het land gaat nu ook definitief omschakelen: de OV-chipkaart vervangt de strippenkaart. Vanaf donderdag 3 november kunt u in de bus, tram en metro alleen nog met de OV-chipkaart reizen. In de trein blijft het papieren treinkaartje voorlopig nog wel in gebruik. Naar verwachting gaan de NS eind 2012 volledig over op de OV-chipkaart. Maar wie wil, kan nu ook al met een OV-chipkaart reizen bij de NS.
U kunt deze hier aanvragen.

Er zijn vooralsnog twee uitzonderingen: de MerwedeLingeLijn (een treinverbinding tussen Geldermalsen en Dor­drecht) en de Valleilijn (tussen Ede en Amersfoort). Op deze lijnen wordt wel al getest met de OV-chipkaart. Naar verwachting kan op beide lijnen vanaf dit najaar wel met de OV-chipkaart worden gereisd.

Voordelen van de ­OV-chipkaart

Meer vrijheid, gemak en tijdwinst: dat zijn voor reizigers kort samengevat de voordelen van de OV-chipkaart. U kunt een halte of station eerder of later uitstappen, tot het eindpunt meereizen of besluiten het laatste stukje te lopen, zonder dat u zich zorgen hoeft te maken of u wel voldoende strippen (of juist te veel) hebt afgestempeld. En als u met de trein reist, hoeft u niet vooraf voor een enkeltje of retourtje te kiezen. Treinkaartjes en strippenkaarten kopen hoeft niet meer, en dat kan nét het verschil maken tussen een trein halen of missen. Uittellen of u nog genoeg strippen hebt voor de heen- en terugreis evenmin.

Het handigst is reizen op saldo met automatisch opladen. Bij dit type OV-chipkaart zet u een bepaald bedrag op uw OV-chipkaart, bijvoorbeeld €50. De reizen die u maakt met de OV-chipkaart worden automatisch afgeboekt. Zodra het saldo onder €5 komt, wordt het automatisch opgeladen met een door u gekozen bedrag, bijvoorbeeld €10, €20 of €50. Dit bedrag wordt eveneens automatisch van uw bankrekening afgeschreven.

Volle mep bij vroeg vertrek

Nadelen zijn er ook. Forensen die zijn aangewezen op een vertrektijd vóór 9 uur, betalen met de OV-chipkaart de volle mep en zijn daardoor vaker duurder uit. Het basistarief is vastgesteld op 79 cent (in 2011). Daarbovenop komen de kosten per kilometer. ­Deze kilometerprijs kan per provincie verschillen en bedraagt bijvoorbeeld 12 cent. 65-plussers met een persoonlijke OV-chipkaart krijgen 34 procent korting op dit tarief (zie alinea: ‘Goed om te weten’). Voorheen betaalden busreizigers als basistarief één strip (50,6 cent bij een blauwe strippenkaart, 33 cent bij een roze strippenkaart) plus een strip per zone.

Wie buiten de spits reist, is met de OV-chipkaart in de bus soms duurder uit dan met een vooraf gekochte strippenkaart; soms ook een paar procent goedkoper. Vergeleken met een kaartje kopen in de bus of tram is de ­OV-chipkaart wel een stuk goedkoper. Tip: in veel regio’s bestaan er voordeelabonnementen voor reizen in de daluren. Daarmee kan de OV-chipreiziger goedkoper uit zijn.

In- en uitchecken

Wie met een OV-chipkaart reist, moet altijd inchecken (bij het ­begin van de reis) en uitchecken (op de plaats van bestemming). Dat laatste gaat vaak mis en dat kost geld. Bij het inchecken wordt het instaptarief van uw kaart af­geschreven. Dat is bij een bus- en tramreis €4, en bij een treinreis €10 (als u een persoonlijke OV-chipkaart hebt met Voordeel­urenabonnement) of €20. Pas bij het uitchecken wordt de werke­lijke prijs van uw reis verrekend met het bedrag dat alvast van ­uw kaart was afgeschreven.

LET OP: de bus en treinreis zijn dus apart van elkaar! Als u dus van de trein overstapt op de bus, moet u eerst uitchecken op het treinstation, en dan opnieuw inchecken bij de bus.

Een voorbeeld. U maakt een busreis. Inchecken in de bus (of tram) doet u (let op: meestal) ‘aan boord’: hou de OV- chipkaart tegen de paslezer bij de chauffeur of conducteur. Het instaptarief van €4 wordt van het saldo op uw kaart afgetrokken. Dat bedrag bent u tijdelijk kwijt. De reis duurt vijf kilometer en kost €1,39. Als u gaat uit­­stap­pen, moet u eerst uitchecken: u houdt de OV- chipkaart opnieuw tegen de paslezer in bus of tram. Op dat moment krijgt u €2,61 bijgeschreven op uw OV-chipkaart (het instaptarief van €4 verminderd met de ritprijs van €1,39). Als u vergeet uit te checken, wordt er niets verrekend en bent u het hele instaptarief kwijt.

De bus vertrekt en u ontdekt buiten dat het uitchecken is mis­gegaan? Kom niet in de verleiding om alsnog uit te checken bij een andere bus, want dan bent u dubbel zo duur uit! De ‘tweede’ bus zal u namelijk als een nieuwe klant zien, niet als iemand die nog moet uitchecken. Bus twee zal u dus opnieuw inchecken en tevens €4 van uw kaart aftrekken. Wie vergeet uit te checken, kan het geld terugvragen bij de vervoermaatschappij waarbij het misging. Dat is wel een hele rompslomp.

Misschien komt u in de verleiding om bij een lange reis (Middelburg naar Groningen) niet uit te checken, omdat de ritprijs hoger is dan de borg. Maar doet u dit te vaak, dan krijgt de NS argwaan en zal uw kaart geblokkeerd worden.

Goed om te weten: wie met de trein of metro reist, moet in- en uitchecken bij de in- en uitgang van het station of op het perron. Soms is dit ‘gekoppeld’ aan klapdeurtjes. Elke vervoerder (bijvoorbeeld NS, Connexxion, Arriva, ­Veolia) heeft z’n eigen paaltjes met paslezers. Op sommige stations staan pas­lezers van verschillende vervoerbedrijven. Zorg dat u bij de juiste vervoerder incheckt en ook weer bij dezelfde uitcheckt. Bij sommige niet-NS treinen zijn toeslagen verplicht, die u dus apart moet aanschaffen. Dit kan bij de kaartautomaat op het station.

Voordeelurenabonnement

De NS hebben in augustus het Voordeelurenabonnement afgeschaft. Wie dat abonnement al had, mag het houden. En dat is aan te raden ook, want de zes nieuwe abonnementen zijn geen verbetering. Het nieuwe abonnement dat het meest in de buurt komt van het Voordeelurenabonnement (Dal Voordeel, €50 per jaar) geeft op werkdagen geen korting meer in de avondspits (van 16.00 tot 18.30 uur). In de ochtendspits en het weekend krijgt u nog wel 40 procent korting. Het oude Voordeelurenabonnement heeft als enige restrictie dat u het niet voor 9 uur ’s ochtends kunt gebruiken.

Goed om te weten!

Anonieme OV-chipkaart
Gebruikt u deze kaart, dan wordt nergens opgeslagen welke trajecten u hebt afgelegd. U kunt de kaart ook aan een ander geven om ermee te reizen, maar u kunt niet met zijn tweeën tegelijkertijd op één kaart reizen. Bij verlies van een anonieme OV-chipkaart bent u het saldo dat erop staat kwijt. Bent u nog geen 65 en reizen u en uw partner af en toe om de beurt met het openbaar vervoer, dan is een anonieme ­OV-chipkaart het meest geschikt. Anonieme kaarten werken helaas niet met voordelen.

Persoonlijke OV-chipkaart
Deze kaart is aan één persoon gekoppeld. Bent u 65 jaar of ouder, dan hebt u een persoonlijke OV-chipkaart nodig om gebruik te kunnen maken van de 65+-korting. U krijgt dan 34 procent korting op de kilometerprijs (deze verschilt per provincie en bedraagt bijvoorbeeld 12 cent). De kaart kost, net als de anonieme kaart, €7,50. Dat bedrag betaalt u voor de kaart zelf – u kunt er dan nog geen kilometer mee reizen. Sommige OV-bedrijven geven in de introductieperiode korting op de aanschafprijs. Informeer ernaar bij uw regionale vervoerder. 

Kaart blokkeren
Groot voordeel van de persoonlijke OV-chipkaart is dat u deze bij ver­lies of diefstal kunt laten blokkeren. Bel daarvoor zo snel mogelijk ­T 0900-0980 (€0,10 pm). U krijgt het saldo op de kaart dan terug.

Saldo op kaart zetten
Reizen met een OV-chipkaart kan pas als u er saldo op zet. Dat opladen kunt u doen bij de kaartautomaten van de NS, in de bus en bij diverse oplaadpunten in winkels en postkantoren. U kunt de OV-chipkaart opladen met een bedrag (kies voor ‘reizen op saldo’). U kunt de kaart ook opladen met ‘een product’ (daarmee wordt bijvoorbeeld een abonnement voor een bepaald traject bedoeld).

Wegwerpkaartjes
Reist u maar af en toe met het openbaar vervoer? Er is ook een wegwerp-chipkaart te koop. U kunt deze kopen in de bus en tram en bij bus- en tram­stations. Er zijn verschillende soorten kaartjes, bijvoorbeeld voor een uur of voor de hele dag. U kunt ermee overstappen, als u maar wel steeds in- en uitcheckt.

Abonnementen
Hebt u een Voordeelurenkaart of een ander abonnement van de NS, dan kunt u deze kaart nu ook gebruiken als OV-chipkaart. Uw kaart functioneert in de trein, bus, tram en metro. Hebt u al zo’n kaart, dan hoeft u dus geen extra OV-chipkaart aan te schaffen. 

Meer informatie over de OV-chipkaart vindt u op www.ov-chipkaart.nl

Lees ook:

• OV verdwijnt grotendeels 
• Kamer wil roze OV-kaart voor 65-plussers
• Lief en Leed in de familie:ik ben kapot van verdriet
• Goedkoper autorijden