Lief en leed in de familie: Ben ik een egoïst als ik emigreer?

Beste Else-Marie,

Een jaar geleden is mijn vrouw na een lang ziekbed overleden. Ik denk nog iedere dag aan haar en het verdriet is nog lang niet over, maar ik wil een nieuwe start maken. Ik wil in Italië gaan wonen en mijn huis in Nederland verkopen. Mijn bedrijf had ik in de goede tijd al verkocht en hoewel ik niet rijk ben, heb ik wel m’n schaapjes op het droge. Ik ben 55 en hoef niet meer te werken. Mijn dochters zijn blij voor me. Ze gunnen het me en ze verheugen zich al op lange vakanties in Italië. Maar mijn ouders en mijn zussen vinden het vreselijk. Mijn moeder huilt veel sinds ze van mijn plannen weet, mijn vader zit in z’n stoel somber voor zich uit te kijken, en volgens mijn zussen heb ik een midlifecrisis. Het is misschien een rare vraag voor een volwassen man, maar: mag ik dit doorzetten? Of ben ik een egoïst omdat mijn zussen dan voor alles moeten zorgen? Moet ik het hele plan maar vergeten?

Het is allereerst ontzettend fijn dat uw kinderen uw plan om­armen, terwijl ze zelf toch een behoorlijk verlies lijden: ze raken hun ouderlijk huis kwijt en in zekere zin raken ze ook u een beetje kwijt. Maar misschien is uw voornemen voor uw dochters ook een opluchting. Want als je vader de hele dag treurig alleen thuis zit, ben je als kind steeds bezorgd.  

‘Mag ik dit doen’, vraagt u mij. Uw ouders zijn oud en kwetsbaar en uw zussen vinden het onverdraaglijk dat u vertrekt, uitgerekend op het moment dat uw ouders hulpbehoevend worden.

Er zijn twee zaken af te wegen. U hebt er allereerst recht op om de weg te volgen die u wilt volgen. Aan de andere kant zijn uw ouders al flink op leeftijd. Als u volledig voor uzelf kiest, zal Italië u geen gelukkige tijd brengen, terwijl dat juist wél de bedoeling is. Vrijheid in verbondenheid, daar gaat het om. En dus moet u naar passende wegen zoeken voor uzelf en uw familie.

Ik adviseer u om eerst met uw dochters te overleggen. Vertel dat u tobt over opa en oma en vraag wat zij kunnen doen. U moet het probleem natuurlijk niet op hun bordje schuiven, en de ideeën moeten passen bij hun leeftijd en hun situatie.

Misschien biedt de één aan om de mail voor opa en oma op orde te houden, en kan de ander iedere maand een zondag de tantes ontlasten? Spreek af wie als contactpersoon fungeert en u op de hoogte houdt, en wie het contact met de tantes onderhoudt.
Als u weet wat het aanbod van uw kinderen is, gaat u naar uw zussen. Het geheim is dat u daar twee dingen doet. U bent standvastig: uw verhuizing naar Italië staat niet ter discussie. Maar u maakt óók duidelijk dat u uw zussen niet in de steek wilt laten. U vertelt wat uw kinderen hebben aangeboden en bespreekt wat u zelf – op afstand – kunt doen om hen te ondersteunen.

Misschien is het een idee dat u betaalt voor een nachtzuster die bij uw ouders komt slapen. Of dat u alle taxiritten naar het ziekenhuis betaalt. Of dat u op de computer de financiële administratie van uw ouders blijft doen. Bied aan om iedere week te bellen met uw ouders en spreek een vaste dag en een vast tijdstip af; dat geeft iedereen rust en zekerheid. Ook uzelf. Geen excuses van ‘Ik was onderweg en mijn mobiel deed het niet’.

Tot slot gaat u naar uw ouders. Vertel dat u wel vertrekt, maar dat het niet betekent dat u niet van hen houdt. Stel hen gerust. Ik denk ook dat dit het moment is om mooie herinneringen met uw ouders op te halen. Maar kijk uit: u mag alleen dingen aanbieden die u ook waar kunt maken. Zeg niet dat u iedere maand een weekend terugkomt als u het vervolgens niet doet.

Familierelaties spelen zich af tussen ­egoïsme en altruïsme. Wat is goed voor de een en wat is goed voor de ander? In het midden zit een gebied waar beiden samenvallen. Waar je ontvangt door te geven. Het is de moeite waard om op zoek te gaan naar dat gebied. Zowel voor uw zussen en uw ouders als voor uzelf, zodat uw nieuwe leven kansen krijgt. Ik ben benieuwd wat de omslag voor u gaat opleveren.”

Uw brief kan, als u dat wilt, anoniem worden geplaatst (vermeld wel altijd uw naam en adres).

Lees ook oudere afleveringen van Lief en Leed in de familie: 

• Mijn dochter denkt dat ik alles nog kan 
• Oude koeien verpesten het kerstdiner