Voor het eerst grootouder(s) worden

Als u voor de eerste keer oma of opa wordt is dat weer een nieuwe mijlpaal in uw leven. Het is ook een emotionele gebeurtenis: uw kind krijgt een kind, de familietak wordt uitgebreid, er is een nieuwe generatie bij.

Wat wordt van u als grootouder verwacht?
Dat een grootouder niet automatisch een altijd aanwezige oppas hoeft te zijn blijkt uit de vele reacties op deze site aan de hand van de stelling ‘Grootouders vanzelfsprekend ook kinderoppas?’. 

Maar of u nu wel of niet gaat oppassen, als grootouder kunt u een belangrijke rol vervullen in het leven van uw kleinkind. Als u oma of opa wordt krijgt u te maken met leuke zaken. Het kan de band tussen u en uw kind verstevigen en een kleinkind is absoluut een nieuwe dimensie in uw leven. Soms ontstaan conflicten, bijvoorbeeld om dat oppassen of de opvoeding van de kleinkinderen.

Wat is uw taak?
Er bestaat geen handleiding hoe je een grootouder moet zijn, er zijn geen handvatten en richtlijnen. Wat u als oma en opa doet en hoe u het grootouderschap invult, hangt af van uw eigen persoonlijkheid, dat van uw kinderen, en de omstandigheden.

Globaal kunnen we wel stellen:

• Dat zeker bij het eerste kleinkind uw eigen rol verandert. Van moeder of vader wordt u ook een grootouder. Dat besef is bij het eerste kleinkind het sterkst.
• Dat de leeftijd van uw kleinkind een rol speelt. Met een baby doet u andere dingen dan met een ouder kleinkind. Daar groeit u vanzelf in mee.
• Dat de afstand tussen uw kleinkind en u meespeelt. Wanneer uw kleinkind niet in de buurt woont, zal de frequentie, waarin u elkaar ziet, wellicht wat lager zijn. Dit hoeft zeker niet te betekenen dat de band minder sterk is.
• Dat de relatie tussen u en uw kind is van grote en wezenlijke invloed is op de relatie tussen u en uw kleinkind.
• Dat de verwachtingspatronen, zowel van u als toekomstige grootouders, als van de ouders, realistisch moet zijn.

Hoe voorkomt u irreële verwachtingspatronen?
Een verkeerd verwachtingspatroon is vaak de oorzaak van de meeste strubbelingen. Oppassen staat bovenaan de lijst. Uit cijfers blijkt dat grootouders veertig procent van de kinderopvang voor kinderen jonger dan drie jaar voor hun rekening nemen. Kiest u daar als oma of opa zelf voor, en maakt u goede afspraken over die oppas, de duur, frequentie en eventuele vergoeding, dan is het geen probleem.

Er kan een conflict ontstaan als van u verwacht wordt dat u zult fungeren als oppas, zonder dat u daar zelf voor kiest of zonder dat gevraagd wordt of het wel in uw levenspatroon past. Misschien bent u nog volop aan het werk, of juist toe aan een periode waarin u uw eigen activiteiten kunt ondernemen. Nee zeggen valt dan niet altijd mee, en ook niet in goede aarde. Natuurlijk zult en kunt u vast met alle liefde bijspringen in geval van nood.

Andersom kan het gebeuren dat de ouders kiezen voor een andere vorm van kinderopvang terwijl u er juist vol verwachting naar uitziet om op de kleine te passen. Er kan ook verschil in inzicht ontstaan over de manier van de opvoeding van uw kleinkind, of de ouders verwijten u dat u uw kleinkind teveel verwend. Het is daarom belangrijk duidelijke afspraken te maken en goed met elkaar te praten om verkeerde verwachtingen en conflicten te voorkomen.

Bijzondere grootouders?
Als de ouders van uw kleinkind gaan scheiden kunt u voor uw kleinkind een belangrijke steun. Probeer te voorkomen dat u betrokken raakt in een conflict tussen de ouders. Helaas komt het soms voor dat de grootouders na een scheiding hun kleinkinderen niet meer zien. Omgekeerd komt het ook voor dat ouders hertrouwen en dat de kinderen ineens acht grootouders hebben.

U kunt ook tot grootouder gebombardeerd worden van kleinkinderen, die niet uw eigen kleinkinderen zijn. Dit omdat uw kind hertrouwt met een partner die al kinderen heeft, of omdat u zelf hertrouwt en kleinkinderen krijgt van uw stiefkinderen.

Welke band u met die kleinkinderen opbouwt hangt van de leeftijd af. Een kleiner kind vraagt een andere aanpak dan een wat ouder kind die misschien wat meer gewenning nodig heeft. Wees eerlijk en realiseer u dat ook u tijd nodig heeft om aan de nieuwe situatie, en de instant kleinkinderen, te wennen. Bedenk wel dat het woord ‘stief’ niet automatisch ‘minder houden van’ betekent.

Wat schotelt u voor?
Krijgt u een zwangere (schoon)dochter aan tafel, dan hebben we nog wat handige tips over eten.

Handige tips voor zwangere (schoon)dochters
Er verandert nogal wat aan inzichten over wat een zwangere nu wel, of juist niet, mag eten. Wat wij vroeger als heel gewoon beschouwden wordt nu afgeraden of juist andersom. Op talloze websites vindt u daarover heel veel informatie.In het kort wat niet, of beperkt, gegeten mag worden:

• Geen rauw vlees zoals filet American, ossenworst, carpaccio of te rauwe biefstuk. Rauw vlees kan de bacterie toxoplasmose bevatten. Deze bacterie is schadelijk voor de ongeboren baby.
• Kaas van rauwe melk. Dit herkent u aan het opschrift 'au lait cru' op de verpakking. Let ook op of de Brie en Camembert van gesteriliseerde melk gemaakt zijn. Boerenlandkaas wordt ook vaak van rauwe melk gemaakt! In rauwe melk kan de listeria-bacterie voorkomen. Deze kan schadelijk zijn voor de baby.
• Ongewassen rauwe groenten.
• Vacuümverpakte gerookte vis of rauwe verpakte zalm.
• Lever. Dit bevat te veel vitamine A.

En nu: genieten!
U kunt op veel manieren grootouder zijn en, ook al past u niet regelmatig op, een grote rol van betekenis spelen voor uw kleinkind. Uw kleinkinderen kunnen geregeld bij u logeren, er zijn verjaardagen en vakanties waar u samen met uw kleinkind iets gezelligs kunt gaan doen. Uw eerste kleinkind maakt u voor de eerste keer oma of opa. Geniet er van!