Ouderenstrafrecht is gewenst

We zijn steeds vitaler en doen tot op hoge leeftijd mee aan het maatschappelijke verkeer. De steeds vitalere oudere mens kent echter ook een keerzijde: een hogere criminaliteit onder ouderen. De discussie over een speciaal ouderenstrafrecht is gestart door de toename van ouderen die voor de rechter komen voor eenvoudige, maar ook zeer ernstige zaken. In het oog springen het bekrassen van auto’s, brandstichting, cocaïnesmokkel en mishandeling.

Hoogleraar forensische psychiatrie prof. Dr. Karel Oei van de Tilburgse Universiteit heeft wel verklaringen voor de toename van de criminaliteit onder bejaarden: eenzaamheid, lichamelijke- en psychische problemen en ontevredenheid met hun maatschappelijke rol. Hij geeft ook een biologische verklaring: “Het functioneren van hun hersenen gaat substantieel achteruit, waardoor hun kritische oordeel vermindert en ze minder in staat zijn normen en waarden te hanteren. Ouderen reageren daarom impulsiever en slaan sneller van zich af. Die agitatie bij ouderen heeft vaak een puur fysieke reden”.

De Haagse Officier van Justitie Kiki Plugge ziet geen reden om ouderen niet als gewone crimineel te behandelen. “Ouderen worden steeds langer verantwoordelijk gehouden want ze worden minder snel oud. Mensen van tachtig reizen bijvoorbeeld nog. Ze nemen veel actiever, als volwaardige burger, deel aan de maatschappij. Ouderen worden daarom ook als zodanig behandeld. Het medelijden is een beetje weg, en terecht ook”.

Hoogleraar Oei pleit voor een speciaal ouderenstrafrecht, omdat de oudere criminelen puur biologisch niet meer toerekeningsvatbaar gehouden kunnen worden. Een aantal maanden geleden sprak Oei met twee onderzoekers van het wetenschappelijk bureau van het openbaar ministerie over de invoering van een ouderenstrafrecht.

Dat lijkt misschien gek, maar in Engeland en Duitsland bestaan al speciale ouderengevangenissen. In Nederland pleitte advocaat Anker enige tijd geleden al voor dergelijke gevangenissen. Ook in Japan en Amerika wordt er over gesproken. Volgens Oei moeten we nadenken of er ouderdomsgrenzen zijn aan iemands toerekeningsvatbaarheid.