AOW-plan aangescherpt

Zo ondertussen heeft Den Haag zich grotendeels neergelegd bij het kabinetsplan de AOW-leeftijd te verhogen vanaf 2020. Het gaat nu meer over hoe de hogere AOW-leeftijd gehaald kan worden. Om die discussie te voeren hebben minister Donner en staatssecretaris Klijnsma van Sociale Zaken voorontwerpen van wet naar de Tweede Kamer gezonden. In dit voorontwerp doen zij drie voorstellen:

1. Werkgevers en werknemers krijgen de wettelijke plicht om te zorgen dat de werknemer de nieuwe pensioenleeftijd kan halen. De gezondheid van de werknemer moet gevolgd worden, er moeten goede arbeidsomstandigheden komen en tijdige om- of bijscholing. Een werknemer mag maximaal 30 jaar een zwaar beroep uitoefenen, daarna moet hij minder belastend werk te doen krijgen. Voldoet de werkgever niet aan die verplichting, dan moet hij het financieel mogelijk maken dat de werknemer met 65 jaar kan stoppen met werken. Dat houdt in dat de werkgever hem moet compenseren met 140 procent van het jaarsalaris.
   
   Werkgevers en werknemers mogen zelf bij de minister van Sociale Zaken aangeven welke beroepen zwaar zijn, de minister beslist vervolgens. Is een beroep zwaar dan hebben de sociale partners vervolgens de plicht het zware beroep lichter te maken met een actieplan waardoor de duurzame inzetbaarheid van de werknemers toeneemt.
   
   Een zwaar beroep moet voldoen aan objectieve criteria zoals bijvoorbeeld een jarenlang hoger gemiddeld aantal arbeidsongeschikten. Verder moet uit een jaarlijkse arbeidsomstandighedenenquête blijken dat een zwaar beroep inderdaad tot de zwaarste categorie behoort. Een beroep kan zowel fysiek als psycho-sociaal zwaar zijn.
   
   
2. Het wordt mogelijk voor werknemers én zelfstandigen om met 65 jaar te stoppen met werken wanneer ze tenminste 42 jaar gewerkt hebben. Voor de zelfstandige telt het urencriterium, hij moet jaarlijks tenminste 1225 uren als zelfstandige gewerkt hebben. Wanneer een werknemer of zelfstandige met 65 stopt met werken wordt hij levenslang 13,4 procent op zijn AOW gekort, stoppen met 66 jaar geeft een half zo grote korting. Voorwaarde bij het eerder stoppen met werken dan 67 jaar is dat de stopper tenminste een minimum inkomen heeft, waarschijnlijk de hoogte van een volledige AOW. De minster stelt voor een nieuw inkomensafhankelijke arbeidskorting in te voeren die de laagste inkomens toch de gelegenheid geeft eerder te stoppen met werken. Een laaginkomen is dan 150 procent van het minimumloon.
   
   
3. Er komt een overgangsregeling voor mensen die een WW- of arbeidsongeschiktheidsuitkering hebben die na hun 65ste maar voor hun 67ste afloopt. Deze komt ongeveer op het AOW-niveau te liggen en kent geen verplichting om eerst het eigen vermogen aan te spreken. Ook inkomen en vermogen van de partner speelt geen rol.

De bewindslieden van Sociale Zaken vinden de voorstellen van wet "verantwoord, sociaal en solidair". De voorstellen van wet worden meegenomen met de plannen van de hogere AOW-leeftijd, maar zullen eerst nog voor advies naar de Raad van State gaan voordat ze daadwerkelijk als wetvoorstel naar de Tweede Kamer gaan. De grootste opponenten van de wet noemen de voorstellen van wet "drie keer niks" (FNV) en volgens de SP stellen de AOW-uitzonderingen niets voor. We zullen moeten afwachten wat er van het voorstel van wet overblijft.