'Joods Odessa Herrijst' deel 3: meer foto's en meer reistips van Ben Koster!

-Reizen naar een voormalige Sovjetrepubliek is avontuurlijker dan een tripje naar de Afsluitdijk. De veiligheid is soms een issue (checken!) en toeristische voorzieningen zijn vaak schamel. Wat scheelt: Odessa is van oudsher een toeristenoord, vanwege het milde klimaat en de ligging aan de Zwarte Zee, en is dus goed ingesteld op bezoekers.

-Goed nieuws voor de voetganger: er zijn geen fietsen en scootertjes in Odessa, dus dat is erg prettig bij het oversteken. Het slechte nieuws is: SUV’s parkeren overal, ook op de stoep, schaamteloos. Alert blijven dus.

-Bij het standbeeld van de hertog De Richelieu, bovenaan de Potemkintrappen, staan allerhande souvenirkraampjes. Daar kun je ook spullen uit de sovjettijd kopen, zoals petjes, munten en militaire insignes. Ik vind zulke historische relikwieën altijd erg leuk. Maar goedkoop is het vaak niet. Een legermedaille van de bevrijding van Berlijn moest €25 opbrengen, van afdingen wilde de verkoper niets weten. Op het marktje op het Sobornayaplein kun je voordeliger terecht. Ook voor al uw matroesjkapoppen.

-Over markten gesproken: de Privozmarkt (bij het treinstation) en de Zevenmijlmarkt (even buiten de stad) zijn de Vader en de Moeder aller Markten: gigantisch van omvang en attracties op zich. En lekker in de openlucht. Je moet wel een sterke maag hebben, want vlees en vis worden op een onsmakelijk eerlijke manier gepresenteerd.

-De Oekraïense keuken staat niet bekend als zeer hoogstaand, maar in Odessa kun je van alles krijgen, van pizza tot tortilla’s. En ook McDonald’s is van de partij. Wie liever niet zo maar iets aanwijst op een onleesbare menukaart in een Oekraïens restaurant (en risico loopt op vetspek met rauwe knoflook en wodka), kan boven in het winkelcentrum Europa terecht in het selfservice restaurant. ’t Is geen Jonnie Boer, maar je ziet wat je krijgt: gevulde deegballen in saus, burgers, rijst, macaroni (de porties worden afgewogen). Alles huisgemaakt. En gratis WiFi.

-Odessa is een stad van schrijvers, van wie Isaak Babel (1894-1940) wellicht de beroemdste is. Ook Alexander Poesjkin (1799-1837) en Konstantin Paustovski (1892-1968) woonden in Odessa. Het Literatuurmuseum bewaart tastbare herinneringen aan de rijke literaire traditie van de stad.
Midden in de beeldentuin van het museum staat ‘Odessa Mama’. Trots en verwachtingsvol houdt deze oermoeder vijf mannetjes in haar armen. Een mooi symbool van deze multiculturele stad.

-Odessa trekt nogal wat Joodse bezoekers die speuren naar hun roots. Je kunt er zo maar een (Hollywood)beroemdheid tegenkomen met een uit Odessa afkomstige ouder of grootouder, onder wie Johnny Depp, Leonardo Di Caprio, Michael Douglas, Whoopi Goldberg, Steven Spielberg, Sylvester Stallone en Bob Dylan.

-In de documentaire ‘Odessa Odessa’ schetst de Franse cineast Michale Boganim op liefdevolle wijze het leven (en de heimwee) van Odessenaren die hun stad verlieten voor Brooklyn of Tel Aviv. Een aanrader (bol.com €7,99).

-Wie meer wil weten van Joods Odessa, kan contact zoeken met Tikva (http://tikvaodessa.org; info-tik@tikvaodessa.net) of Migdal (http://english.migdal.ru; verkhov@tm.odessa.ua). Zij hebben mij zeer vriendelijk ontvangen en rondgeleid en als lezer van Plus Magazine hebt u een ingang bij ze. Migdal heeft een handig gidsje over Joods Odessa (met stadsplattegrond) samengesteld en kan ook een rondleiding door de stad voor u verzorgen.

Lees ook:

• Odessa’s duistere kant: seksslavernij en sekstoerisme