Kalmte achter de dijk

• Download een printbare PDF met een kaartje van de route
  

In het kielzog van de honderdduizenden vogels volgen de vogelaars en atuurminnaars. Toch waren in de jaren '60 de protesten van natuurliefhebbers niet van de lucht toen werd besloten de – toen nog – Lauwerszee met een dijk van de Waddenzee af te sluiten om het achterland tegen het zeewater te beschermen. Kostbare natuur zou verloren gaan en nooit terugkomen.

Inderdaad verdween deze uitloper van de Waddenzee met zijn zandbanken, geulen en eb en vloed. Maar al gauw bleek een nieuw landschap tot leven te komen, dat weinig onderdeed voor wat er eerder was geweest. Door de kalmte achter de dijk kreeg de natuur alle kans haar gang te gaan. Zandplaten, waar eerst zeehonden lagen te zonnen, maakten plaats voor duinwildernissen met grassen, struiken en vooral veel riet. Ze oefenden een grote aantrekkings- kracht uit op zoogdieren en vogels, vooral heel veel vogels.

Bij het horen van de naam Lauwersmeer beginnen vogelkenners al te watertanden. Er broeden ruim honderd vogelsoorten en het is een veilige vluchtplaats voor wadvogels.

Vliegende deur
Elk jaar overwinteren er tienduizenden ganzen die de kou in Siberië zijn ontvlucht. In voor- en najaar, als de trek op zijn hoogtepunt is, is het vogelfeest compleet: op één dag drieduizend kleine zwanen zien of dertigduizend brandganzen, dat is imposant. De uitzichttoren in het Ballastplaatbos biedt in zomer en nazomer zicht op lepelaars.

De laatste jaren houdt zich iedere winter een zeearend in het Lauwersmeergebied op. Vanwege zijn indrukwekkende afmetingen – hij heeft een spanwijdte van wel 2,5 meter – wordt deze roofvogel ook wel ‘vliegende deur’ genoemd.

Ook voor vissers is het Lauwersmeer een geliefde plek.
Onder meer brasem, blankvoorn, snoekbaars en baars komen er voor en worden in grote netten gevangen.

Zout verleden
De natuur rond het open water (2000 van de 9000 hectare is open water) mag zich zo veel mogelijk zelf ontwikkelen. Na de afsluiting ontstonden graslanden, die snel ruiger werden. Om te voorkomen dat deze slikkige graslanden dichtgroeien met bomen, zet Staatsbosbeheer konikpaarden en Schotse hooglanders in.

Vanuit het omringende 'oude land’ trokken reeën, hazen, konijnen en muizen het gebied binnen. De laatste jaren is de vos bezig aan een grote opmars. Het zoute verleden van de Lauwerszee is in het Lauwersmeergebied nog op verschillende plaatsen terug te vinden. Waar zeekraal, stijve ogentroost en duizendguldenkruid groeien, zit nog altijd zout in de grond. En overal, zelfs in de bossen, zijn schelpen te vinden van kokkels, mossels en strandgapers.

leidt u van Lauwersoog langs Zoutkamp, het Jaap Deensgat, de Kollumerwaard, Oostmahorn en via verschillende natuurontwikkelingsgebieden over de dijk weer terug naar Lauwersoog. Vanwege de kwetsbare natuur mogen honden niet mee. De routebeschrijving van de fietstocht is gratis af te halen bij het kantoor van Staatsbosbeheer in Lauwersoog, de VVV’s in Zoutkamp, Dokkum en Kollum en bij café-restaurant Het Booze Wijf, Strandweg 1, Lauwersoog.

Nationaal Park Lauwersmeer heeft nog geen bezoekerscentrum. Wel kunt u op werkdagen van 09.00 tot 12.00 uur voor informatie terecht bij het kantoor van Staatsbosbeheer: De Rug 1, Lauwersoog, 0519-34 51 45. Voor meer informatie: www.lauwersmeer.org

• Download een printbare PDF met een kaartje van de route