Dossier minder werken deel 1: de baas betaalt mee

Helemaal stoppen met werken is voor velen te definitief. Een dagje minder naar de baas klinkt daarom een stuk aantrekkelijker, vooral als diezelfde baas meebetaalt.

Eerder stoppen met werken is uit de gratie. De overheid vindt het te duur, werkgevers zien te veel ervaring vertrekken en sommige vutters en pre-pensioeners voelen zich nutteloos en zouden liever nog iets blijven doen.

Gelukkig dringt steeds meer het besef door dat het niet nodig is om te kiezen tussen stug doorwerken tot uw 65ste of helemaal stoppen. Volgens de ‘Task-force Ouderen en Arbeid’ zou maar liefst 73 procent van de 50-plussers bijvoorbeeld een dag per week minder willen werken. Deze Taskforce stelde onder leiding van Ed Nijpels in 2003 al dat ‘de botte (pensioen)grens moet verdwijnen.’ Langzaam maar zeker klinkt deze gedachte door in maatregelen.

Door minder te werken verliest u hoe dan ook een deel van uw inkomen. Daar staat tegenover dat u netto misschien meer overhoudt. Zo kunt u dus minder gaan werken, terwijl u zo min mogelijk inlevert. Of dat voor u het geval is, kunt u controleren met de ‘bruto-netto check’ van www.loonwijzer.nl. Op www.spaarbox.nl staat ook een handig programma dat helpt om te bepalen wat u straks overhoudt.

Kijk voordat u besluit minder te gaan werken ook naar de gevolgen daarvan ná uw 65ste. Parttime werken heeft namelijk levenslange consequenties voor uw ouderdomspensioen en het nabestaandenpensioen voor uw eventuele partner. Dat kan honderden euro’s per jaar lager uitpakken. U kunt uw pensioenfonds vragen om een berekening.

Daarnaast bieden sommige fondsen ook een ‘deeltijdpensioen’ aan. Dat betekent dat u voor uw 65ste al geld krijgt, omdat u minder gaat werken. Dat heeft gevolgen voor de hoogte van uw pensioen. Laat u dus goed voorlichten door het fonds, voordat u een stapje terug doet. In het uiterste geval kunt u (met instemming van uw partner) ook nabestaandenpensioen ruilen voor extra ouderdomspensioen. Zo kunt u op korte termijn over meer geld beschikken. Bedenk wel dat uw eventueel achterblijvende partner na uw overlijden dan juist minder krijgt.

Hoeveel hebt u nodig?
Over het algemeen geldt het advies dat u na uw pensionering 70 procent van uw huidige inkomen moet hebben. Deze norm geldt eigenlijk alleen voor mensen die nu aan het eind van de maand niets overhouden. Als u nu al wat extra bestedingsruimte hebt, kunt u misschien met minder toe. Ook al omdat uw lasten na uw 65ste dalen. Wat iemand nodig heeft verschilt van persoon tot persoon.

Voor de gevolgen van minder werken hoeft u niet altijd volledig zelf op te draaien, want de werkgever compenseert sommige verliezen. Zo valt er bij afvloeiingsregelingen wel eens wat te kiezen, staan in enkele cao’s aantrekkelijke mogelijkheden voor minder werken en is er het recht op deeltijdwerk.

In collectieve arbeidsovereenkomsten staan tal van regelingen waar ouderen zich op kunnen beroepen. Bekend zijn de extra vakantiedagen voor onder meer 55-plussers. Volgens cao-expert Erik Pentenga van vakcentrale FNV is dat aan het veranderen. “Nederland telt ruim 900 cao’s waarover dagelijks wordt onderhandeld, en de regelingen voor ouderen die minder willen werken zijn onderwerp van discussie. Er is steeds meer behoefte aan maatwerk en we zoeken dus naar meer variatie”, aldus Pentenga.

Een voorbeeld daarvan is de cao voor universiteitspersoneel. In plaats van extra vakantiedagen, kunnen 59-plussers in deze sector er ook voor kiezen om een dag in de week minder te gaan werken. De werkgever houdt daarvoor slechts het salaris van een halve dag in.

Pentenga: “In andere sectoren krijgen ouderen een meer ‘coachende’ rol. Met minder belastende arbeid en minder uren werken voor hetzelfde geld. Steeds meer bedrijven kiezen voor een zogeheten leeftijdsbewust beleid. Daar zijn ook subsidieregelingen voor.”

Wie meer wil weten over de eigen cao, kan de tekst opvragen bij de werkgever. Hij is verplicht de tekst aan u te verstrekken. Een overzicht van alle cao’s is ook te vinden op http://www.caoweb.nl/.

Afspraken bij reorganisatie

Misschien gaat uw werkgever reorganiseren. Tegenwoordig betekent dat niet altijd meer dat een deel van het (oudere) personeel op straat komt te staan. Soms ontstaat de mogelijkheid voor 50-plussers om voor de helft in dienst te blijven met behoud van 60 of 70 procent van het salaris en volledige doorbetaling van de pensioenpremie. Dergelijke constructies kunnen de uitkomst zijn van de onderhandelingen tussen werkgever, ondernemingsraad en vakbonden. Dit wordt dan vastgelegd in een sociaal plan. Werkt u nu bij een bedrijf dat reorganiseert en wilt u meer weten, vraag dan een vertegenwoordiger van de ondernemingsraad of de vakbond om meer informatie.

U kunt natuurlijk ook ‘gewoon’ salaris inleveren en minder gaan werken. Op grond van de Wet aanpassing arbeidsduur kan iedere werknemer die bij een organisatie van tien personeelsleden of meer werkt, een verzoek indienen om de werktijd aan te passen. U moet de gewenste aanpassing van arbeidsduur minstens vier maanden tevoren schriftelijk aanvragen. Normaal gesproken neemt u daarna uw verzoek door met de werkgever, waarna deze een beslissing neemt. Uiterlijk een maand voordat de aanpassing van kracht wordt, moet uw werkgever zijn of haar besluit schriftelijk meedelen. Als de werkgever niet op uw brief reageert, mag u ervan uitgaan dat uw verzoek is ingewilligd.

Uw werkgever mag een verzoek om minder te werken alleen afwijzen wegens ‘zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen’. Bijvoorbeeld als het heel lastig wordt om een vervanger te vinden of de veiligheid in het gedrang komt.

Onderhandel met uw baas
Minder werken is maatwerk. U kunt dus ook zelf onderhandelen met uw werkgever over een gedeeltelijk vertrek en wellicht een andere invulling van het werk. Werkgeversorganisatie MKB Nederland heeft een ‘routeplanner voor succesvolle derde loopbaanfase’ ontwikkelt met gesprekstips:
• Denk goed na over wat u wilt. Minder werken? Of misschien een andere dagindeling of een andere invulling van uw werk?
• Zet uw wensen op papier.
• Zorg ervoor dat de ander begrijpt wat u wilt en waarom.
• Formuleer kort en bondig.
• Kies uw woorden zorgvuldig en weerhoud u van verwijten.
• Blijf kalm en als dat niet lukt, neem dan een time-out.
• Noteer de afspraken.

Alle artikelen in deze Special Werken:

  • Plus Magazine
Erik Bogaards

Reactie toevoegen

Bij het indienen van dit fomulier gaat u akkoord met het privacybeleid van Mollom.