'Ambulance hoeft niet meer te klokken op drie kwartier'

Wettelijke norm spoedzorg op de helling

Alle Nederlanders moeten binnen 45 minuten een spoedeisende hulppost kunnen bereiken met een ambulance, zo luidt de wet. Deze wet is achterhaald, volgens een nieuw rapport van de Gezondheidsraad, die de regering adviseert over het gezondheidsbeleid.

De wet die stelt dat iedereen binnen driekwartier een spoedeisende hulppost moet kunnen bereiken is lastig na te leven in dunbevolkte gebieden. Zeker wanneer ziekenhuizen hun deuren sluiten, of wanneer zij de spoedeisende hulpposten afstoten, wordt niet meer voldaan aan de norm. Het ministerie van volksgezondheid vroeg zich af of het echt nodig is dat deze spoedposten kosten wat kost blijven draaien, om die 45 minuten norm te blijven halen.

45 minuten

De Gezondheidsraad heeft zich over het vraagstuk gebogen en publiceert vandaag een rapport. De uitslag: het hangt maar net af waarvoor je spoedeisende hulp nodig hebt. Bij hartinfarct of herseninfarct wil je zo snel mogelijk naar het ziekenhuis, hoe sneller hoe beter. Dan is driekwartier best lang. Bij een ernstig ongeluk is de norm dat je binnen een uur in het ziekenhuis moet zijn. Zo heeft de Gezondheidsraad naar zes spoedgevallen gekeken. En die drie kwartier blijkt nergens de norm, het is dus maar een getal. Er zijn geen wetenschappelijke gronden om drie kwartier als norm te behouden, concludeert de Gezondheidsraad daarom. Een ambulance die op drie kwartier klokt, zorgt niet voor een betere uitslag.

Samenwerking telt

Kortom: die wet die driekwartier noemt als norm mag op de schop. Maar wat is dan wel een goede norm? Daar moet nog goed naar gekeken worden. Soms kan iemand ter plekke worden behandeld, soms zou een huisartsenspoedpost sneller kunnen helpen en in weer een ander geval kan iemand beter naar een gespecialiseerd ziekenhuis in een andere stad, ook al duurt dat wat langer. Dat moet nu worden uitgezocht. ‘Het gaat er ook om wat er in de gehele zorgketen gebeurt: snelle detectie, stabilisatie, behandeling en triage ter plaatse van het incident, korte wachttijd buiten en in het zieken-huis’, aldus het rapport. ‘Voor de uitkomst van de patiënt is het belangrijk dat alle schakels in de zorgketen goed op elkaar aansluiten.’

Garantie vervalt

Aan de andere kant bood de norm mensen in dunbevolkte gebieden wel garantie op een redelijk snelle ambulance. Die zou met het schrappen van de wet verloren gaan. Uit een RIVM-rapport uit 2015 bleek nog dat de wet wel zijn werk deed: 99,8% van de Nederlanders kon binnen driekwartier naar een ziekenhuis vervoerd worden. Of de vervangende maatregelen deze garantie kunnen vervangen door iets beters, is nog de vraag.