Geld op 2 januari kwijt door oplichting, toch volledig vermogen voor box 3

Klopt het dat geld dat je op 1 januari nog had, maar dat op 2 januari bijvoorbeeld door diefstal/oplichting er niet meer is, toch meetelt voor het vermogen van box 3 voor dat jaar? 

Het antwoord op uw vraag is vrijwel in alle gevallen: JA, dit is zo! 

Onlangs is dit ook weer eens in een rechtszaak door de rechter bevestigd. In deze zaak had de belastingplichtige iemand een groot geldbedrag (€100.000) uitgeleend waarvan kort na 2 januari bleek dat sprake was van fraude en dat dit bedrag nooit meer zou worden terugbetaald. De inspecteur nam bij het opleggen van de aanslag inkomstenbelasting 2017 het uitgeleende bedrag van €100.000 in aanmerking in box 3. Belastingplichtige ging in beroep en stelde dat hij was opgelicht voor €100.000 en het daarom onredelijk was dat hij daarnaast nog werd belast voor €1.200 terwijl er geen rendement was. De rechter was het hier niet mee eens en gebruikte daarvoor de volgende argumentatie. Toen in 2001 binnen de fiscale wetgeving overgestapt is naar de peildatumsystematiek van vermogen per 1 januari, zijn schommelingen van vermogen binnen een jaar ingecalculeerd. Dit kan zowel voordelig als nadelig uitpakken voor belastingplichtigen. Nu het bedrag op 1 januari van het betreffende jaar op de rekening stond, behoorde dit gewoon tot de bezittingen van deze belastingplichtige zodat de €100.000 tot de rendementsgrondslag voor box 3 moest worden gerekend.

Dit zou slechts anders zijn als voor belastingplichtige sprake was van een individuele en buitensporige last. Om te beoordelen of daar sprake van is, moeten de gevolgen van de box 3 heffing bekeken worden in samenhang met de gehele financiële situatie van belastingplichtige. Het was aan belastingplichtige om een dergelijke last aannemelijk te maken. Volgens de rechtbank is belastingplichtige daar niet in geslaagd; de belastingplichtige kwam door de betaling van de box 3 heffing niet onder de armoedegrens.

Anders gezegd: alleen wanneer sprake is van een aantoonbare, individuele en buitensporige last van belastingplichtige, is de belasting in box 3 over vermogen op 1 januari van een jaar mogelijk niet verschuldigd.
Meer lezen over deze uitspraak: ECLI:NL:RBNNE:2021:555, AWB LEE 19/4129    

Mr. Nicole Goud is fiscalist en jurist. Zij is ruim 15 jaar als belastingadviseur werkzaam geweest, heeft een aantal jaren gewerkt binnen de advocatuur en als auteur bij een opleidingsbedrijf voor financiële dienstverlening op het gebied van o.a. erfrecht, familierecht, en het fiscale recht (erf- en schenkbelasting, inkomstenbelasting, bedrijfsopvolging). Ook heeft zij ervaring in de notariële boedelpraktijk. Sinds een aantal jaar is zij eigenaar van Akto, uw erfcoach en meer (www.akto.nu) en houdt zij zich bezig met financieel en juridisch advies voor senioren met de focus op de afwikkeling van nalatenschappen. Sinds 21 maart 2019 is zij ook RegisterExecuteur.