Opa's en oma's hebben ook rechten!

Omgangsregeling voor grootouders

Opa's en oma's van gescheiden ouders hebben ook verdriet. Gelukkig bestaat er ook een kans op een omgangsregeling, stelt notaris Aniel Autar.

Een echtscheiding leidt vaak tot veel emoties en verdriet. Vroeger was er veel aandacht voor de belangen en gevoelens van de toekomstige ex-echtgenoten en ex-partners. In de afgelopen jaren heeft de positie van minderjarige kinderen ook meer belangstelling van de politiek gekregen. Zo zijn scheidende ouders van minderjarige kinderen sinds vorig jaar wettelijk verplicht een ouderschapsplan te maken. Eerder schreef ik hier al over in Geld en Recht. Maar hoe zit het met de rechten van opa’s en oma’s?

Oneerlijk
Ga even met mij terug in de tijd: dag en nacht stond u voor uw kinderen klaar. En toen uw zoon met de liefde van zijn leven ging trouwen, kreeg u het als eerst te horen. Van blijdschap deelde u dit nieuws met iedereen die het wilde horen. Ook tijdens hun huwelijk mochten uw zoon- en schoondochter op u bouwen. En toen uw kleindochter werd geboren, gingen zij er als vanzelfsprekend vanuit dat u tenminste een dag per week wilde oppassen. Het jonge stel wilde namelijk ook carrière maken en in hun koophuis blijven wonen. Natuurlijk deed u alles met veel liefde. Maar wat gebeurt er eigenlijk als uw zoon en schoondochter besluiten te scheiden?  Of wat gebeurt er als u ruzie krijgt met uw zoon en schoondochter? Mag u dan nog steeds iedere woensdag voor uw kleindochter zorgen? Of bent u afhankelijk van de grimmen van haar ouders? Jaarlijks leggen veel opa’s en oma’s zich met pijn in het hart er bij neer dat ‘het over en uit is’.

Nauwe persoonlijke betrekking?
En toch zijn grootouders niet altijd afhankelijk van hun (ex-schoon)kind. Als er sprake is van ‘family-life’ hebben zij namelijk ook een omgangsrecht met hun kleinkinderen. Dit recht ontlenen de grootouders aan het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. In artikel 8 van dat verdrag is bepaald dat family-life beschermd wordt. Nederlandse juristen spreken van een nauwe persoonlijke betrekking (als ik voor niet-juristen spreek, heb ik het over een hechte familie relatie). Maar wanneer is er sprake van een nauwe persoonlijke betrekking waarop oma’s en opa’s een beroep kunnen doen?

Uitspraak Gerechtshof Arnhem (2005)
Op 2 augustus 2005 oordeelde het Gerechtshof te Arnhem over de vraag of de grootouders recht hadden op een omgangsregeling (lees uitspraak). In die zaak ging het om grootouders die een omgangsregeling wensten met de kinderen van hun overleden dochter. Toen hun schoonzoon enkele jaren na het overlijden van hun dochter een nieuwe relatie kreeg,  verslechterde de verstandhouding met de schoonzoon. Een aantal keren escaleerde dit zelfs. De grootouders verklaarden later dat zij spijt van hun gedrag hadden. Het Gerechtshof was van mening dat je in het algemeen ervan mag gaan dat het belangrijk is als kleinkinderen een goede omgang houden met hun grootouders. Vanwege de ernstig verstoorde verhoudingen vond het Gerechtshof een omgangsregeling echter niet in het belang van de kinderen.

Uitspraak Gerechtshof Den Haag (2010)
Op 31 maart 2010 deed het Gerechtshof te Den Haag een verrassende uitspraak. Wat was er aan de hand? Na de scheiding van haar zoon en schoondochter, werd het kleinkind aan de ex-schoondochter toegewezen. Laten we het kleinkind Florentine noemen. De ex-schoondochter wilde dat Florentine zo min mogelijk contact had met oma (van vaderskant). De teleurgestelde grootmoeder liet het hier niet bij zitten en stapte naar de rechter. Tijdens de juridische procedure werd duidelijk dat zij haar kleinkind  ruim zes jaar wekelijks op de donderdag had opgevangen. Daarnaast logeerde Florentine regelmatig bij haar oma en verbleef zij bij haar als oma ziek was. Als gevolg van dit alles, was het Gerechtshof van mening dat er een nauwe persoonlijke betrekking tussen Florentine en zijn oma bestonden.
Nu de rechter ‘family life’ had vastgesteld, kon de ex-schoondochter maar één ding doen: de rechter ervan te proberen te overtuigen dat het niet in het belang van Florentine was als er een omgangsregeling zou komen. Zo vertelde zij aan de rechter dat Florentine moe was en regelmatig hoofd- en buikpijn had. De ex-schoondochter vertelde voorts dat de familieverhoudingen zodanig verslechterd waren dat zelfs de politie er aan te pas moest komen. Ten slotte stelde de ex-schoondochter dat het nonsens was dat de oma  een omgangsregeling wenste. Florentine’s vader was na de scheiding namelijk bij zijn moeder ingetrokken. En omdat Florentine eens in de twee weken een weekend bij haar vader verbleef, zag zij haar grootmoeder dus al.
Het Gerechtshof maakte korte metten met het standpunt van Florentine’s moeder. Het Hof gaf toe dat verhoudingen verstoord waren en dat Florentine als gevolg daarvan klem was komen te zitten. Maar het was de raadsheren ook duidelijk dat Florentine contact wilde hebben met haar oma. Om die reden besloot het Gerechtshof de Raad voor de Kinderbescherming onderzoek te laten doen naar de mogelijkheden een omgangsregeling tussen oma en Florentine tot stand te brengen. In de tussentijd kreeg grootmoeder haar kleindochter één donderdagmiddag per vier weken toegewezen.

Mr. A.R. Autar is als notaris verbonden ben aan Kooijman Lambert Notarissen te Rotterdam en docent aan een aantal opleidingsinstituten

Reactie toevoegen

26 Comments

Door Olivia (niet gecontroleerd) op vr, 31-1-2020 - 15:14

Hallo lieve oma's en opa's,
Wat een verdriet kun je hebben als je je kleinkinderen niet mag zien. Wij hebben een kleinzoon en kleindochter. Houden zielsveel van hun. Maar onze dochter heeft daar moeite mee. Ze kon niet goed voor hun zorgen. Wij zijn vanaf hun geboorte bij hun leven betrokken. Moeder is alleenstaand. Vader heeft zich nooit met de kinderen bemoeid. Samen met hun moeder waren wij hun wereld. Ik zorgde voor hun, vooral als moeder het even niet zag zitten. Ze probeerde nieuwe relatie's aan te gaan, maar deze mislukten telkens. Al die jaren zag ik mijn kleinkinderen elke dag. Mijn dochter werd jaloers, dat de kinderen altijd naar oma wilden en heeft toen alle contact verbroken. De kinderen leden en soms belde mijn kleinzoon om te vertellen, dat er geen eten in huis was. Met een smoes deed ik geld in hun brievenbus. Maar een deel daarvan gebruikte mijn dochter voor malle dingen, dus bracht ik boodschappen elke week en zette het voor de deur, zodat de kinderen te eten hadden. Ook kocht ik kleding en wat ze zoal nodig hadden. Ik ging elke dag langs hun school om te horen of het goed ging. Op een gegeven moment werd het zo erg, dat de kinderen uit huis zijn geplaatst. Veel verdriet want ze gingen bijn 150 km van ons vandaan wonen. Dit is al 2 jaar zo en er komt weer verlening. Onze dochter blijft ijskoud en ziet het belang van de kinderen niet in. Ze wonen bij een heel lief pleeggezin en wij als grootouders hebben goed contact met hun, gelukkig je moet het treffen. Van de jeugdzorg, moeten wij erbij betrokken blijven, al vindt onze dochter het onzin. Ze ziet ons liever gaan dan komen. De kinderen mogen ook 1x per maand naar ons toe en dat doet het pleeggezin, het is toch een eind reizen. We zijn heel blij met hun en ze zijn bijzonder goed voor de kinderen. Maar toch willen ze naar hun moeder en naar ons. We moeten als opa en oma volhouden en voor de kinderen zijn. We blijven voor hun bidden voor bescherming en vertellen hun hoeveel we van hun houden. Geen enkele afspraak zeggen we af. Dit is onze eigen dochter die dwars ligt.
Ik wens alle opa's en oma's sterkte hierin en zeg volhouden. Dan zien de kleintjes dat en voelen zich niet verlaten.

Door Johanna (niet gecontroleerd) op vr, 24-1-2020 - 19:29

Hallo oma .s en opa.s

Ook bij ons is ons kleinkind anderhalf jaar weg gehouden door onze ex schoondochter
Altijd heb ik de volledige zorg
gehad voor mijn kleinzoon
Ik bracht hem naar peuter speel zaal hij was 4 dagen in de week bij ons vanaf zijn geboorte tot dat hij 3 jaar was .
Onze kleinzoon was 10 weken te vroeg geboren .
Na de relatie breuk deed mijn ex schoondochter erg moeilijk tot uit eindelijk hield ze onze kleinzoon weg tot ze zag dat mijn zoon niet meer verder wil met haar.
Omdat het heen gezonde relatie was
Wij hebben een advocaat in handen genomen want mijn zoon had niet het gezag .
En opa en oma namen ook een advocaat .
Wij kregen onze kleinkind 2 x per maand .
Heel blij ..
En mijn zoon moest weer opnieuw naar het omgangshuis ook 2 x per maand daar kon hij onze kleinzoon zien .
Over een paar weken komt er weer een rechtzaak voor mijn zoon voor omgang en gezag .
Mensen geef niet op !!!
Helaas heeft mijn ex schoondochter weer voor de zoveelste keer de omgang gestopt .
Onze beide advocaten gaat haar een dwangsom op leggen .
Want de rechter heeft ons deze omgang toegewezen .
Moeder houd geen rekening met haar kind .
Die wel graag bij papa wil zijn of bij oma en opa .
Wij blijven vechten .

Oma en opa omgang
Kunt u aanvragen bij een advocaat
Ook als uw een klacht in wil dienen als er niet genoeg gedaan is door instantie.s zoals kinderbescherming samen veilig .

Akj kunt u inschakelen .
Ook de kinder ombudsman .

U krijgt ondersteuning dat er niet goed naar het kind is gekeken .
Geen belangen naar het kind .
En die zijn wel nodig .

Sterkte allemaal

Door Amanda Siebrick (niet gecontroleerd) op zo, 19-1-2020 - 13:57

Wij zien onze kleinkinderen heel weinig na de scheiding van onze dochter daar zij fulltime werken moet in de zorg , echter al snel kwam er een nieuwe vriend. Het ene weekend komt hij bij haar en het andere weekend bij hem. Of ze zijn bij hun vader. Het contact verloopt moeizaam.Daarbij komt ook nog dat ik chronisch ziek ben en steeds meer huisgebonden ben.Altijd klaar gestaan met raad en daad (heel veel geld vanwege gat in hand ex) eten en kleding enz enz .Nu hebben ze je niet meer nodig. Op wat doet dit pijn.Ga eraan kapot. De kleinkinderen laten ook niets horen .Gesprek niet mogelijk alles wordt omgedraaid. Scheidingen geven Veel onverwachteen situaties en schrijnend verdriet

Door Maria (niet gecontroleerd) op zo, 19-1-2020 - 08:47

Een notaris die zich op deze manier met familierecht bezig houdt en dergelijke tendentieuze stukken schrijft????? en reclame maakt voor zijn werkgever met één link???? Dit is geen zuivere koffie, omdat de doelgroep van deze site natuurlijk mensen herbergt die hier op een of andere manier mee te maken hebben of kunnen krijgen.
Tendentieus, zoals gezegd!

Door Mangoenkarijo (niet gecontroleerd) op vr, 17-1-2020 - 20:30

Ok

Door Josien (niet gecontroleerd) op zo, 17-11-2019 - 18:00

Haalde mijn kleindochter vier maal uit school , later ook mijn kleinzoon.
Kreeg een berichtje van mij ex-schoondochter dat ze de volgende dag naar de na-schoolse opvang gingen en dat het niet meer nodig was om op te halen.
Het is nu twee jaar geleden.
We zien ze om de twee weken een paar uurtjes, omdat ze dan bij mijn zoon zijn.
Daar ben ik hem heel dankbaar voor.
Maar ik ben zo geschrokken dat ik nog steeds verdriet over heb.
En als oma en opa heb je dan totaal geen rechten.

Door elly Hanegraaf (niet gecontroleerd) op wo, 23-10-2019 - 08:18

Diemelstadt, duitsland 23 oktober 2019
Wij zijn al blije grootouders van een kleinzoon nu 6 en half jaar oud sinds anderhalf jaar geleden is onze dochter gescheiden en zien we onze kleinzoon nog minder.Toen onze kleinzoon 4 jaar oud en naar groep 1 ging hoefde ik niet meer dagelijks op hem te passen was zijn wij verhuist naar Duitsland zo,n 300 kilometer van uit Ede vandaan iedere maand kom ik naar Nederland en wil dan graag mijn kleinzoon zien in de even weken als ie mijn dochter is.nu wil het geval dat hij na schooltijd naar de bso gaat tot 18 uur daarna gaat hij om 7 uur naar bed dus zien wij hem alleen in de vakantie's wij missen onze klein zoon enorm . wat wil het geval mijn dochter heeft sinds een jaar een nieuwe vriend aardige vent (niks op aan te merken).Onze dochter is nu 4 maanden zwanger van een dochter en ik had al eerder gezegd, dat als ze een 20 weken echo zou hebben of ik dan mee kon omdat ik dan op dat moment in Nederland ben 14 november 2019 nee mocht niet omdat het een medische echo was, nu hoor ik echter dat de moeder van haar vriend wel mee mag ik gun het die moeder van harte hoor die wordt tenslotte voor het eerst oma , maar dan nog doet het wel een beetje pijn en verdriet

Door Verhagen (niet gecontroleerd) op di, 19-3-2019 - 18:33

Ik heb 1 kleinkind ik paste elke week 2 tot 3 keer per week op daar is 2 x van 8.30 uur tot 1200 uur e 1 x van. 900 uur tot 1600 uur drie jaar toen kwam de klant met mijn schoondochter , ze heeft mij via face book mijnzwart gemaakt ik heb er allemaal screenshots van , mijn zoon zit in twee strijd , dus hij kwam tot juni 2017 bij ons , en kwam niet meer , we probeerden om met mijn zoon toch contact tee houden mijn zoon zei dat hij dit ook niet wilden zijn vriens heeft ook gezegd tegen mijn zoon je dochter is wel de dupe, mijn kleindochter als ik haar zie waar dan ook roep ze direct OMA , en ze wil met mij mee, maar dat gaat niet , we zagen hun 3 in een andere plaats waar wij wonen , dus dat westenwind niet , nu heeft mijn kleindochter ons eerst gezie voor dat wij hun zagen , d moeder paté haar bij de arm , en ze zei wat tegen haar , wij liepen hun voorbij en mijn kleindochter nu 5 jaar deed der hoofd naar beneden en ze was heel verdrietig en zei niks , en ze huilden bijna , ik denk dat ze door haar is gezegd dat ze niks tegen ons mocht zeggen , mijn zoon zag het niet hij liep de andere kant op te kijken , en ik zei hallo , en toen zei mijn zoon hoi , mijn man zei ook hoi en zag dat de kleine erg verdrietig was en bijna huilden , dus nu vraag ik wat kan ik doen. Ik denk dat ik de eerste 3 jaar ee familie live heeft gehad want ik heb haar zindelijk gemaakt etc , mijn zoon had gezegd dat ij na september 2018 weer wilden proberen om weer te komen , niet dus nu vraag ik kan ik via de rechter het opa en oma omgang vragen , ant die kleine vraagt steeds naar ons en ze wil naar ons , ik vind dit een vorm van geestelijke kindermishandeling , heb ik rechten op het opa en oma schap ik kijk in het belang van mijn kleindochter en zei wil naar ons hoor dat ik gauw wat hoor dank u voor het lezen

Mevr verhagen

Door NPA Remijnse (niet gecontroleerd) op ma, 25-2-2019 - 13:31

Heb 12j op mijn kleinkinderen gepast ze zijn verhuist en geen adres achter gelaten wat kan ik doen om weer in contact te komen met mijn kleinkinderen

Door vadervantwee (niet gecontroleerd) op vr, 11-1-2019 - 13:39

Vanzelfsprekend willen grootouders contact met de kleinkinderen. Echter zijn vaak de grootouders die het hardst roepen tekort te worden gedaan ook degenen die het leven van kinderen het meest verstoren. Er bestaat niet zoiets als een recht op omgang. Probeer in goed onderling overleg tot afspraken te komen. Kijk hierbij ook goed naar je eigen aandeel in de ontstane situatie. Het uitgangspunt " ik heb recht op contact met mijn kleinkinderen " zit een kritische zelfreflectie natuurlijk al in de weg. Neemt niet weg dat er zeker ouders zijn die om oneigenlijke redenen contact tussen grootouder en kleinkind in de weg zitten en dat is schandalig. Echter, vaak ligt de overtuiging recht te hebben op omgang met het kleinkind aan de wieg van de frictie die ontstaat en resulteert in verbroken contact.

Heel verdrietig wat mensen elkaar allemaal aan kunnen doen, zogenaamd in het belang van het kind danwel kleinkind