Nierschade: wie loopt extra risico?

Mensen met diabetes, hoge bloeddruk, overgewicht

Ongeveer 1,7 miljoen mensen hebben chronische nierschade. Bij de helft hiervan is dit nog niet ontdekt. Dit kan ernstig zijn, want wanneer de nieren minder goed werken, hopen afvalstoffen zich op. En dat is weer slecht voor andere organen. Sommige mensen lopen extra risico op nierschade. Wie behoren tot die risicogroep? 

Nierschade is aan te tonen door middel van spoortjes eiwit in de urine. Ook kan nierschade zich uiten in een verminderde nierfunctie, dan werken de nieren al wat slechter  Ruim 1,7 miljoen Nederlanders (10 procent van de bevolking)  heeft er last van, ook al merken ze daar nog niets van. In veel gevallen blijft de nierschade in het begin namelijk onopgemerkt. Klachten ontstaan vaak pas als de nierfunctie nog maar 30 procent is. 4 procent van de Nederlandse bevolking - zo'n 680.000 mensen - hebben chronische nierschade zonder dat te weten. Lichte nierschade is niet direct een groot gevaar voor de gezondheid, maar het is belangrijk de verborgen nierschade tijdig op te sporen. Dan kun je maatregelen nemen om verdere problemen zoveel mogelijk te voorkomen.

Bij ruim 50.000 Nederlanders is  sprake van ernstige nierschade met serieuze gevolgen. Essentiële processen raken dan verstoord in het lichaam, ook andere klachten kunnen ontstaan zoals hart- en vaatproblemen. Maar liefst 170.000 Nederlanders hebben een sterk verhoogd risico op nierfalen en overlijden ten gevolge van hart-en vaatziekten.

Afvalstoffen

Wanneer onze nieren minder goed werken, hopen afvalstoffen zich op. Dat is slecht voor hart– en bloedvaten. We merken pas dat onze nieren hun zuiverende functie niet goed meer vervullen als er nog maar 30 procent (of minder) van de nierfunctie over is. Dan pas komen er klachten. Bij verdere achteruitgang van de nierfunctie naar zo'n 10 procent dreigt nierdialyse of zelfs niertransplantatie.

Sommige mensen lopen meer risico op nierschade dan anderen. Mensen met diabetes of een hoge bloeddruk bijvoorbeeld. Ook overgewicht, te zout eten en ouderdom vergroten de kans op nierschade.

Diabetes

Mensen met diabetes hebben meer kans om nierschade te ontwikkelen dan mensen zonder diabetes. Een kwart van de mensen  met diabetes heeft ook nierschade. Daarom wordt bij diabetes regelmatig de nierfunctie gecontroleerd door middel van bloed- en urineonderzoek.

Diabetes type 2 (vroeger ook wel 'ouderdomsdiabetes' genoemd) wordt vaak pas ontdekt als het al enige tijd bestaat. Het komt steeds vaker voor, ook bij jonge mensen. Soms is er al geringe nierschade aanwezig. Omdat overgewicht een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van deze vorm van diabetes, kan door afvallen de diabetes weer verminderen, of zelfs geheel verdwijnen. Daarmee wordt ook de kans op nierschade kleiner. Is de nierschade er al, dan herstellen de nieren zich meestal niet meer.

Hoge bloeddruk

Ook hoge bloeddruk en nierschade hebben veel met elkaar te maken. Ongeveer 1 op de 5 patiënten met een hoge bloeddruk heeft namelijk chronische nierschade. In Nederland heeft naar schatting een half miljoen mensen tussen 20 en 65 jaar een hoge bloeddruk. Een aantal dat snel groeit naarmate de leeftijd stijgt: ruim tweevijfde van de 50-plussers heeft te kampen met hoge bloeddruk.

Zeeflichaampjes

We hebben twee nieren. In elke nier zit een half tot een miljoen zeeflichaampjes. Zo’n zeeflichaampje is een kluwen van fijne bloedvaten. Daar wordt het bloed gefilterd voor zuivering. Bij hoge bloeddruk krijgen die zeeflichaampjes minder bloed. Daardoor stoppen ze geleidelijk aan – maar blijvend – met zuiveren en gaat de nierfunctie onherstelbaar achteruit.

Controle

1 op de 5 van de mensen met hoge bloeddruk heeft blijvende (chronische) nierschade. Wanneer u last heeft van een hoge bloeddruk, is het dus belangrijk dat om jaarlijks de nieren te laten controleren. Want als u er tijdig bij bent, is nierschade vaak te beperken. Die controle kan gewoon bij de huisarts. Hij of zij  kijkt naar de hoeveelheid eiwit in uw urine en doet bloedonderzoek om de nierfunctie te bepalen. Mocht er sprake zijn van chronische nierschade, dan kan de arts besluiten (andere) bloeddrukverlagende medicijnen voor te schrijven.

Trefwoorden:

19 Comments

Door lenneke (niet gecontroleerd) op za, 10-9-2016 - 10:04

Ik ben al bijna 10 jaar nierpatient . Heb bij mijn geboorte al kleine nieren gekregen. Maar heb zelf een bloeddrukmeter aangeschaft,,en een apparaat om suiker te meten. Kan dan zelf mijn voeding regelen. Niks diëtiste, internet geeft genoeg informatie. Maar je moet wel willen en niets aan de huisarts overlaten. Waardeloos weinig weten die over nieren. Hebben maar een wens "de patient zo vlug mogelijk de deur uit:Volgende patient. Let op dat veel natrium arme producten wel veel kalium zout hebben. dus etiketten lezen enz.
Ik wens iedereen sterkte want het valt niet altijd mee om zo te leven

Door piety (niet gecontroleerd) op wo, 16-3-2016 - 23:15

waarom lees ik toch nooit iets over het gebruik van lo salt, 66% minder natrium?

Door MJW van Pijpen-... (niet gecontroleerd) op do, 30-4-2015 - 23:59

Ik heb nog maar een nierfunctie van 20%, maar heb NOOIT eiwit in de urine!
Daardoor was het ook bijna niet te constateren. Alleen door bloedonderzoek kon mijn huisarts dit uiteindelijk vaststellen!

Door Niels van Moorsel (niet gecontroleerd) op di, 28-4-2015 - 18:21

Allemaal leuk en aardig maar enige adviezen (ja minder zout, maar dat weet heel Nederland al) geven jullie niet. Wisten jullie bijv. dat radijs de nierfunctie weer verbeterd.

Door Ruth (niet gecontroleerd) op di, 10-6-2014 - 11:30

Beste Team Plus, Het afvallen is als je gezond bent nog te doen maar ik ben gehandicapt. Hebben jullie een advies nodig om af te vallen . Mijn handicap is CRPS Type 1[ ook bekend als Post traumatische Dystrofie] mijn handen en benen kan ik niet goed gebruiken en heb ook rug klachten. Ik weet het is moeilijk, maar afvallen zou me echt helpen. GRRAG ADVIES. Bij voorbaat dank.

Door Max (niet gecontroleerd) op zo, 8-6-2014 - 09:51

Ineke, ik zou er op staan (!) om een bloedsuiker test uit te laten voeren. En dat je dat in combinatie met de jaarlijkse controle dan zelf moet betalen daarvan heb ik nog nooit gehoord. En als de arts de onderdelen niet wil aankruisen dan doe je het toch zelf, en zoek een andere huisarts.

Door Max (niet gecontroleerd) op zo, 8-6-2014 - 09:47

Ja, de Nederlandse artsen zijn alleen maar bezig de klachten weg te werken en zoeken nauwelijks naar de oorzaak. Tenzij je werkelijk wat is overkomen, dan pas worden ze echt zorgvuldig. En inderdaad het zou een kleine moeite zijn om even een bloeddrukmeter bij elk bezoek te gebruiken.Kost nog geen 2 minuten per consult.

Door Ineke (niet gecontroleerd) op za, 7-6-2014 - 22:51

Tanja ik ben het helemaal met je eens. Maar hier in Nederland maken de zorgverzekeraars uit wat er mag worden gecontroleerd. Ongeveer 1 x per jaar wordt mijn bloed gecontroleerd voor de schildklierfunctie. De laatste keer vroeg ik om gelijk suiker en cholesterol controle, mag niet, zelf betalen!!!! Ik had zwangerschap suiker, ben toen gewaarschuwd dat ik op oudere leeftijd ouderdom suiker kon verwachten, vandaar. Ben nu 76 hoe oud moet je zijn.??? Maar ik ben niet van plan het er bij te laten zitten.

Door Tanja (niet gecontroleerd) op za, 7-6-2014 - 11:25

Ik woon sinds 1952 in Zuid-Afrika waar onze kinderen geboren zijn. Die zijn echter naar Nederland ge-emigreerd. En nu is onze jongste zoon gediagnoseerd met ernstige nierschade als gevolg van hoge bloeddruk. Toen dit gebeurde kwam ik er tot mijn stomme verbazing achter dat Nederlandse artsen niet de bloeddruk van hun patienten nemen tenzij die daarom vragen. Dit in tegenstelling tot Zuid-Afrika waar de arts routine-gewijs even je bloeddruk neemt als je bij hem komt, met welke klacht dan ook. Een hele kleine moeite en kan de patient's leven redden. Waarom doen Nederlandse artsen dit niet routine-matig? De medische opleidingen in Nederland zouden dit als standaardprocedure moeten doceren.