Hoog startpensioen goed idee? Nibud zegt nee

Volgens de nieuwe pensioenregels kan vanaf 1 januari 2023 iedereen die met pensioen gaat, kiezen voor 'een bedrag ineens'. Dat bedrag kan oplopen tot 10 procent van het totale pensioen. Klinkt mooi, maar volgens het Nationaal instituut voor budgetvoorlichting (Nibud) zitten er nog veel haken en ogen aan.

Ongeveer 100.000 tot 150.000 mensen kunnen vanaf 2023 gebruik maken van deze nieuwe pensioenmaatregel voor het aanvullende pensioen, maar wat daarvan de fiscale gevolgen zijn is nog niet geregeld of heel onduidelijk, stelt het Nibud.

Want wie straks stopt met werken en kiest voor  een hoog bedrag ineens, kan daardoor in een hoger belastingtarief terecht komen en het recht op toeslagen verliezen. Een groot bedrag ineens lijkt voor veel mensen een aantrekkelijke optie, maar financieel gezien is het dan beter om het pensioen anders uit te laten keren. Zo kan je er ook voor kiezen om iedere maand hetzelfde aanvullende pensioenbedrag te ontvangen. Of een hoog-laag pensioen met in de eerste jaren van het pensioen een hogere uitkering die daarna omlaag gaat. Die keuze wordt belangrijk, want volgens het Nibud kunnen de netto-verschillen straks oplopen tot meer dan 20 procent. Wie straks de verkeerde pensioenkeuze maakt, dreigt een dief te worden van de eigen portemonnee.

Dat er straks meer kan met het aanvullende pensioen, is mooi, maar voor veel mensen is het nu ondoenlijk om de gevolgen van de pensioenkeuze te overzien. Het Nibud pleit ervoor om de pensioenkeuze in elk geval 'fiscaal neutraal' te maken. Dus wat je ook kiest, je betaalt evenveel belasting. Nu is dat nog niet het geval.

Het Nibud vindt het bovendien onbegrijpelijk dat negen maanden voor de ingangsdatum van deze nieuwe pensioenmogelijkheid de spelregels nog niet vastliggen. Tienduizenden 60-plussers weten daarom niet waar ze aan toe zijn. Het Nibud adviseert mensen een jaar voor de pensioendatum te beginnen met nadenken over alle keuzes rond pensionering. Het Nibud maant Den Haag daarom tot spoed.

Lastig te berekenen

Dat huishoudens de consequenties van deze keuze niet makkelijk kunnen overzien, ziet het Nibud als een groot probleem. Zeker gezien de samenhang met andere keuzes bij pensionering. Uit Nibud onderzoek blijkt dat veel consumenten (40 procent) hulp wil bij de pensioenkeuze. Voor pensioenfondsen en verzekeraars is het lastig om hier goed advies over te geven, omdat zij niet altijd volledig zicht hebben op de totale financiën van hun deelnemers. Mensen kunnen bij financieel adviseurs terecht, maar de kosten daarvoor zijn voor velen een drempel. Het Nibud pleit ervoor dat als deze regeling ingaat, iedereen vooraf laagdrempelig toegang krijgt tot onafhankelijke en deskundige begeleiding rond pensioenkeuzes.