9 mythes over mammografie

Bevolkingsonderzoek borstkanker

Half in uw blootje, met uw borsten tussen twee platen geplet... Het is best begrijpelijk dat u tegen een mammogram opziet en misschien naar excuses zoekt waarom u niet hoeft te gaan. Voordat u besluit om het bevolkingsonderzoek borstkanker over te slaan, bespreken we negen mythes over mammografie. Zo kunt u een goede afweging maken.

Als u tussen de 50 en 75 jaar bent, ontvangt u elke 2 jaar een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Voor dit onderzoek maakt een laborant met een speciaal apparaat een röntgenfoto van de borsten: een mammogram. Hierbij worden de borsten platgedrukt tussen twee platen van plexiglas.

Ook als u afwijkingen aan uw borsten opmerkt, zoals een knobbeltje, kan uw huisarts u adviseren een mammogram te laten maken.

1. Borstkanker komt toch niet in mijn familie voor

Als er borstkanker in uw familie voorkomt, is het risico dat u ook borstkanker krijgt inderdaad groter. Zeker als uw zus of moeder borstkanker heeft of heeft gehad. Dat wil niet zeggen dat u geen borstkanker kunt krijgen als het niet in de familie voorkomt. Ongeveer één op de acht vrouwen in Nederland krijgt borstkanker. In 5 tot 10 procent van de patiënten gaat het om een erfelijke vorm.

2. Ik houd mijn borsten zelf goed in de gaten

Op zich is het goed om te weten hoe uw borsten eruitzien en aanvoelen, zodat u eventuele veranderingen kunt opmerken. Bijvoorbeeld een knobbeltje, schilfering, sinds kort ingetrokken tepel of vocht uit de tepel of een rode, warm aanvoelende huid. Zelf uw borsten onderzoeken kan het bevolkingsonderzoek echter niet vervangen. Uit onderzoek is gebleken dat kanker niet eerder ontdekt wordt bij vrouwen die hun borsten regelmatig controleren. Ook leidt het niet tot minder sterfte. Met het bevolkingonderzoek kan wel vroeger ontdekt worden of u borstkanker heeft.

3. Ik vind het onderzoek te duur

Deelname aan het bevolkingsonderzoek is gratis. Is er vervolgonderzoek nodig of laat u op eigen initiatief borstfoto’s maken? Dat valt allebei niet onder het bevolkingsonderzoek. Afhankelijk van de hoogte van uw eigen risico en hoeveel zorg u al verbruikt heeft, moet u dan een deel van de kosten zelf betalen. Heeft u daar vragen over, dan kunt u terecht bij uw zorgverzekeraar.

4. Het kost zo veel tijd

Het nemen van de röntgenfoto’s neemt maar een minuut of 5 in beslag. Uw bezoek aan het onderzoekscentrum duurt in totaal ongeveer 20 minuten. Komt het tijdstip dat in de uitnodiging staat u niet goed uit, dan kunt u een andere afspraak plannen. Het onderzoek vindt plaats in een mobiel onderzoekscentrum, daardoor is het altijd bij u in de buurt.

5. Het doet zo’n zeer

Voor een goede röntgenfoto is het nodig om de borst tussen twee plexiglasplaten samen te drukken en dat kan pijnlijk zijn. Het duurt gelukkig maar kort en het is niet schadelijk. Vindt u het erg zeer doen, geef dat dan aan bij de laborant. Ook de dagen na de mammografie kunt u nog gevoelige borsten hebben.

Wetenschappers doen wel onderzoek naar minder vervelende methoden, zoals een ademtest en Pammografie, een techniek waarbij met lichtpulsen tumoren worden opgespoord. Het is voorlopig nog niet duidelijk of deze screeningsmethoden betrouwbaar genoeg en bruikbaar zijn voor het bevolkingsonderzoek borstkanker. Daarnaast maakt het AMC gebruikt van aandrukplaten met een sensor die berekent hoeveel kracht er precies nodig is. Met deze mammografie-op-maat worden de borsten niet meer samendrukt dan echt nodig is.

6. Röntgenstraling is gevaarlijk

U staat continu bloot aan een beetje straling, afkomstig uit het heelal, de bodem, bouwmaterialen en voeding. Door vliegreizen, televisie kijken en bellen met uw gsm krijgt u ook met straling te maken. Een grote dosis straling kan het risico op kanker verhogen. Bij het maken van röntgenfoto’s gebruiken radiologen een zo laag mogelijke dosis straling, zodat de kans op schade te verwaarlozen is.

7. Ik ben gezond

Het bevolkingsonderzoek is juist bedoeld om borstkanker in een vroeg stadium op te sporen, zodat de kans op genezing het grootst is. Er kan kanker ontdekt worden terwijl u nog nergens last van heeft. Dat u fit bent en geen afwijkingen aan de borsten ziet of voelt, geeft geen garantie dat u geen borstkanker heeft.

8. De uitslag geeft niet altijd zekerheid

Een röntgenfoto is een momentopname. Het is mogelijk dat er niets te zien is op het mammogram en er later toch borstkanker geconstateerd wordt. Bij ongeveer 2 op de 1.000 gescreende vrouwen wordt in de 2 jaar tussen de bevolkingsonderzoeken toch borstkanker ontdekt. Bovendien wordt 1 op de 3 gevallen van borstkanker niet gevonden tijdens het bevolkingsonderzoek. U kunt dus onterecht gerustgesteld worden door een negatieve uitslag.

Soms wordt er een afwijking gevonden bij het bevolkingsonderzoek, maar blijkt uit vervolgonderzoek dat deze afwijking geen kanker is. Dit gebeurt bij 14 op de 20 vrouwen die doorverwezen zijn voor nader onderzoek. In dat geval heb je je in de tussentijd voor niets zorgen gemaakt.

9. Ik heb een borstprothese

Dat is geen probleem. De kans dat een inwendige prothese kapot gaat door het samendrukken van de borsten is heel klein. Geef bij de laborant aan dat u een borstimplantaat heeft en hoeveel druk u aandurft.

Prothesen laten geen röntgenstraling door, waardoor een deel van het borstweefsel soms niet te zien is op het mammogram. Bij een kleine groep vrouwen zijn de röntgenfoto’s daardoor niet goed te beoordelen. Is dat bij jou het geval, dan staat dat in uw uitslag.

Bron(nen):

Reactie toevoegen

20 Comments

Door An (niet gecontroleerd) op za, 11-5-2019 - 08:49

Wie heeft dit manipulatieve artikel gesponsord? Dit is geen objectieve informatie.

Door Jojo (niet gecontroleerd) op ma, 25-2-2019 - 14:11

@Maria, waarschijnlijk is er helemaal niemand naar de maan geweest. Wel kan je gezondheid naar de maan gaan door een optelsom van onevenwichtige voeding, gifstoffen in het milieu, tekorten aan voedingsstoffen, medicijngebruik en tal van medische behandelingen. Beter zou zijn om wat te doen aan dit soort ontregelende factoren, waardoor een kleinere kans op enge ziektes. De tumor is ook maar een soort topje van de ijsberg, want de oorzaken zitten elders. Zo speelt ook jarenlang pilgebruik een factor in het geheel maar ook verhardingen in het borstgebied en slechte ontgifting van lymfes.
Zelf één keer onder de tietenpletter geweest, wat ik eigenlijk niet wist van tevoren. Dacht dat ik alleen echo's van buik en borst zou krijgen vanwege waarschijnlijk cystes in borst en buikklachten. Na borst één gestopt.

Door Maria (niet gecontroleerd) op za, 23-2-2019 - 15:19

Het is een verrekte schande, dat dit onderzoek elke keer zo pijnlijk is en daardoor vernederend.
Men stuurt al heel lang mensen naar de maan, maar voor de helft van de mensheid, de vrouwen, een beter apparaat ontwikkelen, ho, maar!
Er verandert, verbetert helemaal niets en het blijft een pijnlijke aangelegenheid!
Ik ga wel elke keer na een oproep voor onderzoek, ook al weet ik dat het een momentopname is en schijnveiligheid geeft. Het is zelfs nog heel pijnlijk als je een dame treft bij het onderzoek, die begripvol de apparatuur bedient.
De straling is slecht voor de gezondheid (net als het foto-apparaat bij de tandarts nog steeds!) en ik ben terughoudend in de blootstelling daaraan en geef mijn mening altijd frank en vrij. Barbara Ehrenreich heeft er een goed boek over geschreven, over de gezondheidsonderzoeken en de gezondheidscultus al jaren lang.

Door Angela (niet gecontroleerd) op vr, 22-2-2019 - 22:38

Nooit van m'n leven laat ik m'n borsten pletten. Een arts in t ziekenhuis zei zelf dat deze methode allang achterhaald is, en niet gevaarlijk? Echt wel ..blijkt dat vrouwen juist door de beschadiging van t borstweefsel kanker kunnen krijgen .

Door M. Beemsterboer (niet gecontroleerd) op do, 21-2-2019 - 12:16

Mijn ervaring is absoluut negatief na 3 X dit onderzoek. Ontzettend pijnlijk en 2 weken lang geen bh kunnen dragen.

Door M. KERSTEN op wo, 20-2-2019 - 20:57

Wát is betrouwbaarder en vrouwvriendelijk?

Door eni (niet gecontroleerd) op wo, 20-2-2019 - 17:43

ik ben 66 jaar en ga al jaren niet meer mijn eerste borstonderzoek was zeer pijnlijk en ik ben dan ook flauwgevallen, heb toen besloten nooit meer te gaan en heb mij afgemeld met die reden.
ik heb tot op heden nog geen spijt en ben nog kerngezond.

Door Peter (niet gecontroleerd) op wo, 20-2-2019 - 15:44

Een flatscreen tv geeft geen Röntgenstraling meer af, dit in tegenstelling tot een tv met een traditionele beeldbuis.

Door Gerty van den Ham (niet gecontroleerd) op wo, 20-2-2019 - 10:25

Alles is een moment opname. Je weet niet hoe het na een halfjaar is. Ik ben geen voorstander van dit pijnlijke borstonderzoek. Of je nu ouder of jonger bent dan 75 jaar. Je borsten regelmatig zelf controleren is het belangrijkste. Bij vermoeden meteen naar de huisarts.

Door Marianne Willems (niet gecontroleerd) op wo, 20-2-2019 - 09:14

vrouwen ga a.u.b. Vorig jaar bij mij een tumor van een halve cm ontdekt, nog geen uitzaaiingen. Ik heb geluk gehad. Ik voelde me ook gezond en sport regelmatig. Dat wil allemaal niets zeggen. Een mammografie pijn? Als je aan de chemo moet dan doet het pas pijn.