Doorbreek het metabool syndroom

Overgewicht gaat vaak op een bijna ongemerkte manier samen met hoge bloeddruk, slechte cholesterolwaarden en een verstoorde bloedsuikerspiegel. Dit wordt het metabool syndroom genoemd. Kunt u het voorkomen? En hoe komt u er vanaf als u het al heeft?

Het metabool syndroom is een benaming voor een serie gezondheidsklachten die nauw verband met elkaar houden. Het syndroom ontstaat door de combinatie van ongezond eten en weinig bewegen.

Sluipend proces

Het gevaar van het metabool syndroom is het sluipende proces van gewichtstoename en afnemende conditie. Die brengen samen als een paard van Troje nieuwe risico's met zich mee.

Terwijl het metabolisme (de stofwisseling) verslechtert, ontvouwt zich langzaam maar zeker een reeks van gezondheidsproblemen (het syndroom). Behalve overgewicht zijn dat een verhoogde bloeddruk, een hoge bloedsuikerspiegel en slechtere cholesterolwaarden. Uit onderzoek aan het VU medische Centrum in Amsterdam komen aanwijzingen dat het metabool syndroom een relatie kan hebben met depressiviteit. Dat komt waarschijnlijk doordat het syndroom ook de hormoonbalans verstoort.

Buikomvang

Volgens de geldende normen is bij mannen sprake van het syndroom als de bloedwaarden verslechterd zijn en als de buikomvang boven de 94 centimeter komt, gemeten ter hoogte van de navel. Bij vrouwen ligt de grens bij een buikomvang van 80 centimeter.

De combinatie van slechte bloedwaarden en overgewicht verhoogt de kans op het krijgen van diabetes type 2 aanzienlijk. Het risico op het krijgen van hart- en vaatziekten is ook groter. Vaatziekten kunnen leiden tot een herseninfarct of hersenbloeding.


Voorstadium diabetes type 2

Opvallend aan het metabool syndroom is dat de verschillende problemen elkaar in stand lijken te houden of versterken. Door jarenlang calorierijk te eten en weinig te bewegen, raken belangrijke organen als de lever en de alvleesklier uitgeput.

De stofwisseling verloopt minder efficiënt en vetten en suikers worden daardoor minder goed afgevoerd dan normaal. Terwijl het lichaamsgewicht toeneemt, wordt de bloeddruk hoger en ontstaat een voorstadium van diabetes type 2. Het lichaam is dan minder gevoelig voor insuline, dat de bloedsuikerspiegel regelt.

Vaatwanden

Het vet dat zich rond organen opslaat, maakt zelf stoffen aan die de regulering van de bloedsuikerspiegel nog meer verstoren. De verhoogde bloeddruk, de slechtere cholesterolwaarden en de te hoge bloedsuikerspiegel tasten vervolgens de kwaliteit van de vaatwanden aan. Volgens professor Edith Feskens van Wageningen University heeft in Nederland een kwart van de mensen tussen 30 en 60 te maken met het voorstadium van diabetes.

Kinderen

De ongezonde Westerse leefstijl lijkt de belangrijkste oorzaak van overgewicht en het metabool syndroom. Wetenschappers vermoeden dat er ook een genetische oorzaak in het spel is. Zo is bij kinderen rond de leeftijd van 8 jaar al te voorspellen of het metabool syndroom in aanleg aanwezig is.
 

Metabool syndroom doorbreken

De neerwaartse spiraal van gezondheidsklachten van het metabool syndroom is gelukkig te voorkomen - en ook te doorbreken - als het al zover is. Dat blijkt uit verschillende grote onderzoeken, onder meer van de Universiteit Leiden.

De kern van het probleem moet worden aangepakt, en dat is het overgewicht. Dat betekent simpelweg meer bewegen, dagelijks minstens een half uur, en gezonder eten. Dus voldoende groente, vis, kip, fruit en volkoren granen.

Volgens recente wetenschappelijke onderzoeken kan het metabool syndroom sneller toeslaan bij mensen die weinig vitamine D binnenkrijgen. De huid maakt vitamine D aan door blootstelling aan zonlicht. Voedingsmiddelen met veel vitamine D zijn vette vis (zalm, makreel) en eieren.

Dikmakers

Overgewicht moet niet ineens drastisch, maar blijvend worden bestreden. Een paar maanden flink afvallen werkt op termijn averechts vanwege het jojo-effect. Beter is het om voor altijd een gezond voedingspatroon aan te wennen.

Een behoorlijke gezondheidswinst is volgens professor Müller van Wageningen University te halen uit het flink beperken van de belangrijkste dikmakers. Dat zijn verzadigde vetten en de zogenaamde eenvoudige koolhydraten. Ze zitten in voedingsmiddelen met suiker en geraffineerde granen: snackrepen, witbrood, witte pasta, witte rijst, zoet broodbeleg, frisdranken, gebak en koekjes, snoep, chips en toetjes. Alcohol is ook een dikmaker.

Bronnen:
*
Wageningen University

* Genomics
* AJCN

Trefwoorden:

Reactie toevoegen

22 Comments

Door Marga (niet gecontroleerd) op zo, 29-4-2018 - 11:50

Niet alleen letten op wat je eet,maar let ook op of er geen e 621 in je voeding zit. Dit zit vaak in voorbewerkte voedingswaren.
Als je hierop let,dan val je af en nog beter het blijft weg! Succes!

Door H MUIS op zo, 3-12-2017 - 16:53

sorry Janske maar dat ben ik helemaal niet met je eens. ikzelf at niet zo veel maar mijn gewicht was extreem hoog. ik kreeg van 'n dieëtiste ooit te horen dat ik te weinig at!! door nu "verstandig" te eten,3x per dag 'n maaltijd en 3x per dag 'n tussendoortje en 1,5 ltr water extra te drinken,dus veel meer dan ik gewend was, probeer ik nu af te vallen, en idd er is al 10 kilo af. denk na voor je iets roept want er zijn ook genoeg mensen waarbij het in de familie zit, of dat het met medicijn gebruik te maken heeft.

Door janske (niet gecontroleerd) op vr, 30-6-2017 - 06:52

ga een tijdje tussen mensen wonen die bijna niets te eten hebben we zijn gewoon veel te verwend ieder pondje gaat nog altijd door het mondje.

Door Bibi (niet gecontroleerd) op zo, 22-1-2017 - 10:11

Ik vraag me af..of het afvallen van mensen die er "genoeg aan doen" niet óók nog es bemoeilijkt wordt...omdat ons lijf in de tegenwoordige tijd gebombardeerd worden met hormoonverstorende chemicaliën? (Schoonmaakmiddelen, cosmetica, verzorgingsproducten, plastics (voedselverpakkingen en gebruiksvoorwerpen) etc.etc.etc. Wát "denken" jullie mensen... dat ALLES valt of staat met voeding en (meer) beweging? Dit zijn HYPES lijkt mij...en leiden kèihard af...van wat voor (sluipmoordenaars van) dagelijks gebruik van gezondheidsondermijnende zaken er nog méér in "onze" gezondheid spelen... "Houtje-Touwtje-Hippie-gelul"? Maybe...maybe not. Maar ineen tijdperk van amper 100 jaar, waar Chemie wereldwijd terrein heeft gewonnen...en werkelijk óveral "zooi" inzit, wat het menselijk leven niet alleen "redden"..maar óók ondermijnen kan...(in lucht, water en voedsel).. tja. Gaan er geen mensen vroegtijdig dood aan het leven in onhygiënische omstandigheden in een plaggenhut (wèl "ecologisch verantwoord", haha), dan gaan we wel met z'n allen naar ons grootje wegens DNA-schade door chemische contaminatie. Wat ertegen te doen? "Wakker"-blijven. Voor jezelf besluiten of je mee wil blijven doen met de BigPharma, de Voedings(middelen)"industrie", met (overmatig) consumisme.. "Keep it Simple. Live Simple". Geen tijd om je de hele dag bezig te houden met Gezond eten en bewegen/leven omdat je werkt en een hypotheek moet af zien te betalen? Probeer dan af&toe nog te overzien..welke "overbodige onzin" je in je leven "laten" kan...hou tijd over voor QualityTime voor jezelf en je naasten. Sluit je aan bij een ideële Orga,die (actief) bijdraagt aan het versimpelen van deze op hol geslagen (wereld)economie. Vorm je eigen principes, je eigen leefstijl, je eigen "huishouding"...en "verbeter" hoogstens het verminderen van je eigen naïviteit. "Er is geen Wonder-middel/-Dieet/-bewegingsregime". LEEF gewoon..verander wat je kán veranderen..en accepteer wat je niét kunt beïnvloeden. (En "doe" er dan niet aan "mee"... Leer weer "luisteren" naar je eigen Natuur. Voel je je niet flex? Doé wat. Eet je uit emotionele redenen? Connect je met iemand (uit de buurt desnoods), en laat je niet regeren door Emotie-tv, Reallife-Drama's of hypegevoelige BullShit-adviezen (die alleen degenen "helpen" hun "baantje" te laten bestaan. Mits..je dat een ander "gunt" natuurlijk... ook jóu wordt werk/een functie/status "gegund" in het Grote Geheel...of je er nou "zelf voor kiest om erin te ploeteren" of niet. Relax, mensen. Stress heeft een grotere impact op het immuumsysteem (en dus ook hormoonhuishouding daarin) dan men in de gaten heeft. Just Breathe. Eet bewust en met Rust. Laat dié "shit" staan..wat je aleen maar van jezelf afdrijft..(Suiker, Alcohol, Drugs, Chemische toevoegingen in allerlei producten..) Keep It Simpel. Dood..gaan we tóch wel..(en hopelijk niét in Oorlog...waar men in deze tijd..zich amper bewust van lijkt te zijn..dat dát terugkerend patroon..weer tot Ellende, Ziekte èn Dood leiden zal. Go Back to the Basics..DOE NIET MEER MEE MET DE MEUTE. Succes allemaal...

Door Janneke (niet gecontroleerd) op di, 2-2-2016 - 16:22

@Andre, minder eten heeft weinig zin, dan gaat je lichaam in de spaarstand. Beter is het om geraffineerder suiker te vermijden en voldoend eiwitten en de juist vetten te eten, in combinatie met voldoende voedingsstoffen, om de vetverbranding aan te zetten. Jesse van der Velde heeft daar een artikel over op z'n site.
Je kan ook eens googlen op insulineresistentie en wat je eraan kan doen. Belangrijk is om voeding met een lage glycemische waarde te eten. De ene rijst bijvoorbeeld is daar weer beter voor dan de andere en het ene zoetmiddel is minder slecht dan het andere. Wat chroom gtf kan ook helpen om de bloedsuikerspiegel stabiel te houden, waardoor je minder snel vet opslaat.
Ook een te laag serotonineniveau kan van belang zijn en daar kan je ook veel aan doen, oa zorgen voor voldoende tryptofaanrijke voeding en wat supplementen. Magnesium en vitamine D helpen bijvoorbeeld om serotonine aan te maken.
Veel succes.

Door dirkje (niet gecontroleerd) op wo, 27-1-2016 - 23:15

sta al 5 jaar onder dietiste toezicht. kan minimaal bewegen en nee dat is geen excuus dat is gewoon zo. de een zegt geen khd de ander zegt meer eten enz. diabetes 2 met dikmakende medicijnen. goede cholesterol is te laag maar toch simfastine. metformine al 3 jaar diare. nu andere pillen die ook weer kilos kweken en mijn ochte ndwaarde blijft 9. dan moet u insuline. nou mooi niet . ga nu khd arm proberen. door een eerder khd beperkt dieet kan ik geen brood en volkoren of zilvervlies meer eeten. dus trek nu mijn eigen plan. de dokters dietisten en farmaceuten houden elkaar wel aan het werk. heb sinds een half jaar ook diagnose fibro gekre gen... ben klaar met dokters ziekenhuizen en al die zogenaamde deskundige die ieder mens over 1 kam halen niet luisteren. en standaard behandelelingen geven of je vol stoppen met alleen pillen om symptonen te bestrijden. ik trek mijn eigen plan

Door W Lesman op zo, 24-1-2016 - 10:09

Yvonne,
De vrouw van mijn leeftijd die net zoveel beweegt als ik zal je denk ik moeten zoeken: Toen ik in 2011 af ben gevallen deed ik niet zoveel als nu! Vb met de hond lopen 2 a 3 keer per dag !
Nu doe ik 2x in de week fitness, 1x uur zwemmen obv trainer, 1 x anderhalf uur nordic Walking en daarnaast met de hond lopen.
Dus vertel het me maar , hoe kan ik met hetzelfde eetpatroon wel weer aankomen? Volgens mij omdat het lichaam en de stofwisseling zich aanpast en steeds minder nodig heeft om af te vallen en zelfs om op gewicht te blijven.
Maar de dietiste wil natuurlijk dat we blijven komen om geld te verdienen en zeggen alleen dat je "meer moet eten" (????).

Door Andre Zlobinski (niet gecontroleerd) op zo, 24-1-2016 - 10:08

Wat ik niet begrijp. Waarom strijkt nen weer alles over 1 kam. Ik heb enstige obesitas. Mijn BMI is 42. Ik wandel veel, eet veel groenten en rauwkoste en zeer weinig vlees. Mijn calorie inname bedraagd 1450.
Waarom val ik niet af!!
Heb een project gedaan bij COEUR onder begeleiding van een arts, psygoloog, diëtist en sport begeleider. Alles onder een dak. Geen succes. Dan komt men als laatste voor een maag verkleining. Op mijn vraag dat ik masr max 1450 calorieën tot mij neem en waarom ik dan een maagverkleining nodig heb komt men terug op dat advies. Antwoord: sommige mensen zijn en blijven dik ondanks al het goede wat ze doen.
Mijn cholesterol, slechte dan, ligt op 1.4 !!
Mijn bloedruk is 65 over 110.
Waarom blijf ik dan dik.
Mijn vrouw heeft het zelfde. Met een 800 calorieën dieet in 1 jaar slechts 2.1kg afgevallen tit dat ze flauw viel waarop de artsen haar vertelden om maar te stoppen. Dit zat jammer genoeg in de aard van het beesje.
Geef dit ook eens aan en praat mensen die gewoonweg niet afvallen een complex aan.

Door Wilma Colly (niet gecontroleerd) op zo, 24-1-2016 - 09:29

Niet altijd is er sprake van "ongezond eten". Ik heb slaap apneu en als gevolg daarvan er last van . Maar eet al jaren erg gezond en koolhydraat beperkt. Gewicht kwijt raken is ook erg moeizaam.

Door jan vis (niet gecontroleerd) op zo, 24-1-2016 - 09:19

Heb in de jaren 1977 tot 1980 106kg gewogen. Wel gezond maar langzaam steeds wat minder voedsel genomen, verder gewoon geleefd, bewegen bracht ik met werken goed voorelkaar. Ben langzaam maar zeker afgevallen tot ± 75kg en ben nu al jaren altijd een beetje schommelend tot max. 75 kg. Heb ook diabetes 2, maar ook dit is al jren heel erg stabiel, tussen de 4.5 en 5.0. Maar feit is dat ook de wederhelft moet zorgen voor een goed en regelmatig eetpatroon.