Verkiezingen Tweede Kamer: dit zeggen de politieke partijen over de woningmarkt

Wachtlijsten, te weinig woningen, te hoge huizenprijzen – de woningmarkt heeft er weleens beter uitgezien. Wat denken de politieke partijen hieraan te gaan doen?

50PLUS

  • Elke gemeente moet een woon- en leefvisie voor de komende 20 jaar ontwikkelen
  • Er moeten meer kleinschalige woonvormen met zorg komen: iedereen moet in een zelfstandige woning oud kunnen worden
  • Er komen veel meer betaalbare ouderenwoningen
  • Sociale huren stijgen niet meer dan het inflatiepercentage

 

VVD

  • De lokale woonlasten worden gemaximeerd – de eigen woning mag geen melkkoe worden
  • De maximale huurprijs voor lage inkomens in de sociale huur moet omlaag
  • De huren moeten omlaag door meer huurwoningen aan te bieden
  • De overheid moet doorstroming in de sociale huur stimuleren
  • Er komt een nationaal bouwfonds dat de woningbouw moet stimuleren
  • Over ongebruikte woningbouwgrond moet belasting worden betaald
  • Gemeenten die veel bouwen krijgen extra geld
  • De landelijke overheid moet meer regie pakken in de verdeling van de schaarse ruimte: woningbouw, wegenbouw en landbouw verdienen ruimte om zich te ontwikkelen

 

CDA

  • Nationaal Woonplan: binnen 10 jaar 1 miljoen nieuwe en duurzame woningen bouwen
  • Er komt weer een minister van Volkshuisvesting. Deze minister wijst nieuwe bouwlocaties aan en maakt met provincies en regio’s bindende afspraken over bouwprojecten
  • Er moet meer variatie in het woningaanbod voor ouderen komen – zoals hofjes en kleinschalige appartementencomplexen
  • Woningcorporaties moeten weer als een maatschappelijke onderneming de ruimte krijgen om betaalbaar te bouwen, vooral voor de middenklasse
  • Verhuurdersheffing verdwijnt, ervoor in de plaats komen afspraken over te bouwen woningen
  • Huurders krijgen meer zeggenschap in corporaties
  • Te grote huurstijgingen aanpakken door het puntensysteem voor de commerciele huursector aan te passen. Huurders moeten dit systeem ook makkelijker af kunnen dwingen
  • Strengere aanpak huisjesmelkers
  • Een groennorm voor nieuwbouwprojecten: balans tussen wonen, natuur en recreatie moet worden bescherm
  • Houtbouw is een duurzaam alternatief voor steen en beton
  • Steden mogen buiten de stadsgrens groeien zodat het groen in de stad behouden blijft. Groen in de stad vergroot de leefbaarheid, is belangrijk om de stad tijdens hete dagen koel te houden en het vangt regenwater op
  • Landelijk een nieuwe impuls aan stadsvernieuwing, met een brede en wijkgerichte aanpak
  • Meer ruimte voor alternatieve woonvormen, zoals coöperatieve woonprojecten en tiny houses
  • Er komt een speculatiebeding op huisvestingsprojecten
  • Het woningtekort en de armoedeproblematiek heeft geleid tot een groter aantal daklozen. Daarom moet er een ruimer aanbod van tijdelijke woonvormen komen en kunnen kantoorpanden worden omgebouwd. Huisuitzettingen wegens huurschuld moeten worden beperkt

 

ChristenUnie

  • De woningbouw moet worden versneld: 100.000 woningen per jaar, een deel daarvan voor starters en ouderen
  • Er komt een minister van Ruimtelijke Ordening, met huisvesting in de portefeuille
  • De verhuurdersheffing verdwijnt en in plaats daarvan komen er prestatieafspraken met de corporaties over huurprijzen, sloop, nieuwbouw, onderhoud, etc. 
  • Woningcorporaties krijgen de ruimte om te investeren in middeldure huurwoningen
  • De groene ruimte binnen én rond de steden is waardevol – er moet daarom strategisch worden gebouwd
  • Leegstaande panden moeten op creatieve wijze worden hergebruikt. Gemeenten mogen leegstandsbelasting heffen en beleggers die een pand willen transformeren, hoeven geen overdrachtsbelasting te betalen
  • Wijken en gemeenten worden tot meer solidariteit gedwongen om de tegenstellingen tussen duren en goedkope wijken tegen te gaan
  • Er komen doorstroommakelaars die mensen in een ruim huis moeten bewegen om passender te gaan wonen. Ook komen er doorstroompremies
  • Meer ruimte voor alternatieve vormen van wonen: wooncoöperaties, ‘koop-laterwoningen’, etc.
  • Er moet 1 miljard euro naar ouderenhofjes en generatiewoningen
  • Nieuwe woonzorgconcepten die beter aansluiten bij de wensen van ouderen moeten de verpleeghuizen ontlasten
  • In de komende kabinetsperiode moeten er 80.000 ouderenwoningen bij komen
  • Gemeenten worden verplicht om voldoende aangepaste woningen en gemeenschappelijke woonvormen te realiseren
  • Huurprijsbescherming wordt uitgebreid naar middenhuur. Puntenstelsel geldt dan ook voor huur tot € 1000 en de inkomensgrenzen worden ruimer
  • Een deel van de sociale huur en te bouwen sociale huur is voor starters bedoeld
  • Huurders en particuliere kopers beter beschermen tegen onder anderen huisjesmelkers en partijen die bestaande woningen opkopen voor dure verhuur
  • De hypotheekrente verdwijnt geleidelijk
  • De overdrachtsbelasting voor eigenaar-bewoners verdwijnt, voor beleggers blijft deze bestaan
  • De leenruimte mag niet verder stijgen
  • Voor starters moet er een fiscaal gunstige bouwspaarregeling komen, te vergelijken met de spaarloonregeling van vroeger

 

SGP

  • Er moeten meer woonvoorzieningen komen voor ouderen die wel zorg nodig hebben maar te goed zijn voor het verpleeghuis. Te denken valt aan wooncombinaties voor ouderen en jongeren samen
  • De Stimuleringsregeling Wonen en Zorg wordt uitgebreid
  • Landelijk moeten er meerjarige afspraken komen voor het realiseren van huisvesting van nog zelfstandig wonende ouderen en mensen die verpleeghuiszorg nodig hebben
  • Regionaal en lokaal moeten er duidelijke visies op wonen, zorg en welzijn komen
  • Er moet een gevarieerd woonaanbod komen, met verschillende woonvormen

 

D66

  • Meer woningen voor senioren
  • Wil groepswoonvormen en woonzorgcombinaties stimuleren
  • In totaal komen er een miljoen nieuwe woningen bij
  • Huurders worden beter beschermd
  • De verschillen tussen huur en koop worden verkleind

 

PvdA

  • Er komt een Nationaal Woningbouw Plan: jaarlijks moeten er 100.000 nieuwe en betaalbare woningen worden gebouwd
  • Er komt een minister van Wonen
  • Ouderenwoningen en mantelzorgwoningen moeten een verplicht onderdeel worden van woonvisies
  • Er moet meer ruimte komen voor alternatieve woonvormen als de Knarrenhof
  • Er komt een nieuwe belasting om het fenomeen huisjesmelkers tegen te gaan
  • Huisjesmelkers die een te hoge huur vragen, krijgen een boete
  • De maximale inkomensgrens voor sociale huur wordt € 60.000
  • Speculanten worden verplicht ook daadwerkelijk te bouwen
  • Door de winst van speculanten af te romen komt er geld vrij voor het bouwen van woningen voor starters en ouderen en het betaalbaar houden van huren
  • Door de verhuurderheffing af te schaffen komt er 2 miljard euro vrij om woningen te bouwen en huren te bevriezen
  • De norm voor groen in de wijk gaat omhoog en bewoners krijgen de ruimte om daar invulling aan te geven

 

 

GroenLinks

  • Er moeten gezamenlijke woonvormen komen voor alleenstaanden, samengestelde gezinnen en ouderen met een zorgvraag
  • Bij nieuwbouw wordt toegankelijkheid en dus levensloopbestendig bouwen de norm
  • Voor 2030 komen er 1 miljoen nieuwe woningen bij – minstens 40 procent daarvan is sociale huur
  • Voor 90 procent van alle woningen stelt de overheid de maximale huur vast
  • De verhuurderheffing verdwijnt; de woningcorporaties investeren dat geld in de bouw en het beheer van betaalbare woningen, leefbaarheid in de wijk en verduurzaming van woningen
  • Inkomensgrens voor sociale huur gaat omhoog
  • Vrije marktwerking in de huur wordt zoveel mogelijk afgeschaft
  • De koppeling tussen WOZ-waarde en huur verdwijnt om te voorkomen dat huren in populaire regio’s te hoog worden
  • Gemeenten krijgen de mogelijkheid om een woonplicht in te stellen – zowel in nieuwbouw als in bestaande bouw
  • Er komen meer sociale huurwoningen en flexwoningen voor dak- en thuislozen en noodgevallen
  • Huisuitzettingen en afsluiten van gas, water en licht worden verboden, tenzij de bewoner geen hulp wil accepteren
  • Het vaste huurcontract wordt weer de norm. Tijdelijke huur is alleen toegestaan voor bijvoorbeeld studenten of expats
  • Huurbescherming wordt versterkt
  • Sociale huurwoningen mogen niet langer worden verkocht aan grote buitenlandse beleggers
  • Gemeenten mogen leegstand van panden en gebouwen beboeten
  • Meer ruimte voor zelfbouw, particuliere initiatieven en wooncoöperaties

 

SP

  • Zorgbuurthuizen in de wijk, met een inloopfunctie voor de hele buurt
  • In de woningcorporaties krijgen de huurders het voor het zeggen
  • De huren gaan omlaag en zijn gekoppeld aan het inkomen
  • Er komt een Nationaal Bouwplan voor betaalbaar en duurzaam wonen
  • Er komt een woonplicht om huisjesmelkers en speculanten te ontmoedigen
  • Vanaf een hypotheeksom van € 350.000 wordt de hypotheekrenteaftrek beperkt
  • Er moet meer ruimte komen voor de kinderen en jongeren in de wijk: speeltuinen, buurtcentra, plekken om te sporten
  • Mensen met een huurachterstand worden niet op straat gezet. In plaats daarvan wordt een schuldsaneringstraject opgezet
  • Gemeenten moeten een sluitend vangnet maken voor de opvang van dak- en thuislozen
  • Woningen worden beter geïsoleerd, zodat de energierekening omlaaggaat. Ook wordt er geïnvesteerd in zonnedaken
  • Er komt een miljardenfonds voor de Groningers die nu met de gevolgen van de gaswinning zitten

 

PvdD

  • In plaats van woningmarkt moeten we terug naar volkshuisvesting, met een ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu
  • Het Rijk gaat investeren in de bouw van nieuwe sociale huurwoningen
  • Er moeten meer meergeneratiewoningen komen
  • Doordat de bio-industrie verdwijnt en de veestapel krimpt, komt er veel ruimte vrij voor woningbouw
  • Het wordt mogelijk om met meer dan 2 personen een hypotheek af te sluiten. Zo kunnen mensen aan co-housing doen en dat helpt weer tegen de woningnood
  • Huren worden voor 5 jaar bevroren
  • Lege bedrijfspanden worden omgebouwd naar woningen en studentenwoningen
  • Bedrijventerreinen die niet meer worden gebruikt of te veel hinder veroorzaken, worden omgebouwd naar woonwijken of parken
  • Er komt een woonplicht en een maximum aan het aantal woningen dat een persoon of bedrijf in bezit mag hebben
  • Gemeenten mogen vakantieverhuur beperken en verbieden als die voor overlast en verloedering zorgt
  • Er komt een heffing op leegstand en braakliggende grond
  • De huurprijzen in de vrije sector worden beperkt
  • Malafide verhuur van woonruimte wordt streng aangepakt
  • Inkomensgrens voor sociale huur gaat omhoog
  • Huurprijzen worden gemaximeerd
  • Huur in de vrije sector gaat onder woningwaarderingssysteem vallen en de koppeling met de WOZ-waarde wordt losgelaten zodat huren in populaire regio’s niet te hoog worden
  • Sociale huurwoningen kunnen alleen in de verkoop als daar 1-op-1 nieuwe sociale huurwoningen in dezelfde gemeente tegenover staan
  • Meer inzet op schuldhulpverlening om huisuitzettingen te voorkomen. Directe huisuitzetting vanwege huurachterstand wordt verboden
  • Er komen voldoende slaapplaatsen voor dak- en thuislozen
  • Er komen veel nieuwe bomen bij, ook in de wijken: zorgen voor verkoeling, vangen regenwater op en halen CO2 uit de lucht
  • Nieuwbouw moet natuurinclusief zijn, met o.a. groene daken en gevels, nestgelegenheid voor dieren en voldoende speelnatuur
  • Investeren in natuur in en rond de steden
  • Gemeenten zijn verplicht om elke inwoner van minimaal 50 m2 kwalitatief groen te voorzien
  • Braakliggende terreinen omvormen voor bijvoorbeeld stadslandbouw, tiny forest, voedselbos, park, natuurspeelplaats en bijen- en vlinderveld
  • Woningen zoveel mogelijk verduurzamen, nieuwbouw energieneutraal en liefst energiepositief – ter compensatie van de bestaande woningen die nog niet energieneutraal zijn
  • Woningcorporaties mogen de verhuurderheffing inzetten om hun woningvoorraad te verduurzamen en achterstallig onderhoud weg te werken. Uiterlijk in 2030 verdwijnt de verhuurderheffing
  • Zonnepanelen op zoveel mogelijk daken (ook van gebouwen)
  • Meer subsidies voor verduurzamen van de woning, renoveren om energie te besparen vallen onder het lage BTW-tarief
  • Fiscaal aantrekkelijke regelingen om per wijk zelf energie op te wekken
  • OZB-belasting wordt mede afhankelijk van het energielabel en het energieverbruik
  • Overheidsgebouwen moeten minimaal energielabel A hebben
  • Regeling rond saldering van schone energie blijft bestaan
  • In de bouw wordt zoveel mogelijk gewerkt met gerecycled materiaal en natuurlijke materialen

 

PVV

  • Er moeten tienduizenden nieuwe woningen komen voor ouderen
  • Er komt een minister van Wonen
  • Geen woningen voor statushouders
  • Gemeenten moeten meer en sneller nieuwe bouwgrond beschikbaar stellen en bouwvergunningen afgeven. Provincies moeten nieuwbouw mogelijk maken in plaats van dwarsbomen
  • Er komen meer sociale huurwoningen bij
  • Er worden meer middenhuurwoningen gebouwd en de huurprijs wordt gereguleerd zodat middenhuur ook echt middenhuur blijft
  • Meer koopwoningen bouwen, voor starters, gezinnen en ouderen
  • Woningbouw in en buiten de stad
  • Er moet een einde komen aan de belemmerende regels rond stikstof, PFAS, geluid, lucht, milieu, duurzaamheid, klimaat, etc.
  • De huren moeten omlaag
  • De hypotheekrenteaftrek blijft bestaan
  • De als gevolg van aardgaswinning beschadigde woningen van Groningers worden hersteld en versterkt. De Groningers ontvangen volledige schadeloosstelling
  • De permanente bewoning van vakantiehuizen wordt mogelijk

 

Lijst Henk Krol

  • Je mag zonder vergunning een tiny house op eigen erf bouwen. Wel komen er voorwaarden aan de grootte, duurzaamheid en een maximaal aantal tiny houses per erf
  • Samenwonen mag niet leiden tot korten op de AOW-uitkering – samenwonen resulteert juist in voor elkaar zorgen, minder eenzaamheid en meer beschikbare woningen voor jongere mensen
  • Onder voorwaarden worden gemeenten verplicht om de eigenaars van recreatiewoningen indien gewenst op het adres van de recreatiewoning in te schrijven. Woningen die vrijkomen, gaan naar woningzoekenden
  • Woonsubsidie voor het verbouwen van leegstaande panden en gebouwen ten behoeve van duurzaam en ecologisch wonen
  • Om de bevolkingsgroei op te vangen, komen er nieuwe steden bij. Dat is beter dan bestaande steden en dorpen helemaal vol te bouwen
  • Woningbouwcomplexen worden alleen nog toegestaan als een deel van de woningen levensloopbestendig is
  • Woningcorporaties moeten verplicht voldoende levensloopbestendige woningen bouwen
  • Er komt een fiscale regeling voor familiehuizen (drie generaties in een woning)
  • Voldoende betaalbare huur- en koopwoningen voor starters
  • De verhuurderheffing wordt gehalveerd zodat er weer meer geld is voor de bouw van sociale huurwoningen
  • De verkoop van sociale huurwoningen aan beleggers wordt verboden – de woningen worden alleen verkocht met de plicht daar zelf te gaan wonen
  • Door beperking van migratie moet de druk op de onderkant van de woningmarkt afnemen

 

FvD

  • Nieuwe huizen bouwen, vooral voor het middensegment
  • Maximaal 30 procent sociale huur, kleinschalig en ingepast
  • Private bouwprojecten niet langer verplichten een bepaald percentage sociale huur te bouwen
  • Minister voor woningbouw en oplossen woningnood
  • Transformeren van woningen en kantoorpanden moet eenvoudiger
  • Statushouders en asielhouders krijgen geen voorrang en worden niet langer verdeeld over gemeenten
  • Geen overdrachtsbelasting voor starters
  • Studieschuld wordt niet meegerekend bij hypotheekaanvraag
  • Eigenwoningbezit stimuleren, corporaties aansporen woningen aan huurders te verkopen
  • Stoppen met duurzaamheidseisen; drijven de prijzen op
  • Stoppen met subsidies voor verduurzaming van de woning
  • Geen hogere OZB om gemeentelijke tekorten te dichten
  • Geen verdere afbouw van hypotheekrenteaftrek. Als hypotheekrenteaftrek doorgaat, moet de huiseigenaar worden gecompenseerd
  • De overheid mag de huiseigenaar niet dwingen tot de aanschaf van zonnepanelen
  • Bij nieuwbouw mag de gemeente voorrang verlenen aan mensen die geworteld zijn in de gemeente

 

Denk

  • Er moet een volkshuisvestingagenda en een minister van Volkshuisvesting komen
  • Via een Volkshuisvestingsfonds gaat er structureel meer geld naar woningbouw
  • Er komt een meerjarige Nationale Volkshuisvestingsagenda die stuurt op voldoende betaalbare woningen
  • Diversiteit in de wijk is een aandachtspunt
  • Er komt een vergunningensysteem zodat discriminerende makelaars uit het beroep kunnen worden gezet
  • Er komen praktijktesten om discriminatie op de woningmarkt op te sporen
  • Er komt een meld- en aangifteplicht voor discriminerende verzoeken op de woningmarkt
  • Middenhuur moet onder het puntensysteem vallen – een eerlijke huur voor huurders van woningen boven de € 720
  • Huurstijgingen in sociale huur aan banden, huurstijgingen in de vrije sector maximeren
  • Er komt een speciale heffing voor speculanten op de woningmarkt die de prijzen opdrijven. Ook komt er een zelfbewoningsplicht voor speculanten
  • De sloop en verkoop van sociale huur wordt beperkt
  • Woningcorporaties moeten zich weer richten op goede en betaalbare huurwoningen
  • De verhuurdersheffing verdwijnt
  • Iedereen moet een rentevrije hypotheek kunnen krijgen
  • Tijdelijke huurcontracten beperken
  • Meer geld voor huurcommissies en het voorlichten van huurders zodat zij op de hoogte zijn van hun rechten
  • Huisuitzettingen aan banden leggen en huisuitzettingen van kinderen met overleden ouders verbieden
  • Investeren in probleemwijken
  • De hypotheekrenteaftrek voor duurdere woningen wordt versneld ontmanteld
  • Gemeenten krijgen de ruimte om OZB-belasting te differentiëren: de sterkte schouders dragen de zwaarste lasten
  • Er komt een landelijke groennorm voor woonwijken
  • Er moet divers worden gebouwd
  • Veel meer aandacht voor de vaak erbarmelijke woonsituatie van arbeidsmigranten