8 vragen over het Janssen-vaccin

Dit weten we over het vierde coronavaccin

De Europese toezichthouder EMA heeft het Janssen-vaccin tegen COVID goedgekeurd, zoals de Amerikaanse FDA al een paar dagen eerder deed voor noodgebruik. Door de toelating zijn er veel documenten gepubliceerd door de EMA en de FDA. Wat weten we nu over de effectiviteit, bijwerkingen en risico's van dit nieuwe coronavaccin? En werkt het ook bij 60-plussers?

1 Hoe werkt het Janssen-vaccin?

Het COVID-vaccin van Janssen is een vectorvaccin, net als het vaccin van AstraZeneca. Het vaccin bevat een onschadelijk gemaakt verkoudheidsvirus met een stukje gen van het coronavirus ingebouwd. Dit wordt ingespoten in een spier. Na injecteren zal het lichaam de spike-eiwitten van het coronavirus maken en daar vervolgens afweer tegen opbouwen. Bij besmetting met het coronavirus, treedt het immuunsysteem in werking tegen het virus.

2 Hoe effectief is het?

Het vaccin was 66 procent effectief in het voorkomen van matige tot ernstige COVID-19 en nog effectiever (77 tot 85 procent) tegen zeer ernstige COVID. Het lichaam heeft zeker 14 tot 28 dagen nodig om deze bescherming op te bouwen. De EMA baseerde de toelating op een klinisch onderzoek onder bijna 44.000 mensen, van wie de helft een placebo kreeg en de helft het vaccin. Dit onderzoek is nog niet afgerond. De komende tijd zullen we dus nog meer leren over dit nieuwe vaccin. Bijvoorbeeld over in hoeverre het besmettingen tegen gaat.

3 En bij 65-plussers?

De EMA zegt uitdrukkelijk dat het vaccin even goed werkt voor 65-plussers als mensen tussen de 18 en 65 jaar. Er is geen andere dosis nodig voor 65-plussers. De FDA schreef daarbij dat het vaccin bewezen effectief is bij het voorkomen van COVID bij 60-plussers met extra risico zoals diabetes of hoge bloeddruk. Onder deze gevaccineerden in het onderzoek was niemand overleden aan COVID en niemand had binnen 28 dagen na de prik medische zorg nodig voor eventuele ernstige bijwerkingen.

4 Wat is het verschil met de andere drie vaccins?

De vaccins van Pfizer, AstraZeneca en Moderna hebben een hogere effectiviteit, maar dat mag je zo niet zeggen, vindt de FDA. Als je echt wil weten welk vaccin het beste werkt, moet je ze direct met elkaar vergelijken in een onderzoek. Elk vaccin dat 50% effectief is, helpt ons uit deze pandemie te krijgen, schrijft de FDA verder. We weten nog lang niet alles, dus het is nu wachten op de overige resultaten uit de onderzoeken. Voordeel van het Janssen-vaccin is dat het bewaard kan worden in de koelkast. Tweede voordeel: met één prik ben je al beschermd, in tegenstelling tot de andere vaccins die je twee keer moet krijgen.

5 Wat betekent ‘noodgebruik’?

De FDA heeft het Janssen-vaccin nog niet goedgekeurd, het gaat alleen om toelating voor ‘noodgebruik’. De andere COVID-vaccins zijn ook enkel voor noodgebruik toegelaten. Dit houdt in dat de FDA de vaccins nog niet zo grondig heeft beoordeeld als gebruikelijk is bij een nieuw vaccin of geneesmiddel. Vanwege de ernst van de COVID-pandemie krijgt het toch deze toelating tot de markt. De EMA noemt de toelating in Europa geen 'noodgebruik', maar stelt net als de FDA veel aanvullende eisen, waar de fabrikant aan moet voldoen. Er worden extra onderzoeken geeist van de fabrikant, en daarnaast worden er onafhankelijke onderzoeken gedaan, aldus de EMA.

6 Wat zijn de bijwerkingen?

De EMA noemt als bijwerkingen: hoofdpijn (38,9 %), vermoeidheid (38,2%), spierpijn (33,2%) en misselijkheid (14,2%). Deze bijwerkingen treden meestal binnen 1 tot 2 dagen na de prik op en verdwijnen snel. De 65-plussers hadden overigens minder vaak last van bijwerkingen, dan de jongere deelnemers aan het onderzoek.

7 Wat moet de dokter weten voor je het vaccin krijgt?

Voor je het vaccin krijgt, moet je eerst zeggen of je allergieën hebt, ziek bent (met hoge koorts bijvoorbeeld), een bloedingsziekte hebt, een bloedverdunner gebruikt, een verslechterd immuunsysteem hebt, of een medicijn gebruikt dat je immuunsysteem verzwakt, zwanger bent, borstvoeding geeft, of als je al een ander COVID-vaccin hebt gehad. Dit is vergelijkbaar met de andere COVID-vaccins.

8 Wanneer mag je het vaccin echt niet krijgen?

Als je een ernstige allergische reactie hebt gehad op een van de ingrediënten van het vaccin. De ingrediënten zijn (in het Engels): recombinant, replication-incompetentadenovirus type 26 expressing the SARS-CoV-2 spike protein, citric acid monohydrate, trisodium citrate dihydrate, ethanol, 2-hydroxypropyl-β-cyclodextrin (HBCD), polysorbate-80, sodium chloride.

De symptomen van een ernstige allergische reactie zijn: moeite met ademhaling, opzetten van gezicht en keel, een snelle hartslag, uitslag over het hele lichaam, duizeligheid en een gevoel van zwakte.

Meer lezen? Bekijk de verschillende documenten op de website van de FDA en op de website van de EMA.