Moe van chemo

Alert op het HB-gehalte

Vermoeidheid is een van de meest voorkomende bijwerkingen van chemotherapie. En dat effect kan helaas lang aanhouden. Meestal heeft het te maken met een verlaagd HB-gehalte. Hoe komt dat en wat kunt u eraan doen?

Vermoeidheid en futloosheid zijn vaak gehoorde lichamelijke klachten tijdens en na de chemotherapie. Een van de mogelijke oorzaken is een tekort aan rode bloedlichaampjes, ook wel anemie of bloedarmoedegenoemd. Cijfers wijzen uit dat bijna 30 procent van de kankerpatiënten hiermee te maken krijgt.

het is belangrijk anemie aan te pakken, omdat dat de strijd tegen kanker makkelijker maakt. Maar wat is bloedarmoede nu precies?

Rode bloedcellen zijn de meest voorkomende cellen in het lichaam. Ze zorgen voor het transport van zuurstof van de longen naar alle delen van uw lichaam. Ze voeren koolstofdioxide weer af. Hemoglobine is de stof in de rode bloedcel die zuurstof bindt. Normaal gesproken is de levensduur van rode bloedcellen ongeveer 120 dagen. Aan het einde van deze levenscyclus worden de uitgeputte rode bloedcellen door het lichaam vernietigd.

Anemie

Kankerbehandelingen zoals bestraling en chemotherapie kunnen leiden tot afname van de aanmaak van rode bloedcellen in het beenmerg en daarmee tot langdurige bloedarmoede. Bloedarmoede kan de kankerbehandeling minder effectief maken doordat ook de tumorcellen te weinig zuurstof krijgen, wat ze resistenter kan maken voor bestraling en sommige chemotherapiebehandelingen. Daarnaast kunnen sommige chemotherapieën ook rijpe rode bloedcellen schade toebrengen.

Niet levensbedreigend

Anemie hoeft niet levensbedreigend te zijn, maar kan er wel voor zorgen dat u heel moe, duizelig of kortademig bent en bleek ziet. Het heeft bovendien veel invloed op uw dagelijkse functioneren.

Symptomen anemie:

Vermoeidheid
• Duizeligheid
• Hoofdpijn
• Bleke, vale kleur
• Kortademigheid
• Concentratieproblemen
Hartkloppingen

Regelmatige controle

Wanneer u een of meer van bovenstaande symptomen ervaart, is het verstandig te overleggen met de oncologieverpleegkundige. Sowieso wordt uw bloed voor en tijdens een chemo regelmatig gecontroleerd op het aantal rode bloedcellen. Is dit aantal te laag dan kan de arts medicijnen voorschrijven die de productie van de rode bloedcellen in het beenmerg stimuleren. Bij ijzertekort kunt u ook nog aanvullende ijzer krijgen voorgeschreven.

Bloedtransfusie

Een andere - kortdurende - oplossing is een bloedtransfusie, waarbij u donorbloed krijgt met voldoende rode bloedcellen. Indien nodig wordt dit vaker herhaald. Daarnaast krijgt u een dieet voorgeschreven met hoge voedingswaarden, die de aanmaak van rode bloedcellen ondersteunt.

Bewegen

Ook al bent u vermoeid, bewegen blijft ook bij anemie belangrijk voor kankerpatiënten. Kunt u uzelf er niet toe zetten, overleg dan met de oncologieverpleegkundige of er een geschikt persoonlijk programma te maken is.

Tips:

• Houd een dagboek bij waarin u aangeeft wanneer de vermoeidheid toeslaat.
• Plan activiteiten op tijden waarop u de meeste energie heeft.
• Vertel uw specialist wanneer u extreem vermoeid raakt en wat u dan wel of niet meer kunt, zodat hij of zij een goed beeld van de situatie heeft.
• Ga zuinig om met uw energie. Probeer huishoudelijke taken uit te besteden of zoveel mogelijk zittend te doen.
• Probeer genoeg (gezond) te eten en veel te drinken.
• Een regelmatig slaappatroon is belangrijk. Een kort middagdutje mag, maar ga niet de hele dag in bed liggen.