De geschiedenis van het fietsroutenetwerk

Een mooie route fietsen aan de hand van knooppunten: veel mensen ontdekken Nederland (en België!) op die manier. Die knooppunten zijn er niet altijd geweest. Hoe is het fietsroutenetwerk begonnen?

Mijningenieur Hugo Bollen

We hebben de eerste fietsroutes in het fietsnetwerk te danken aan de Belgische mijningenieur Hugo Bollen. Hij bedacht het knooppuntensysteem voor zowel de fiets- als de wandelroutes. Bollen was van 1971 tot 1990 werkzaam bij verschillende mijnen in België. Na de sluiting van de mijnen richtte Bollen zich op het dichter naar elkaar brengen van mens en natuur, iets waar hij al langer mee bezig was. Samen met zijn vrouw stippelde hij bijvoorbeeld al graag fiets- en wandelroutes uit aan de hand van stafkaarten (ook topografische kaarten genoemd).
In 1990 werd het Regionaal Landschap Kempen en Maasland opgericht en Bollen wist de juiste mensen te overtuigen om daar een fietsroutenetwerk uit te tekenen. Dat werd een route van 350 kilometer langs de Zuidwillemsvaart, langs oude spoorwegbeddingen en over jaagpaden. De eerste knooppuntenborden waren blauw, omdat de Vlaamse overheid geen toestemming gaf voor groene borden. Het allereerste knooppunt, met nummer 1, kwam in Ellikom te staan. In 1995 was het hele netwerk klaar en werd het officieel geopend.

In een interview op de website Wanderful.design vertelt Bollen dat het ontstaan van het netwerk met twee belangrijke dingen te maken had. Aan de ene kant het al eerder benoemde belang voor de natuur en aan de andere kant het feit dat het zo onhandig is om met een kaart te fietsen en bij ieder kruispunt te moeten stoppen.

Knooppunten naar Nederland

In 1999 kwamen de knooppunten naar Nederland. De eerste provincie met een knooppuntennetwerk werd Limburg in 1999. Het laatste stukje van het netwerk is in Flevoland aangelegd in 2014. Het netwerk lijkt één groot netwerk, maar in werkelijkheid zijn het 40 verschillende netwerken (van verschillende eigenaren).

Waarom veranderen de knooppunten?

Soms ben je lekker onderweg, en dan klopt de route ineens niet meer. Er mist een bordje of het knooppunt staat niet (meer) op de kaart. Dat is natuurlijk heel vervelend, maar waar ligt het eigenlijk aan? Veranderende knooppunten hebben te maken met veranderingen en aanpassingen aan het netwerk. Er ontstaan regelmatig nieuwe fietspaden, bruggen, wegen of hele woonwijken waar weer nieuwe routes door kunnen lopen. Hierdoor zijn bestaande fietsroutes ineens niet meer geschikt, ontbreken er ineens bordjes of verdwijnen hele delen van een route van de kaart. Een recreatieschap of een routebureau (de eigenaren van de netwerken) kijken naar de relevantie van een netwerk en werken het netwerk vaak in één keer bij. Dat kan nadelig zijn voor bestaande routes, meer daarover lees je hier.

Soms is een bordje onderweg niet goed zichtbaar of simpelweg verdwenen. In het laatste geval kan het zijn dat iemand het nummer graag mee wilde nemen, terwijl dat niet de bedoeling is. Dit kun je melden via Meldpunt Routes.

Bron(nen):