Verkiezingen Tweede Kamer: dit zeggen de politieke partijen over de verduurzaming van de samenleving

Nederland moet van het gas af, menen sommigen. Er moeten veel meer zonnepanelen bij, en windmolens. Anderen zien meer in kernenergie, of fusie. De CO2-uitstoot moet omlaag, want als we niet oppassen zal ons land langzaam maar zeker onder de verdwijnen. Maar hoe gaan we dat allemaal aanpakken? Dit zeggen de politieke partijen erover.

50PLUS

  •  Het klimaatbeleid moet zich vooral richten op nieuwe technologieën en vernieuwing – dat is waar wij als land goed in zijn
  •  We moeten ons voorbereiden op de zeespiegelstijging
  •  Minder kunstmest en gif in de landbouw, minder antibiotica in de veehouderij
  • Grootschalige intensieve veehouderij beperken
  • Kleinschalige veehouderij stimuleren
  • Meer steun voor visserij
  • CO2-uitstoot terugdringen, inzetten op krachtige milieu- en duurzaamheidsmaatregelen

VVD

  • Groen en economische groei gaan hand in hand
  • Klimaatbeleid is geen ideologie: pragmatisch aanpakken dus
  • Er komen kerncentrales en kerncentrale Borssele blijft langer open
  • Lagere energiebelasting voor huishoudens en kleinverbruikers, hogere energiebelasting voor vervuilende industrieën
  • Verduurzaming eigen woning wordt fiscaal aftrekbaar voor het eigenwoningforfait
  • Nationale en internationale klimaatafspraken komen we na, liefst zo betaalbaar en slim mogelijk

CDA

  • Elke provincie gaat een project doen dat bijdraagt aan de nationale klimaatopgave
  • Klimaatbeleid gaat hand in hand met industriebeleid dat zorgt voor een eerlijk nationaal en internationaal speelveld
  • Internationaal gelijke prijzen voor CO2-uitstoot van bedrijven, gelijke tarieven vliegbelasting
  • Met bedrijven in Nederland heldere en langjarige afspraken voor reductie van CO2 en stikstof maken – ook met agrarische sector
  • Blijven investeren in duurzame en nieuwe energievormen, na 2030 kernenergie als mogelijkheid
  • Voor het verduurzamen van je huis komt er een online klimaatloket, met alle informatie en financiële mogelijkheden bij elkaar
  • Nieuwbouw: duurzaam en meer groen
  • Stimuleren van hybride cv-ketels
  • Verhuurders van woningen worden gekort als ze hun woningen niet verduurzamen
  • Sportverenigingen, buurthuizen, etc. actief ondersteunen in verduurzaming: bespaart vrijwilligers veel werk en leidt tot lagere kosten voor de verenigingen
  • Woonomgeving zichtbaar groener maken
  • Bij aanleg nieuwe windmolens en zonneweides natuur en landbouw zoveel mogelijk ontzien, zeker zolang er nog genoeg daken vrij zijn
  • Europese Green Deal is mooi, maar we moeten wel kijken naar haalbaarheid en betaalbaarheid
  • Strengere eisen aan duurzaamheid van productie en kwaliteit van nieuwe producten. Er moet bovendien een ‘recht op reparatie’ komen, zodat producenten hun producten wel kwalitatief moeten verbeteren
  • Landelijk burgerberaad adviseert de politiek over het klimaatakkoord: vergroot het draagvlak voor de maatregelen
  • Overheid gaat duurzaamheidsdoelen voor de agrarische sector op uitkomst handhaven: het is aan iedere boer zelf hoe hij de doelen behaalt. Hele sector moet daarin wel meewerken: afnemers, banken, verwerkers, etc.
  • In de veehouderij verder innoveren en verduurzamen, met hulp van de gehele keten én de overheid
  • Geen gedwongen onteigening in het kader van stikstofreductie – budgetten voor uitkopen moeten ook ter beschikking komen van verduurzaming van bestaande bedrijven
  • Ondersteuning voor lokale coöperaties van boeren, winkels en consument – eten van dichtbij is duurzamer

ChristenUnie

  • Schiphol en de Rotterdamse havens moeten meer inzetten op duurzaamheid: niet nog meer vluchten dus en Rotterdam gaat zich meer richten op Europa in plaats van de wereld
  • Landbouw, verkeer en industrie moeten substantieel bijdragen aan de afname van CO2-uitstoot
  • Er moet structureel meer geld naar natuur
  • Nationale Parken moeten veel meer dan nu nationale iconen worden
  • Meer groen in stedelijke gebieden
  • 10 Procent bos erbij
  • Geen gaswinning in de Waddenzee
  • Er komen groene boa’s in de buitengebieden
  • Meer aandacht voor watersystemen: wateropslag, verdroging tegengaan
  • Toekomstbestendig bouwen
  • Meer aandacht voor mogelijkheden landbouw op verzilte grond
  • Nationale isolatiebrigades, doel: in 2030 zijn 2 miljoen woningen goed geïsoleerd
  • Minder nieuwe spullen, meer repareren, langere garanties op producten
  • Wegwerpplastic verbieden
  • Inzetten op recycling en hergebruik spullen, waaronder textiel en meubels
  • Voor energiebesparing en opwekken energie meer steun naar kleine coöperaties en lokale initiatieven
  • Na Borssele geen nieuwe kerncentrales
  • Meer wind- en zonne-energie en investeren in warmtenetten
  • Gasinfrastructuur gebruiken voor hernieuwbare gassen
  • Energiebelasting herzien en eerlijker maken
  • Geen nieuwe wegen, maar investeren in goed onderhoud van de bestaande infrastructuur
  • Geen Lelystad Airport en ook geen luchthaven op zee, minder nachtvluchten op Schiphol, geen nachtvluchten meer op regionale luchthavens
  • Alternatieven voor kunstmest, zodat grond gezonder en vruchtbaarder wordt
  • Kringloop van voedingsstoffen moet zo klein (regionaal) mogelijk worden gemaakt
  • Melkveehouderij moet in de komende 10 tot 15 jaar volledig grondgebonden worden
  • Biodiversiteit omhoog, meer kruiden- en faunarijk grasland – goed voor weidevogels
  • Er komt een maximum voor het aantal geiten en kalveren
  • Financiële beloning voor CO2-opslag in de bodem
  • Wind- en zonne-energie maken deel uit van het businessplan van de boer

SGP

  • In 2050 verbruiken we een derde minder energie en de energie is dan zoveel mogelijk duurzaam
  • Omschakeling naar duurzame energie moet wel haalbaar, betaalbaar en betrouwbaar blijven: evenwicht tussen lusten en lasten
  • Inzet op goed water- en natuurbeheer, gezonde lucht en schone bodem
  • Minder zwerfafval
  • Kernenergie is een optie

D66

  • Er komen meer windmolens op zee
  • Tot 2025 verbruiken we 30 procent nieuwe grondstoffen
  • Kringlooplandbouw wordt de norm, ondersteuning voor boeren die omschakelen
  • Er komt een prijs op broeikas- en stikstofgassen die de landbouw uitstoten. Zo kan de boer zelf bepalen hoe hij zijn bedrijf verduurzaamt
  • De veestapel moet langzaam maar zeker worden gehalveerd
  • Ruimte voor nieuwe natuur, betere bescherming van bestaande natuur
  • Meer mogelijkheden voor natuur-inclusieve landbouw
  • Europese Landbouwgelden gaan in Nederland alleen naar boeren die stappen zetten in de verduurzaming van hun bedrijf
  • Meer gemengde teelten, meer rotatie van gewassen, meer bodembiologie, minder bestrijdingsmiddelen
  • Grondwaterpeil fixeren en ophogen. Bovendien moet het grondwaterpeil het gebruik van de grond bepalen, niet andersom
  • Meer groen in steden en dorpen
  • Waterbeheer moet beter en slimmer: hergebruik afvalwater, meer waterbuffers
  • Er komen de komende jaren 10 miljoen nieuwe bomen bij
  • Houtexploitatie door kaalkap wordt afgeschaft, alleen nog selectieve uitdunning
  • Voedselbossen in buitengebieden en in bewoonde omgeving
  • Veel meer aandacht voor dierenwelzijn, meer controle, strenger op brandveiligheid, kortere transporten, minder dierproeven
  • Steun voor lokale energiecoöperaties en andere lokale initiatieven
  • Zonnepanelen op daken en gevels besparen ruimte: doen dus
  • Windparken en zonne-energievelden dicht bij elkaar om schade aan het Nederlands landschap zo klein mogelijk te houden
  • Meer Europese samenwerking om schone energie op te wekken en te delen – daardoor worden we minder afhankelijk van Russisch gas, Arabische olie of Amerikaans schaliegas
  • Gaswinning Groningen in 2022 naar nul en een crisisaanpak om alle geleden schade te herstellen
  • Kernenergie – mogelijk, maar alleen als dat duurzaam, betrouwbaar en betaalbaan kan
  • Subsidies voor isoleren van de woning blijven en aanvraag ervan wordt eenvoudiger
  • Subsidies voor veelbelovende duurzame nieuwe warmtebronnen
  • Er komt een Warmtefonds: informatie, subsidies en leningen om over te stappen op een nieuwe warmtebron
  • In oude woonwijken schoon gas of hybride warmtepompen als de overstap naar duurzamer alternatief echt niet mogelijk is

PvdA

  • Hogere belasting voor bedrijven die het milieu het meest vervuilen; opbrengsten gaan naar huishoudens en naar ondersteuning van bedrijven die willen verduurzamen
  • Schone oceanen: verbod op wegwerpplastic, voor tasjes moet je betalen en verpakkingen worden duurder
  • Meer bomen, meer groene daken en gevels en de norm voor groen in de wijk gaat omhoog
  • Hoe meer energie je verbruikt, hoe meer belasting je daarover betaalt en zuinige huishoudens krijgen juist korting
  • Per 2025 alle koolcentrales dicht
  • Geen kernenergie – te duur

GroenLinks

  • Het ministerie van VROM keert terug
  • Er komen sneltreinverbindingen met meer Europese landen
  • De trein naar Brussel, Londen en Parijs gaat straks elk uur
  • Lelystad Airport gaat niet open
  • Schiphol en de andere vliegvelden worden kleiner
  • CO2-heffing voor bedrijven en landbouw gaat omhoog; grootste vervuilers betalen het meest
  • In 2040 is de opwekking van energie klimaatneutraal
  • In 2040 is de industrie klimaatneutraal
  • In 2045 is de gehele samenleving klimaatneutraal
  • Er komt een klimaatfonds van 60 miljard euro
  • Er komen geen kerncentrales
  • De bio-industrie verdwijnt, veestapel halveert en er komt 100.000 hectare nieuwe natuur bij
  • Er komen geen nieuwe wegen bij
  • Rekeningrijden wordt ingevoerd
  • Veel meer groen in de woonwijk
  • Financiële instellingen moeten laten zien hoe zij hun groene doelstellingen behalen en mogen over een paar jaar niet meer in fossiele activiteiten investeren
  • Lokale initiatieven voor groene energie krijgen alle steun en meer mogelijkheden om te starten en te renderen
  • Gemeenten werken samen met bewoners en bedrijven aan aardgasvrij maken van de samenleving. Waar nodig financiële compensatie voor bewoners van wijken die overstappen naar duurzaam alternatieven
  • Subsidies en goedkope leningen maken isoleren en warmtepomp aantrekkelijker
  • Eigenaren van grote gebouwen moeten zonnepanelen plaatsen of groene daken creëren
  • Overheid gaat voorop in verduurzaming en investeert ook in verduurzaming van scholen, zorggebouwen, sportaccommodaties en culturele instellingen
  • Nederland wordt koploper in ontwikkeling van groene waterstof
  • Biomassacentrales uitfaseren, biomassa inzetten als grondstof voor onder meer papier en plastic
  • Geen (proef)boringen naar olie of gas op land, geen winning in de Waddenzee
  • Zwerfafval aanpakken, onder andere door middel van statiegeld
  • Strengere normen voor chemische stoffen, niet-afbreekbare stoffen uitfaseren
  • Meer bescherming voor Nationale Parken
  • Werk maken van schadelijke bodemdaling in veenweidegebieden: onder meer door waterpeil te verhogen
  • Aandacht voor opvang en hergebruik water
  • Geen bebouwing in natuur tussen dorpen en steden
  • Er komt een landelijk dekkend netwerk van laadpalen en snellaadstations en over 10 jaar mogen er geen nieuwe auto’s op fossiele brandstof meer worden verkocht
  • Boeren die willen verduurzamen, worden daarin ondersteund
  • Boeren verdienen eerlijke prijs voor zowel hun product als voor duurzaam landschapsbeheer
  • 25 procent biologische landbouw in 2030
  • Natuurinclusieve landbouw stimuleren, onder meer met stikstof- en CO2-heffingen
  • Alleen dierproeven als het niet anders kan, geen plezierjacht meer, beheersjacht alleen als het niet anders kan, vergunningensysteem voor dierenfokkers en -handelaren

SP

  • Er komt een CO2-heffing voor de grootste vervuilers
  • Huishoudens en het midden- en kleinbedrijf betalen minder voor energie, grootste vervuilers betalen het meest
  • Het huidige klimaatdoel wordt aangescherpt
  • De intensieve veehouderij verdwijnt; geen bio-industrie meer
  • Er moet worden geïnvesteerd in diervriendelijk en duurzaam boeren
  • Geen kernenergie meer, geen gaswinning meer, geen houtkap voor biomassa meer
  • Voor jongeren en ouderen wordt het openbaar vervoer gratis en in het spoorvervoer wordt samenwerking het credo
  • Mensen die veel vliegen, gaan daar meer voor betalen

PvdD

  • Fietsers en voetgangers krijgen de ruimte en binnensteden worden autovrij
  • Landbouw wordt duurzaam en lokaal
  • De bio-industrie verdwijnt en de veestapel wordt minimaal 75 procent kleiner. De grond die vrijkomt, is bedoeld voor natuur en woningbouw
  • Inheemse bomen en bossen krijgen een beschermde status
  • Er komt een CO2-belasting
  • Er komt een vliegbelasting die hoger wordt naarmate je vaker vliegt
  • Het aantal vliegbewegingen (655.000 vluchten in 2019) moet in 10 jaar tijd terug naar 300.000
  • Het energieverbruik in woningen en kantoren moet met 65 procent naar beneden
  • OZB mede op basis van energieverbruik
  • Wegwerpplastic verdwijnt, producten gaan we vaker repareren, er komt een maximum op de hoeveelheid grondstoffen die we mogen verbruiken
  • Gevaarlijke industrie wordt aan banden gelegd
  • Verbod op consumentenvuurwerk en carbidschieten
  • Geen kerncentrales, geen kolencentrales, geen biomassa – focus op duurzame energie
  • Subsidie voor opwekken en opslaan van duurzame energie op wijkniveau

PVV

  • Geen CO2-reductie
  • Geen CO2-heffing, geen vliegtaks, geen rekeningrijden
  • Geen windmolens, geen zonneparken
  • Geen biomassa
  • Klimaatwet intrekken, Klimaatakkoord en Energieakkoord vernietigen
  • Terugtrekken uit VN-Klimaatakkoord van Parijs
  • Niet deelnemen of betalen aan de Europese Green Deal
  • Afschaffen van klimaat- en duurzaamheidssubsidies
  • Lagere energielasten
  • Stoppen met energietransitie en stoppen met gasvrij maken van woningen
  • De plicht om aan te sluiten op het gasnet opnieuw invoeren
  • Kerncentrales bouwen, thorium
  • Niet van het gas af, wel van het Groningse gas af

Lijst Henk Krol

  • Nationale Landschappen en natuurgebieden behouden en zo mogelijk met elkaar verbinden
  • Meer groen in de verstedelijkte gebieden, meer natuurgebieden ter compensatie van de verstedelijking
  • Dierenwelzijn bevorderen, dierenmishandeling zwaarder bestraffen
  • Bestrijding van ongedierte mag alleen met stoffen die niet schadelijk zijn voor mens, dier en milieu
  • Focus op energie besparen, zowel voor particulieren als voor het bedrijfsleven
  • Pas van het gas af als er een betrouwbaar en betaalbaar alternatief is
  • Geen biomassa als energiebron
  • Inzetten op zonne-energie; salderingsregeling blijft bestaan
  • Onderzoek naar thoriumcentrales
  • Voor een auto zonder uitstoot betaal je minder autobelasting
  • Rekeningrijden als de gemiddelde particulier daardoor minder belasting gaat betalen dan nu
  • Openbaar vervoer innoveren: meer op maat en van deur tot deur, zelfrijdende auto’s, en openbaar en particulier vervoer vullen elkaar aan

FvD

  • Opzeggen klimaatakkoord Parijs, energieakkoord, intrekken klimaatwet
  • Geen gedwongen uitfasering van diesel- en benzineauto’s
  • Geen gesubsidieerde windmolen, zonneparken en biomassacentrales
  • Geen bomenkap voor biomassacentrale
  • Adaptatie door waar nodig de infrastructuur te verbeteren, investeren in innovatie op gebied van dijkenbouw, kustbescherming, waterbeheer en gewassen. Opgedane kennis gebruiken als exportproduct
  • Stoppen met ‘van het gas af’

Denk

  • In 2030 is 40 procent van onze energie duurzaam, in 2050 is dat 100 procent
  • Bedrijven betalen meer, burgers minder aan energieheffingen
  • Kolencentrales sluiten, gas gebruiken als overgangsbron
  • Investeren in zon- en windenergie en alternatieven als warmte-energie betaalbaarder maken
  • Landbouw moet kleinschaliger: diervriendelijker en minder stikstofuitstoot
  • Meer aandacht voor circulaire economie