Kiezen voor vruchtgebruik?

Vraag van de week

In het testament van mijn onlangs overleden man staat dat ik de keuze heb tussen kiezen uit zijn nalatenschap en daarvoor betalen of voor het vruchtgebruik van zijn nalatenschap. De kinderen krijgen nog niets, ze moeten wachten tot ik er niet meer ben. Wat is een verstandige keuze?

Het testament van uw man is nog opgesteld in de periode van voor 2003, wat we ook wel oud recht noemen. In die periode konden kinderen nog hun kindsdeel (nu erfdeel genoemd) opeisen. Om dat te voorkomen, werden testament zoals die van uw man gemaakt. De keuze die u maakt heeft gevolgen voor uw kinderen en dan in het bijzonder voor de erfbelasting die ze na uw overlijden moeten betalen.

Kiest u voor de eerste optie dan krijgen de kinderen het bloot eigendom van een som geld (dat wat u betaald heeft) en u krijgt al die zaken die u gekozen heeft en het vruchtgebruik over de som geld. Die som geld blijft gelijk zolang als u leeft. Na uw overlijden wast het bloot eigendom aan tot vol eigendom en wat rest na andere kosten is uw nalatenschap. Een ander gevolg is de vrijheid in de woning: door betaling van een som geld bezit u zelf de woning en kan die ook zonder toestemming van de kinderen verkopen. 

Kiest u voor de tweede optie dan krijgen de kinderen het bloot eigendom over de nalatenschap van uw man - waaronder zijn deel van de eigen woning - en u krijgt het vruchtgebruik. Neemt de waarde van de woning in de loop der jaren nog toe dan neemt ook de waarde van het bloot eigendom toe zonder dat er erfbelasting over verschuldigd is. Bovendien is uw eigen nalatenschap minder groot omdat de gestegen woningwaarde van het deel van uw man al door de kinderen is ontvangen. Kiest u voor vruchtgebruik van de nalatenschap dan heeft u - als u de woning wilt verkopen - de toestemming van uw kinderen nodig.

De keuze die u maakt heeft dus invloed op de grootte van uw nalatenschap later en de verwachtingen die u heeft ten opzichte van de waardeontwikkeling van uw woning. De andere keuze is het wel of niet willen hebben van de vrijheid om zonder toestemming van de kinderen de woning te mogen verkopen. 

Nico van Scheijndel houdt zich met name bezig met de afwikkeling van nalatenschappen, als Register Executeur, boedelgevolmachtigde of adviseur vanuit zijn bedrijf Akto, uw erfcoach en meer www.akto.nu. Nico van Scheijndel is medeauteur van de almanak Erven en Schenken van Plus Magazine.