Vaccinatie ouderen in Israël bijna afgerond: dit kunnen we ervan leren

80% van de 60-plussers is gevaccineerd

Israël is wereldwijd het snelst met vaccineren tegen corona. Bijna de helft van de Israëliërs heeft een vaccin toegediend gekregen en ruim dertig procent al zelfs twee keer. Meer dan 80 procent van de 60-plussers heeft de prikken al gehad. Wat is het effect daarvan, en wat kunnen wij daarvan leren?

1. Vaccinatie werkt

De besmettingen, ziekenhuisopnames en aantallen ernstig zieken namen allemaal af in Israël. Dat gebeurde vooral bij de groepen waar het meest is gevaccineerd, zoals bij de ouderen. Het gevolg is nu zelfs dat de gemiddelde leeftijd van mensen in het ziekenhuis vanwege corona is gedaald. Op de IC is het zelfs gedaald van 70 jaar naar 61 jaar. De lockdown zal natuurlijk ook hebben gezorgd voor de daling, maar toch heeft een analyse van gezondheidsgegevens laten zien dat de daling met name plaats vond onder de gevaccineerden.

Vooral het Pfizer-vaccin is groot ingekocht in Israël, naast een kleine hoeveelheid van het Moderna-vaccin. Dit was deels in ruil voor gegevens over de mensen die het vaccin krijgen. Zo heeft een groot onderzoek naar gezondheidsgegevens van 600.000 mensen laten zien dat het risico dat je ziek wordt door een coronavirus, 94% lager is dan bij niet gevaccineerde leeftijdsgenoten. Het risico op ernstig verlopende COVID-19 is 92% kleiner. Ook bij 70-plussers werkt het Pfizer-vaccin goed, iets wat we nog niet konden afleiden uit de klinische onderzoeken. Deze onderzoeksmethode is wat minder degelijk dan de placebo-gecontroleerde onderzoeken, maar toch heel waardevol.

2. De bijwerkingen van de vaccins vallen mee

Uit de eerste resultaten blijkt dat minder dan 0,1 procent van de mensen ziek werd in de week na de tweede prik met het Pfizer-vaccin.

3. De landelijke maatregelen kunnen versoepeld worden

Israël zat in een behoorlijk strenge lockdown. Maar nu de vaccins goed blijken te werken, worden de maatregelen versoepeld. Dat betekent onder meer dat de scholen weer opengaan en dat je weer eten kunt afhalen bij restaurants.

4. Extra vrijheid mogelijk voor gevaccineerden

Wie twee keer gevaccineerd is, krijg binnenkort een barcode naar zijn telefoon gestuurd van de zorgverzekering. Met deze code krijg je toegang tot nog veel meer voorzieningen, zoals een café, een hotel of de sportschool. Bij de ingang wordt de code gescand. Griekenland en Israël gaan nu starten met een gezamenlijke ‘reisbubbel’. Mensen die gevaccineerd zijn, mogen zonder COVID-test of quarantaine de grens over.

Maar daar is ook kritiek op: als er een nieuwe coronavariant komt waarop het vaccin minder grip op heeft, kan er een nieuwe golf aan besmettingen ontstaan. Het lijkt er overigens wel op dat het Pfizer-vaccin effectief is tegen de Britse coronavariant.

5. Wie krijgt het eerst een vaccin?

In Nederland hebben we vooral discussie over of ouderen eerst moeten worden gevaccineerd, of zorgverleners. In Israël speelt er nog een andere discussie, want de vaccins zijn vooral verdeeld onder de Israëliërs en niet onder de Palestijnen. Sinds een paar dagen zijn ook de Palestijnse autoriteiten begonnen met vaccineren, maar dit neemt lang niet zo’n hoge vlucht. De internationale gemeenschap dringt erop aan om de Palestijnen in de bezette gebieden te vaccineren, zoals ook met de Israëlische kolonisten op de Westoever is gebeurd. Israël heeft 2000 Moderna-vaccins geleverd, waarmee nu Palestijnse zorgverleners worden ingeënt, maar dat is een druppel op een gloeiende plaat voor de 5 miljoen Palestijnen.