Biologisch, maar ter adoptie afgestaan kind en erven

Ik heb twee kinderen, een zoon en een dochter. M’n dochter heb ik door omstandigheden direct na haar geboorte ter adoptie afgestaan. Deze dochter heeft mij opgespoord en ik heb al weer vele jaren heel goed contact met haar. Ik wil mijn beide kinderen laten erven. Kan dit en hoe werkt dit precies? Heb ik daarvoor een testament nodig?

Uw dochter is door de adoptie juridisch niet meer uw ‘eigen’ kind. Volgens de wet erven kinderen die in familierechtelijke betrekking staan met de ouders; dus wel uw zoon maar niet uw dochter. Door adoptie worden de familierechtelijke banden met de biologische familie namelijk verbroken. Uw dochter is hierdoor juridisch het kind geworden van haar adoptieouders. Als u haar wilt laten erven, zult u dus een testament op moeten laten maken, waarin u behalve uw zoon ook uw dochter als erfgenaam aanwijst. 

Dit werk ook door voor de erfbelasting. Omdat zij geen ‘eigen’ kind meer is van u geldt voor haar volgens de Successiewet standaard de beperkte vrijstelling (2021: € 2.244) en zal zij bovendien het hoge tarief van 30% van derden moeten betalen over het belaste deel van de erfenis. 

Er is echter ervaring met een vergelijkbare situatie waarin met toepassing van de hardheidsclausule de staatssecretaris van financiën een geadopteerd kind toch als ‘eigen’ kind van de moeder, die het kind heeft afgestaan, behandelt. In dat geval is de gewone vrijstelling van kinderen van toepassing (€21.282 in 2021) en het tarief van 10%. In deze zaak wordt overigens nog gesproken over successierechten; tegenwoordig heet dit erfbelasting. Als u uw dochter inderdaad tot erfgenaam benoemt, is het voor haar dus in elk geval het proberen waard om na uw overlijden bij de aangifte erfbelasting een beroep op de hardheidsclausule te doen.

N.B. Genoemd besluit van de staatssecretaris is niet juridisch bindend. Wel moeten volgens het gelijkheidsbeginsel gelijke gevallen, gelijk behandeld worden. Anders gezegd: is de situatie gelijk/vergelijkbaar aan de vermelde situatie dan is de staatssecretaris hiertoe verplicht.

Lees voor meer informatie over deze zaak >>

Mr. Nicole GoudMr. Nicole Goud is fiscalist en jurist. Zij is ruim 15 jaar als belastingadviseur werkzaam geweest, heeft een aantal jaren gewerkt binnen de advocatuur en als auteur bij een opleidingsbedrijf voor financiële dienstverlening op het gebied van o.a. erfrecht, familierecht, en het fiscale recht (erf- en schenkbelasting, inkomstenbelasting, bedrijfsopvolging). Ook heeft zij ervaring in de notariële boedelpraktijk. Sinds een aantal jaar is zij eigenaar van Akto, uw erfcoach en meer (www.akto.nu) en houdt zij zich bezig met financieel en juridisch advies voor senioren met de focus op de afwikkeling van nalatenschappen. Sinds 21 maart 2019 is zij ook RegisterExecuteur.