Landgoed Slangenburg

Elke maand nemen we u mee naar de mooiste landgoederen van Nederland. Deze maand is Slangenburg bij Doetinchem aan de beurt.

Bij de generaal thuis

Nol Verhoeven is bevooroordeeld, maar ook wie niet op Slangenburg geboren is, zal geen moeite hebben te beamen dat dit landgoed een van de mooiste van Nederland is. “Ik kijk uit het raam, dat is geweldig. Ik zie door bos omzoomd grasland met reeën, ­hazen, fazanten en patrijzen. Ik kan linksaf slaan of rechtsaf, overal is het prachtig wandelen. Wij wonen op een heel mooie plek, waarvan we wel de lusten genieten maar niet de lasten. Ik ben hier nooit weggeweest en ben dat ook niet van plan.”

Op Slangenburg dwaal je door de zeventiende eeuw. Generaal Frederik Johan van Baer, die van 1657 tot 1713 op Slangenburg resideerde, voerde grootschalige vernieuwingen uit. Eigenaren na hem lieten die grotendeels intact, waardoor Slangenburg een van de oudste en best bewaarde landgoederen van ons land is.

Van Baer, feitelijk de schepper van Slangenburg, breidde het kasteel uit en voorzag het van kostbare interieurs. Verder zorgde hij voor een groots opgezet lanensysteem rond het kasteel. Het landgoed werd daartoe uitgebreid met ongeveer 67 hectare. Geheel naar de mode van die tijd liet hij rechte lanen en bossen in geometrische patronen aanleggen. Van bovenaf gezien heeft het lanenstelsel rond het kasteel de vorm van een dubbel trapezium. De imposante oprijlaan naar het kasteel is meer dan één kilometer lang. Aan weerszijden liggen vier vijvers die vroeger op elke hoek een rode beuk hadden staan. Helaas hebben er maar drie de jaren overleefd. Deze reuzen met dikke, knoestige stammen zijn zeker driehonderd jaar oud.

In eerste instantie werden de vijvers ‘voor het mooi’ aangelegd, maar er werden ook rivierkreeften in bewaard die de boeren van het landgoed in de IJssel hadden gevangen. Als de kok van het kasteel ze nodig had voor het diner werden ze uit de vijver gevist. Terwijl de kasteelheer van zijn kreeftendiner genoot, kregen de boeren als dank voor het vissen een glaasje brandewijn.

De grond is in de loop der jaren steeds droger geworden. Dit werd een bedreiging voor zowel de eeuwenoude beuken als voor de fundamenten van het kasteel. Om verdere schade tegen te gaan, heeft beheerder Staatsbosbeheer stuwen geplaatst, een oude verbinding tussen beide beken in ere hersteld en het grondwaterpeil verhoogd. Het smalle kerkenpad is volgens Nol Verhoeven een van de allermooiste plekjes van het landgoed. Het ligt hoger dan de rest, om te voorkomen dat de lange jurken van de dames op weg naar de kerk bemodderd raakten. En door de bomen langs het pad dicht bijeen te planten, kon de wind geen vat krijgen op de zondagse dameskapsels en –hoeden.

Praktische informatie

Landgoed Slangenburg ligt ten oosten van Doetinchem, aan de weg naar Varsseveld.

Met de auto: Neem vanaf de A18 afslag 4 (Doetinchem-Oost), richting Zelhem. Volg Varsseveld, vervolgens Westendorp/Slangenburg en daarna de borden ‘kasteel’.

Openbaar vervoer: vanaf NS-station Doetinchem neemt u buslijn 74 richting Varsseveld. Uitstappen bij de halte Kasteel Slangenburg. OV-reisinformatie: 0900-9292 of www.9292ov.nl

Wandelen: op het landgoed kunt u kiezen uit vier gemarkeerde wandelroutes, variërend van 3,5 tot 4 km. Behalve de groene route (Abdijwandeling) zijn de wandelingen in droge periodes ook toegankelijk voor rolstoel­gebruikers. Is het nat (geweest), dan kunt u met een rolstoel wel een rondje (ca. 1,5 km) rond de hertenbaan maken. Het kasteel is niet toegankelijk; het dient als gastenverblijf voor de nabijgelegen Sint-Willibrordsabdij.

Activiteiten: op Tweede Kerstdag, van 14 tot 16 uur, kunt u op Slangenburg deelnemen aan de Midwinterhoornwandeling met Glühwein, vuurkorven, harpmuziek en levende kerststal. De wandeling is gratis; voor parkeren betaalt u €1. De Landgoedwinkel naast het kasteel is geopend van 1 april tot 1 november op zaterdag van 12 tot 17 uur en op zondag van 10 tot 17 uur. Ook geopend op Tweede Kerstdag. Op aanvraag zijn excursies met de boswachter mogelijk: 0314-65 04 50.

Meer informatie: www.staatsbosbeheer.nl > Overijssel > Slangenburg of www.slangenburg.nl

Auteur 
  • Annemarie Bergfeld