De koolhydraat: held of boosdoener?

Belangrijke brandstof, maar slecht voor de tanden

U heeft koolhydraten nodig. Ze vormen de belangrijkste energiebron voor het lichaam. Toch wordt er ook regelmatig geroepen dat koolhydraten ongezond zijn. Hoe zit dat nu precies? En wat gebeurt er eigenlijk in ons lichaam als we koolhydraten eten?

Ons lichaam kan alleen monosachariden (enkelvoudige koolhydraten) in de bloedbaan opnemen. Meervoudige koolhydraten worden daarom door enzymen in speeksel en de dunne darm afgebroken tot enkelvoudige. De darmcellen kunnen vervolgens de koolhydraten opnemen, zodat ze via de bloedbaan door het lichaam worden vervoerd.

Na de vertering komen de koolhydraten vooral als glucose in het bloed. Glucose wordt snel opgenomen door de weefsels die het kunnen verbranden. Daarnaast kan glucose worden opgeslagen in de weefsels als glycogeen. Op die manier heeft u een voorraad glucose die van pas kan komen als u snel energie nodig heeft. Uw lichaam kan maar een beperkte hoeveelheid glycogeen opslaan. De voorraad is voldoende voor ongeveer een uur zware inspanning en enkele uren lichte inspanning.

Vet

Als u veel koolhydraten eet en meer calorieën binnenkrijgt dan u verbruikt, haalt het lichaam de energie uit de koolhydraten en slaat het lichaam het vet uit de voeding op. Een deel van de glucose wordt niet opgeslagen of verbrand, maar omgezet in vet. Bij gezonde mensen is dit 1 tot 3 procent. Als u teveel eet, wordt dit meer.

Glycemische index

Hoe snel glucose uit koolhydraten in het bloed wordt opgenomen hangt af van de opbouw van de koolhydraten. Een manier om die snelheid te meten is met de glycemische index (GI): hoe langzamer de glucose wordt opgenomen, des te lager het GI. De betekenis van de GI staat nog ter discussie, maar over het algemeen lijkt voeding met een lage GI erg op een gezond eetpatroon (veel groente, fruit, peulvruchten, volkorenproducten).

Gezond?

Of koolhydraten nu gezond zijn of niet staat ter discussie. Koolhydraten mijden is in ieder geval niet gezond: het lichaam moet dan spierweefsel aanspreken om aan voldoende glucose te komen. Een normale koolhydraatinname lijkt geen ziekten te veroorzaken. Van onverteerbare koolhydraten (vezels) lijkt het er zelfs op dat ze beschermen tegen darmkanker. Diezelfde vezels lijken ook het risico op diabetes te verkleinen.

Daar tegenover staat wel dat een koolhydraatrijke voeding het risico op hart- en vaatziekten kan vergroten. Het kan een negatieve invloed hebben op het triglyceridengehalte (vet) en het goede HDL-cholesterol in het bloed. Het risico op hart- en vaatziekten hangt echter nog veel sterker samen met de hoeveelheid verzadigd vet die u binnen krijgt.

Overgewicht

Zowel de Nederlandse Gezondheidsraad als de Wereld Gezondheidsorganisatie (WHO) stellen dat er geen bewijs is voor een verband tussen koolhydraten en overgewicht. Natuurlijk is het wel belangrijk dat u er op let hoeveel calorieën u binnenkrijgt. U moet niet meer eten dan u verbruikt. Een gram koolhydraten levert 4 kilocalorieën. Dat is minder dan vet (9) en evenveel als eiwitten.

Producten met toegevoegde suikers, ook frisdranken, bevatten vaak veel calorieën en weinig vitamines en mineralen. Voor deze producten bestaan wel aanwijzingen dat ze de kans op overgewicht vergroten. Om overgewicht te vermijden kunt u dus het beste zo min mogelijk producten met toegevoegde suikers consumeren. Kies dus voor voeding met veel voedingsvezels en voedingsstoffen.

Gebit

Moeders vertellen hun kinderen niet voor niets dat suiker slecht is voor hun tanden. Bacteriën in de mond zetten de suikers (vooral disachariden) om in zuur. Dit zuur kan de tanden aantasten. Door de fluoride in de tandpasta komt dit minder voor. Toch kunt u om tandbederf te voorkomen het beste naast de drie hoofdmaaltijden, niet vaker dan vier keer per dag iets eten of drinken.

Voedingsadvies

  • haal dagelijks 40 tot 70 procent van uw calorieën uit koolhydraten
  • heb maximaal zeven eetmomenten per dag
  • probeer zo min mogelijk producten met toegevoegde suikers te eten

Koolhydraatarm dieet

Hoewel vetten en eiwitten ook energie leveren zijn koolhydraatarme diëten niet aan te raden. Zo'n dieet bevat vaak niet voldoende vitamines, mineralen en vezels. Daarnaast moet het lichaam ook spieren (spiereiwitten) afbreken om aan voldoende glucose te komen.

Bron(nen):

17 Comments

Door Jojo (niet gecontroleerd) op di, 10-3-2020 - 16:16

@Maria, juist de combinatie met vet en eiwit in de room zorgt voor langzamere opname van suikers dus alleen maar goed.

Door Maria (niet gecontroleerd) op di, 10-3-2020 - 10:30

Hou eens op met dit gezeur, want koolhydraten zijn ook nodig, tenzij men ziek is.
Heb net nog een heerlijk kommetje havermoutvlokken met room weggewerkt, ben kerngezond.
En die betuttelende "adviezen" van beterweters hier, zonder elkaar te kennen....

Door Janny Bos (niet gecontroleerd) op zo, 8-3-2020 - 18:40

Het is niet waar dat koolhydraatarm eten betekent dat men minder minderalen, vitamines en vezels binnen krijgt. Wij eten gemiddeld meer groenten dan bij een koolhydraatrijke voedingsgewoonten en toen ik dat nog at moest ik ook al extra vitamine C en D slikken. Jammer van deze foute voorlichting. Zou fijn als het voedingscentrum zich eens gaat verdiepen in de koolhydratenarme(beperkt) levenswijze.

Door Maria (niet gecontroleerd) op za, 7-3-2020 - 07:55

Wat een onzinartikel! Laat ieder zijn eigen voedingspatroon bepalen, zo hoort het.
En altijd die kleutertoon in deze artikelen (zeven eetmomenten per dag??)!
Volgende week zindelijkheidstraining, toch?

Door Jojo (niet gecontroleerd) op vr, 6-3-2020 - 16:56

@Corinne, vooral zorgen dat je bloedsuikerspiegel stabiel blijft. Zorgen voor combinatie van complexe koolhydraten, eiwitten, vezels en vetten bij elk eetmoment. Regelmatig maar niet te vaak eten. Bepaalde voedingssupplementen kunnen ook helpen om de insulinegevoeligheid te verbeteren. Lichaamsbeweging voor het ontbijt zet ook de vetverbranding aan.

Door Marijke (niet gecontroleerd) op vr, 6-3-2020 - 13:39

Als je insuline spiegel te hoog is, dus niet je glucose, dan wordt energie die niet gebruikt wordt opgeslagen als vet. Uiteindelijk kan die verhoogde insuline leiden tot insulineresistentie en diabetes mellitus 2. Koolhydraten met mate gegeten kan goed bij gezonde mensen, maar er worden veel te veel koolhydraten gegeten en dat is helemaal niet zo gezond. We zijn met zijn allen dikker en zieker geworden sinds de ban op vet ergens in de jaren 70. In bewerkte voeding/fabrieksproducten, werd suiker gestopt om het product smakelijk te houden nu er minder vet in zat. In veel producten wordt nog steeds suiker toegevoegd. Veel mensen weten nog steeds niet dat bruin brood gewoon wit brood met een kleurtje is. Wie voldoende en verschillende soorten groenten en fruit eet krijgt sowieso voldoende koolhydraten binnen. Extra is dat je meer vetten mag :-) Veel mensen die koolhydraat arm of beperkt zijn gaan eten zijn gezonder geworden of voelen zich op zijn minst veel energieker en fitter. Ik heb door koolhydraatbeperking mijn medicijngebruik kunnen halveren na 12 jaar DM2.
Gelukkig zijn er initiatieven als keerdiabetes2 om en 'je leefstijl als medicijn.'
Als ik had gegeten volgens de schijf van vijf dan had ik nu insuline moeten spuiten.

Door B. Zwart (niet gecontroleerd) op vr, 6-3-2020 - 13:11

De stellingen als omschreven zijn ouderwets en onjuist. Dit wordt gebracht als eenheidsworst. Hoe om te gaan met koolhydraten is persoons afhankelijk, heeft met veel factoren te maken, als;
- hoeveel weeg je,ben je obesed...,
- wat is je normale voedingspatroon,
- wat doe je voor werk,
- hoeveel beweeg je,
- heb de diabetes, zo ja hoe ..,
- heb je allergieën...,
En zo is er nog veel meer te bedenken.

Dus neem niets zomaar voor waarheid aan, maar wil je er iets mee doen, bespreek dit dan met je huisarts, diëtist, specialist...

Door B.Tijs. (niet gecontroleerd) op vr, 6-3-2020 - 10:03

Ik mis de naam van producten die veel coolhydraten bevatten

Door Corinne Nieuwlaat (niet gecontroleerd) op vr, 6-3-2020 - 08:33

Ik ben 175 cm en weeg 80 kg,hoe kan ik gezond terug naar 72 kg?

Door Toon van der Meijden (niet gecontroleerd) op vr, 6-3-2020 - 07:25

Misschien moeten jullie toch eens contact opnemen met Keerdiabets2om.

Dat zal veel verhelderen.

Toon