Eikenprocessierups duikt eerder op dan ooit: waar en wanneer overlast?

Eerste eikenprocessierupsjes recordvroeg uit het ei

Eikenprocessierups op een tak van een eik
Getty Images

Nog nooit zijn eikenprocessierupsen zo vroeg in het seizoen uit het ei gekomen als dit jaar. Afgelopen maandag kropen de eerste uit het ei in Hengelo. Het Kenniscentrum Eikenprocessierups verwacht dat er vanaf half mei overlast door de rupsen kan ontstaan.

De combinatie van zeer hoge temperaturen en veel zonneschijn heeft waarschijnlijk tot dit record geleid. Rond half mei kunnen we de eerste brandharen verwachten. Het aantal vlinders in een jaar geeft een beeld van hoeveel rupsen er volgend jaar te verwachten zijn. Op basis daarvan verwacht het Kenniscentrum de meeste overlast in de noordelijke provincies van het land.

Huiduitslag en jeuk

De brandharen van de eikenprocessierups veroorzaken huiduitslag, zoals jeuk en bultjes. Er kunnen vurige plekken op benen of armen ontstaan. De jeuk kan weken aanhouden. Daarnaast kunnen ze ook luchtweg- en oogklachten geven. De een is gevoeliger voor de brandharen dan de ander. Sommige mensen zitten helemaal onder de rode plekken, terwijl een ander bij dezelfde blootstelling nergens last van heeft.

2019 was een jaar met veel rupsen. In 2018 werden gemiddeld zo'n 73 vlinders per val geteld, ongeveer het dubbele van het recente gemiddelde in Friesland in 2025.

Onverwachte toename

In Utrecht, Gelderland en Noord-Brabant lag het gemiddelde aantal vlinders een stuk lager, waardoor minder overlast wordt verwacht. In Noord-Holland, Zuid-Holland, Limburg en Zeeland zijn de minste vlinders geteld. Toch houdt het Kenniscentrum een slag om de arm: de overlast kan onverwacht toenemen, bijvoorbeeld als er later in het seizoen alsnog rupsen uit de grond tevoorschijn komen.

Auteur 
Bron 
  • Nature Today
  • Kenniscentrum Eikenprocessierups