Wat zijn gluten?

Vraag en antwoord

Goede vraag! In deze rubriek gaat PlusGezondheid op zoek naar het antwoord op knagende vragen. Deze keer: Wat is dat nou precies, 'gluten'? En zijn ze ongezond?

Je hoort steeds vaker dat mensen geen gluten eten. Maar wat zijn gluten eigenlijk en waarom zou je ze vermijden?

Gluten zijn eiwitten die in bepaalde granen voorkomen. Glutenbevattende granen zijn bijvoorbeeld tarwe en spelt. Ze geven elasticiteit en stevigheid aan deeg, waardoor brood zijn luchtige structuur krijgt en pasta stevig is.

Is gluten ongezond?

Voor de meeste mensen zijn gluten helemaal niet ongezond. Je maag en darmen verwerken ze gewoon, net als andere eiwitten uit vlees en eieren.

Voor mensen met de auto-immuunziekte coeliakie (oftewel glutenintolerantie) zijn gluten wel gevaarlijk. Als zij gluten eten, ontstaat er een ontstekingsreactie in de dunne darm. Het slijmvlies van de dunne darm raakt beschadigd, waardoor ze voedingsstoffen minder goed opnemen en allerlei buikklachten krijgen. De enige remedie voor coeliakiepatiënten is geen gluten binnenkrijgen.

Daarnaast zijn er mensen die na het eten van gluten last krijgen van darmklachten en vermoeidheid. Dat wordt wel glutensensitiviteit of in het Engels non-celiac gluten sensitivity (NCGS) genoemd. Bij hen kan geen coeliakie vastgesteld worden, maar ze hebben wel baat bij een glutenvrij dieet.

Waar zitten gluten in?

Gluten zit in:

  • tarwe
  • spelt
  • khorasan tarwe (kamut)
  • rogge
  • gerst (gort)

Gluten zitten ook in alle producten die van de bovenstaande granen gemaakt zijn. Zo zitten ze in brood, muesli, havermout, koekjes, gebak, pizza, pasta, mie, bier, bulgur en couscous. Ook bindmiddelen, bloem en (paneer)meel zijn meestal gemaakt van granen met gluten en deze ingrediënten zitten vaak in kant-en-klare soepen en sauzen, worst, toetjes en snoep.

Haver, quinoa en boekweit zijn van nature glutenvrij, maar in de fabriek komen er vaak toch per ongeluk wat gluten in terecht.

4 Comments

Door Louis de Vlugt (niet gecontroleerd) op di, 16-8-2016 - 21:26

Zoals de Heer Bottemanne schrijft, tarwe bevatten geen gluten.
Tarwe bevat bijv. 2 oplosbare eiwitten nl. Albumine en globuline.
Gliadine en glutenine zijn onoplosbaar in water en vormen met water onder invloed van energie bijv. door kneden van het deeg met de hand of machine, zijn heel taai en elastisch en vormen het geraamte van het deeg..

Door Vollca (niet gecontroleerd) op di, 16-8-2016 - 20:48

Gluten zitten niet in Haver maar wel in Havermout ? Wordt het dan toegevoegd ?

Door Marianna (niet gecontroleerd) op di, 16-8-2016 - 17:33

Hoe is dat met rijst, speciaal dessertrijst?
Ik merk als ik 2 sneden brood (pd) plus rijstebrij met krenten, suiker en kaneel, een verstopping oploop. Ook als ik meer brood eet als bovenstaande, (dan zonder rijst) heb ik ook last van verstopping. Het duurt soms enige dagen voordat alles weer normaal is. Ik eet de rijst ipv aardappels en groenten, wel eet ik dan fruit.

Door RCM Bottemanne (niet gecontroleerd) op di, 16-8-2016 - 14:04

Gluten komen niet voor in natuurlijke producten zoals tarwe en andere gewassen, maar wel een gluten vormend vermogen. Het gluten vormend vermogen is dat Glutenine en Gliadine, 2 eiwitten die oa voorkomen in tarwe, gluten vormen als aan deze 2 eiwitten energie en water wordt toegevoegd.