Waarom je moet oppassen met zeewierchips en andere zeewierproducten

Zeewier heeft zijn gezonde imago niet voor niets. Het groeit in zee en neemt daar van nature veel mineralen uit op, zoals jodium, ijzer, calcium en magnesium. Vooral jodium is belangrijk voor een goed werkende schildklier, die je stofwisseling en energieniveau regelt. Daarnaast bevat zeewier voedingsvezels die goed zijn voor je darmen en bijdragen aan een verzadigd gevoel. Ook levert het antioxidanten en kleine hoeveelheden plantaardig eiwit. Bovendien is zeewier caloriearm en past het goed in een duurzaam voedingspatroon. Dat maakt het een voedzame toevoeging aan je maaltijd. Maar vanwege het jodiumgehalte is het ook belangrijk om zeewier met mate te gebruiken.

Bruin, rood en groen zeewier

Zeewier is er in verschillende soorten. Grofweg wordt onderscheid gemaakt tussen bruin, rood en groen zeewier. Vooral bruin zeewier bevat vaak veel jodium. Een bekend voorbeeld daarvan is kombu. Dat is een groot, bruin zeewier dat veel wordt gebruikt in de Japanse keuken, bijvoorbeeld om bouillon (dashi) van te trekken. Het staat bekend om zijn sterke umamismaak, maar ook om zijn zeer hoge jodiumgehalte. Rood zeewier (zoals nori, het velletje om sushi) en groen zeewier bevatten gemiddeld minder jodium dan veel bruine soorten, maar ook daar kunnen de hoeveelheden flink verschillen.

Welke zeewierproducten zijn er?

• zeewierchips
• zeewierburgers
• zeewiersalades
• gedroogd zeewier voor in soepen of sushi
• pasta met toegevoegd zeewier
• brood met toegevoegd zeewier
• supplementen met zeewier (kelp)

Onderzoek naar jodiumgehalte

Onderzoekers van Wageningen University & Research analyseerden twintig gangbare zeewierproducten die in Nederlandse supermarkten en webwinkels verkrijgbaar zijn. ze keken expliciet naar hoeveel jodium de producten bevatten. De producten werden onder meer gekocht bij Albert Heijn, Jumbo en Ekoplaza en via online aanbieders. In verschillende zeewierproducten bleek het jodiumgehalte zeer hoog, met name die bruine zeewier bevatten. De helft van de onderzochte producten overschreed de bovenlimiet al bij de consumptie van één portie.

Daarna deden de onderzoekers laboratoriumproeven. Ze onderzochten acht van de producten om te kijken hoeveel jodium het lichaam daadwerkelijk kan opnemen. Het ging onder meer om een zeewierburger, zeewierchips en zeewiertagliatelle. De resultaten uit het lab laten zien dat het lichaam waarschijnlijk maar een deel van het jodium uit zeewierproducten opneemt. Maar om zeker te weten hoe dat in het menselijk lichaam werkt, is nog aanvullend onderzoek bij mensen nodig.

25 procent boven de veilige grens

In Nederland is geen aanbevolen dagelijkse hoeveelheid (ADH) voor jodium opgesteld, maar wel een geschatte adequate inname (AI), namelijk 150 microgram per dag voor volwassenen. Voor hen geldt ook een maximale veilige dosis van 600 microgram per dag. In de studie werd niet alleen gekeken naar het jodiumgehalte van de producten, maar ook naar de daadwerkelijke inname door consumenten. Daaruit bleek dat een kwart van de onderzochte zeewiergebruikers boven de veilige bovengrens van 600 microgram jodium per dag uitkomt. Dat kan sneller gebeuren dan je denkt. Wie regelmatig zeewierproducten eet én daarnaast brood (met gejodeerd zout), zuivel of vis gebruikt, kan ongemerkt hoog uitkomen.

Lees ook: Alles over jodium en je schildklier

Waar is jodium goed voor?

Jodium is een essentieel mineraal. Je lichaam heeft het nodig voor een goed werkende schildklier. Die klier regelt onder andere je stofwisseling, energieniveau en lichaamstemperatuur. Zonder voldoende jodium kan de schildklier te traag gaan werken. Maar een overschot is ook niet zonder risico.

Wat betekent een jodiumoverschot?

Bij langdurig te veel jodium kan de schildklier ontregeld raken. Dat kan juist leiden tot een te snel werkende schildklier of andere schildklierproblemen. Mensen die al een schildklieraandoening hebben of daar gevoelig voor zijn, lopen mogelijk extra risico. Omdat het jodiumgehalte in zeewier sterk kan verschillen per soort en per product, is het lastig om in te schatten hoeveel je precies binnenkrijgt. Dat maakt het belangrijk om bewust om te gaan met zeewierproducten; zeker als je ze vaker eet dan af en toe een portie sushi.