Als bleekneusje naar het Koloniehuis: hoe was dat?

Stadskinderen die vanwege slechte omstandigheden ziek waren of te weinig vet op hun botten hadden, werden in onze jeugd regelmatig naar een Koloniehuis gestuurd om aan te sterken. Enkele 'bleekneusjes' van toen delen herinneringen aan die tijd.

Bossen

Els Stoop (65): "Ik zat in het begin van de jaren 60 op de lagere school. Je moest er op gezette tijden naar de schoolarts, die je allerlei vragen stelde. Ik was 8 en sliep met drie andere kinderen van het gezin op één slaapkamer. Dat werd blijkbaar ongezond gevonden, want ik werd een paar keer naar een Koloniehuis in Elspeet gestuurd. Er zaten daar allemaal stadse kinderen, net zulke bleekneusjes als ik. Ik vond het heerlijk om zes weken niet naar school te hoeven en lekker in de bossen te lopen."


Foto: Het Koloniehuis in Elspeet.

Potlood

Eind jaren vijftig moest Sjaan Durberg als bleekneusje aansterken in Oostvoorne. Ze was acht jaar oud en vond er niets aan, daar in het Agathahuis. "Het was er streng, ik moest heel veel hangop eten. Eén keer per week moest je een brief naar huis schrijven met potlood, want als er iets negatiefs in stond, werd dat eruit gehaald. Gelukkig mocht ik na zes weken naar huis. Mijn buurjongen uit Rotterdam was niet genoeg aan gekomen, hij moest dus langer blijven."


Foto: Het Agathahuis in Oostvoorne.

Plus Magazine Tijdmachine

Krijgt u geen genoeg van de nostalgische verhalen en herinneringen? Word nu lid van de Plus Magazine Tijdmachine groep op Facebook en ga samen terug naar toen!

Schiermonnikoog

Sommige kinderen gingen vaker naar een Koloniehuis toe. Zo ook Henny Tuininga (80). Ze zat verschillende keren in huize Elim, op Schiermonnikoog. "Het waren gezonde tijden, maar ik ben toch nooit van m'n longprobleem afgekomen." Ze kent ook het lijflied nog, dat de kinderen zongen als ze ergens naartie liepen.
 
"Op mooi Elim moet je wezen, op mooi Elim moet je zijn,
word je helemaal genezen van je ziekte en je pijn,
en je speelt er heel de dag,
'k wou dat moeder dat eens zag,
Kom kinderen naar buiten, waar alle vogels fluiten,
naar buiten."
 

Foto: Het Hudighuis in Driebergen.

Opa

Van februari tot begin april 1958 zat Annèt Schaake-van Bottenburg in Koloniehuis De Ketelaar in Ellecom. De Leerdamse was toen zes jaar oud en kijkt nu terug op een 'bizarre tijd'. “Ik moest drie bekers melk per dag drinken en toen ik niet voldoende aankwam: zes bekers per dag. Mét vel. Ik gruwel nog steeds van melk. Je eten niet op? Net zo lang blijven zitten in je uppie tot het op was. Alleen aan zo'n lange tafel in je eentje. Ik was zes jaar!
 
Ik herinner me de vernedering als je had gespuugd. Je moest het zelf opruimen en voor straf naar de zaal van ‘de kleine meisjes’. De zalen waren verdeeld op lengte. Verder moest je verplicht slapen op je rechterzij. Handen boven de dekens. Niet praten.
 
Ook kreeg ieder kind op zijn verjaardag een 'taart'. Dat was een hele grote pappudding, versierd met een chocolaatje en overgoten met ranja. Die moest je opeten. Ik was heimelijk blij dat ik op mijn verjaardag naar huis zou gaan en dus geen taart zou krijgen. Als verrassing kreeg ik de taart een dag voor mijn verjaardag. Surprise! Ik kon hem niet op. Op mijn verjaardag de volgende ochtend kreeg ik hem weer voorgeschoteld, met het dreigement: als hij niet op is dan kun je niet naar huis. Ik herinner me dikke tranen en een misselijk gevoel toen hij op was.
 
We werden naar de bus gebracht, wat was ik blij dat ik naar huis ging. Helaas bleek dat de week ervoor mijn opa, die bij ons in huis woonde, was overleden.”
 

Foto: Annèt bij De Ketelaar in Ellecom (meisje met strik in haar achter de bok).

Liedje

Annèt kan zich ook nog twee liedjes herinneren, die volgens haar vele anderen koloniekinderen ook kennen. Het eerste ging zo:

Op de wijs van het bekende liedje Faria.

Kolonieleven dat is geen leven, Faria
Was ik maar bij m’n moeder gebleven, Faria
’s morgens is het water te koud,
’s middags is de soep te zout

Faria, Faria

Om 1 uur moet je onder de dekens, Faria,
Telkens wordt door de wacht gekeken, Faria

Lig je niet op je rechter zij,
Dan ben jij er heel lelijk bij! Faria

Het tweede liedje werd gezongen als je naar huis ging.

Directrice, wees gegroet,
’t spijt me dat ik, scheiden moet.
Want u hebt in deze tijd,
Heel veel goeds voor ons bereid.


Foto: Kinderen in het Hudighuis in Driebergen.
 

Uitstapjes

De herinneringen van Ida Pronk-Jillissen staan haaks op die van Annèt. Ida ging twee keer naar Kinabu, in Soesterberg. In 1962 en in 1963. "Ik heb er geen slechte herinneringen aan. We hadden zuster Janke en Veronica. Tsja, de warme melk in die ijzeren bekertjes en de levertraan was niet om over naar huis te schrijven. Maar het buiten zijn en spelen in de bossen, vond ik echt heerlijk. Er werd veel gedaan aan creativiteit en ik herinner me nog de bezoekjes aan een vliegveld en een onderduikershut. Lekker zingen met de hele groep tijdens het wandelen.

Mijn twee broers hebben andere ervaringen. Zij hebben in Koloniehuis Pelzerkamp gezeten, in Epe. We hebben het er nu weleens over. Ze hadden het daar niet naar hun zin."

Foto: Koloniehuis Kinabu in Soesterberg.

Bronchitis

Ook Leni van Loon, die een poosje in de Reggeberg in Hellendoorn doorbracht, zal haar tijd daar nooit vergeten. "In het begin was het erg wennen, streng. Met koud water je borst en rug wassen in de ochtend. En nog veel meer regels. Maar ik herinner me ook: veel buiten, spelen en wandelen. Ik ben daar lichamelijk beter van geworden en ik ben over mijn bronchitis heengegroeid."


Foto: Dokter onderzoekt een meisje in het Koloniehuis in Elspeet.

Reactie toevoegen

206 Comments

Door Joke Oosterwijk (niet gecontroleerd) op wo, 10-2-2021 - 10:34

10 jaar in een internaat verbleven in Schiedam.
Bij het lezen van de kolonie huizen kwam dit allemaal weer in herinnering.
Echt hoe konden ze je dit aandoen als kind vanaf twee jaar tot 13 jaar daar geweest ik heb er een dikke laag over heen gedaan.

Door Rikie Hurkx (niet gecontroleerd) op di, 9-2-2021 - 21:09

Ik werd op mijn 5de naar Bunde gestuurd. Een vreselijke tijd. Je werd s,avonds uit bed gehaald om te plassen op je blote voeten.Dus je stond te koukleumen bij de wc. S.zaterdag was wasdag. In een lange rij met een handdoek en ondergoed naar de douches. Je mocht niet eerst naar de wc.en de grote meiden waren er altijd om je te pesten.
Je kreeg iedere dag morgens een bord pap en die moest op.Later bleek dat ik een koemelkallergie had.Daarna gezellig met z'n allen naar de bossen. Als we bij een speeltuin kwamen ( ik voelde me al misselijk van de melk ) werden we fijn in een draaimolen gezet. Natuurlijk moest ik overgeven en zat dan goed misselijk tegen een boom tot ze teruggingen. Tot slot moesten mijn ouders me maar komen halen, want ik was nog magerder dan toen ik kwam.

Door Willianne (niet gecontroleerd) op za, 6-2-2021 - 02:26

vré-se-lijk! ik werd op 11 jarige leeftijd plots naar Den Koog op Texel gestuurd. als enige "bleekscheet" kwam ik 6 weken lang tussen allemaal bedplassers terecht op 'n hele grote zaal met wel 30 bedden. dat was 's morgens als ik wakker werd echt niet te harden. ik moest mijn ondergoed en kleren vaak afgeven voor meisjes die te weinig kleding bij zich hadden; daarna wilde ik het echt niet meer aan! 6 weken lang werd ik elke dag als enige urenlang buiten in de kou gezet om kleur op mijn wangen te krijgen. na 'n poosje kreeg ik 'n vriendinnetje (Ingrid) dat met me buiten kwam spelen, maar natuurlijk altijd wel eerder naar binnen ging. regen, sneeuw, vrieskou of ijs, 't maakte allemaal géén verschil om binnen te mogen komen. als ik wilde douchen klommen de oudste jongens op de wasbakken om over de muurtjes te kunnen kijken. we moesten elke morgen Brinta-brij eten wat méér op stijfsel leek. ook moest ik als oudste mee naar de kerk, wat gewoon 'n mij nietszeggend onbetekenend zaaltje was. verder heb ik alles verdrongen en het er ook nooit meer over gehad, maar iets leuks is er in al die weken beslist niet geweest! mijn moeder heeft me ook nooit meer van huis gekregen. ik was vanaf mijn 8e elke zomer via de speeltuinvereniging of de parochie elke zomer op kamp geweest, maar na Texel wilde ik niet meer. pas na mijn 18e ben ik 'n paar keer met mijn vriend (latere man) naar Oostenrijk geweest. in 1995 na 'n scheiding van tafel-en-bed heb ik nog 'ns in mijn eentje gekampeerd in Zeeland en daarna ben ik verder nooit meer met vakantie geweest; zelfs nog geen weekendje weg. ik ben nu 69 en zou nog weleens 'n Rijn-bootreisje willen maken, maar niet met alléén ouderen en gebrekkige mensen.

Door G. Huisman (niet gecontroleerd) op di, 2-2-2021 - 00:05

Huize Sint Jozef in Egmond aan Zee. Jaren 1956-1959

Door Ankie (niet gecontroleerd) op ma, 1-2-2021 - 11:07

Ik was 6 jaar en moest in 1959 6 weken naar Hellendoorn. Ik was geen bleekneusje maar mijn ouders gingen scheiden. Idee van de huisarts: Ik moest eraan wennen dat ik mijn vader en mijn broertje (5 jaar) niet meer zou zien (wij werden uit elkaar gehaald, broertje naar vader, ik naar mijn moeder). Ik heb 3 weken gehuild en 3 weken toch wel genoten. Wat doe je zo'n klein kind aan!

Door Matty Verboom (niet gecontroleerd) op zo, 31-1-2021 - 16:11

hooi in <57 zat ik in kerdijk zou het leuk vinden als er nog foto waren uit die tijd ik ben nu 72 Kortom wie er nog fotos heeft uit deze tijd graag

Door Ruud Holzmann (niet gecontroleerd) op zo, 31-1-2021 - 11:01

Ik ben 4x naar Egmond aan zee geweest,2 x in Kerdijk en 2 keer in Zwartendijk.
Ben ook nog op de reunie van Zwartendijk geweest.dat was toen het gemeentehuis geworden.
Naar de kolonie was altijd een ramp,maar wilde na 6 weken niet weg.was over het algemeen heel leuk.

Door Ada Pronk (niet gecontroleerd) op zo, 31-1-2021 - 02:19

Leonore Aalders ,als je Kinabu Soesterberg intikt op internet of Facebook vind je reactie’s en informatie. Zelf ben ik daar in 1953 (met de watersnoodramp) geweest.Ik kan me er niet veel meer van herinneren en zeker geen nare herinnering.Wel dat er achter het huis een tankbaan was.Groetjes Ada Pronk

Door Ida (niet gecontroleerd) op za, 30-1-2021 - 18:17

Ook ik ben in een kinderkolonie in Hoogeveen geweest vanwege mijn heftige bronchitis. Ik was altijd ziek en ben ontzettend opgeknapt en 7 pond gegroeid. Maar het was wel afzien veel rusten, spelen en goed eten, als je je bord niet leeg had moest je net zo lang blijven zitten totdat je bord leeg was.Wat was ik blij dat ik naar huis mocht, daar was het feest om mijn terugkeer.

Door M.Boon (niet gecontroleerd) op za, 30-1-2021 - 13:35

Beste mijnheer, dit had helemaal niets met honger te maken.
Ik ben 62 jaar en in een koloniehuis in Venlo geweest toen ik 6 a 7 jaar was.