Bern prikkelt je zintuigen

In Bern is zoveel te beleven. Met kunst van Paul Klee, traditionele koekjes met poedersuiker en… Zwitserse parfum.

Als ik vanaf hotel Kursaal, mijn logeeradres, de Kornhausbrücke oversteek naar het historische stadshart van Bern, ben ik meteen aangenaam verrast. Wat een prachtig uitzicht biedt deze brug op de huizen van grijsgroen zandsteen en de omringende bergen! Het stadshart dateert uit 1191 en ligt op een schiereiland waar de rivier Aare in een fraaie lus omheen stroomt.

Stad van wijn

Bern was ooit een stad van wijn. Daarvan getuigen de wijnkelders onder het straatniveau waar ik langs loop. Sommige zijn omgetoverd tot schattige boetiekjes. Achter de halfschuine houten entreedeurtjes voert een trap naar beneden. Bij een bakker aan de Münstergasse proef ik de lokale specialiteit, Fasnachtschüechli, een cracker bestrooid met poedersuiker die nu, rond de carnavalsperiode, wordt geserveerd. De cracker verbrokkelt zodra ik een hap neem, maar hij smaakt verrukkelijk.

Münsterkerk

Ik loop verder en kom uit bij de Münsterkerk, een 15de-eeuwse kathedraal met de hoogste toren van Zwitserland. Hoe hoog, zie ik pas als ik die middag vanaf de Rosengarten, de rozentuinen in de bovenstad, op de binnenstad neerkijk.

Muziek en beren

Maar eerst gaat de wandeling verder over de brede Kramgasse naar de befaamde Zytglogge, Zwitsers-Duits voor Zeitglocke ofwel tijdklok. De middeleeuwse klokkentoren heeft een astronomisch uurwerk en via een ingenieus mechaniek draaien in de toren elk uur schattige beertjes rond die muziek maken. De beer is dan ook hét symbool van Bern. Volgens de overlevering is de stad ontstaan op de plek waar de stichter, hertog Berthold V von Zähringen, een beer had gedood.

Zwitserse producten

Natuurlijk sla ik ook het Swiss Brand Museum niet over, waar ik me verbaas over de enorme hoeveelheid producten waarvan ik helemaal niet wist dat ze uit Zwitserland komen. Zoals de hippe tassen van het merk Freitag, gemaakt van afgedankt vrachtwagenzeil. En de kleine zoete macarons, die bijzonder genoeg Luxembürgerli heten. En ­natuurlijk Bircher muesli, de beroemde ontbijtgranenmix. Omdat ik er geen genoeg van krijg, proef ik ook meteen de Toblerone-chocolade ­(bedacht door Theodor Tobler, die zijn beste recept Tobler One doopte). Ook die is Zwitsers. Sterker: hij komt zelfs uit Bern. De driehoekjes waaruit de chocolade­reep is opgebouwd verwijzen naar de Zwitserse berg Matterhorn en in het Toblerone-logo is niet alleen de ­Matterhorn te zien, maar ook een beer.

Flesje berglucht

In Bern is veel te proeven, maar ook te ruiken. Een heerlijke leerlucht komt me in de Rathausgasse tegemoet vanuit de winkel Streetbelt, gespecialiseerd in leren riemen met stoere gespen. Een paar deuren verder laat ik me verleiden door de frisse geuren van parfummakerij Art of Scent. Dit is het atelier van Brigitte Witschi, die op het idee kwam parfums te gaan maken toen ze met blinde kinderen werkte. Omdat Zwitserland nog geen eigen luchtje had, creëerde ze die zelf, waaronder het frisse ‘Bergduft’. Ik mag zelf aan de slag en wil drie basisgeuren mengen: Sacred Lotus, Arabische Nachten en Mysore. Drie sterke geuren, waarschuwt Brigitte, dus ik zal er eentje moeten kiezen. Mijn zelfgemaakte parfum krijg ik in een gelabeld flesje mee naar huis.

In een flits naar de sneeuw

Een mooi contrast met de historische binnenstad van Bern vormt het magistrale Zentrum Paul Klee. Het ontwerp van de Italiaanse sterarchitect Renzo Piano bestaat uit drie hallen met een golvend dak. Zodra ik het museum in het glooiende Zwitserse landschap zie, weet ik maar één woord uit te brengen: “Wauw!” Het ligt op een rustige plek buiten het historische centrum van de stad, om het introverte karakter van de wereldberoemde schilder en kunstenaar Paul Klee te benadrukken. Klee (1879-1940), geboren en getogen in het kanton Bern, hield van kleuren en van kinderlijke fantasie. Hij bewonderde de danseres Josephine Baker, van wie hij een bijzondere schets maakte die ik in het museum zie naast Picasso-achtige tekeningen.

De 'huisberg' van Bern

Een stukje verderop stap ik in de Gurtenbahn: een bergtreintje dat me in vijf minuten naar de top van de Gurten brengt, de ‘huisberg’ van Bern. Terwijl om mee heen kinderen vrolijk in de sneeuw spelen, geniet ik van het magistrale uitzicht op de bergen Eiger, Mönch en Jungfrau. Nadat Bern al mijn zintuigen heeft geprikkeld, is het magic hour vlak voor zonsondergang op deze bergtop een heerlijk rustmoment.

Bern praktisch