Zoals bij alles, geldt ook voor koolhydraten: met mate
Veel mensen denken dat je koolhydraatrijke voeding zoals brood, pasta, rijst, aardappelen, snoep, koek en gebak beter niet in de avond kunt eten. Doe je dat toch, dan barst je binnen de kortste keren uit je broek. Zijn koolhydraten inderdaad de vijand? Huisarts Rutger Verhoeff geeft uitleg!
Rutger Verhoeff, huisarts:
Nee, ze zijn juist dé brandstof voor ons dagelijks functioneren: bewegen, nadenken, zelfs slapen. We krijgen ze binnen via voeding, waarna ze in de mond en de darmen worden afgebroken tot kleinere suikers zoals glucose. Die komen via de darmwand in de bloedbaan terecht. Van daaruit stromen de suikerdeeltjes naar de cellen, waar ze worden omgezet in energie. Zoals bij alles, geldt ook voor koolhydraten: met mate. Eet je meer dan het lichaam nodig heeft, dan wordt het overschot opgeslagen. Eerst in de vorm van glycogeen, de energievoorraad in lever en spieren. Zit die vol, dan wordt het restant omgezet in vet.
Snelle en langzame koolhydraten
Er is ook een verschil tussen snelle en langzame koolhydraten. Voorbeelden van snelle koolhydraten zijn honing, wit brood, snoep en sommig fruit. Voorbeelden van langzame koolhydraten zijn volkoren brood, zoete aardappel, groenten en peulvruchten. Snelle koolhydraten, die bestaan uit enkelvoudige ketens, worden makkelijk afgebroken door het lichaam. Daardoor stijgt de suiker- en insulinespiegel snel na consumptie. Dat geeft een energieboost. Heerlijk als je een marathon loopt, minder handig als je niet actief bent. Want na de insulinepiek volgt een energiedip. Bovendien wordt het overschot aan suiker opgeslagen als vet.
Langzame koolhydraten bestaan uit meervoudige ketens die geleidelijk door het lichaam worden afgebroken en opgenomen. De bloedsuikerspiegel stijgt hierdoor langzaam, zonder piek. Ideaal als voorbereiding op langdurige inspanning.Het maakt niet uit op welk tijdstip je koolhydraten eet. De stofwisseling gaat niet op een laag pitje zodra het avond wordt. Wel is het zo dat veel mensen in de avond snacken, en dat kan wél tot gewichtstoename leiden. Zelfs in de nacht stopt de stofwisseling niet. Wel raakt de balans tussen het hongerhormoon (ghreline) en het verzadigingshormoon (leptine) dan sneller verstoord, waardoor je meer trek kunt krijgen. Maar dit effect is klein en op zich niet voldoende om je dik te maken. Tenzij je natuurlijk heel grote hoeveelheden eet.
Deze vraag verscheen eerder in Plus Gezond maart 2026. Abonnee worden van het blad? Dat doe je in een handomdraai.
- Plus Gezond
