Checklist: het maken van een testament

In de wet wordt in alle voorkomende gevallen geregeld wie na uw overlijden uw erfgenamen zijn. Wilt u uw nalatenschap regelen in afwijking van de wet, dan moet u een testament maken. Als u een bedrag wilt nalaten aan een goed doel bijvoorbeeld, of om een erfgenaam te benoemen of juist een wettelijke erfgenaam te onterven. Met deze checklist in de hand ziet u geen details over het hoofd!

Houd er in ieder geval rekening mee dat bepaalde wettelijke erfgenamen (legitimarissen) als kinderen en in hun plaats de kleinkinderen, altijd recht hebben op een vast deel van de nalatenschap (legitieme portie). Dit deel is de helft van het wettelijk erfdeel. Ouders, grootouders en echtgenoot zijn geen legitimaris en kunnen dus wel onterfd worden. Bepaalde zaken zijn ook per codicil vast te leggen, maar daar zijn beperkingen aan verbonden.

Wie is volgens de wet uw wettelijke erfgenaam?

  1. In de eerste plaats uw echtgenoot/geregistreerd partner en uw eventuele kind(eren). Zij krijgen ieder een gelijk deel van de nalatenschap. Is een van uw kinderen overleden dan gaat hun erfdeel naar de eventuele kinderen van dat kind.
  2. Uw ouders, broers en zussen. Is een broer of zus overleden en had hij of zij kinderen dan zijn die plaatsvervangend erfgenaam. 
  3. Grootouders
  4. Overige familie. 

Wat moet u doen om een testament te maken?

Bedenk wat u in uw testament wilt laten vastleggen. Wilt u dat uw kinderen, in tegenstelling tot de wettelijke regeling, wel meteen hun erfdeel krijgen? Of wilt u dat uw partner slechts een bepaald deel van uw nalatenschap erft? Zijn er kinderen uit een eerdere relatie voor wie u iets wilt regelen? Wilt u iemand geld of goederen nalaten (legaat) of juist via een legaat schulden kwijtschelden? Het kan allemaal geregeld worden in uw testament.

  • Of u nu al weet wat u wilt, of nog advies nodig hebt, de eerste stap is om contact op te nemen met uw notaris om een afspraak te maken. Hebt u nog niet eerder een testament gemaakt of bent u op zoek naar een nieuwe notaris, kijk dan op www.notaris.nl voor een notaris in uw buurt. Zo'n eerste gesprek is soms gratis, maar niet altijd. Informeer daarnaar en maak daar afspraken over.
  • Vervolgens stelt de notaris in overleg en volgens uw wensen en verlangens een ontwerptestament (concept) op. Dit krijgt u toegezonden om de gegevens te controleren en eventueel wijzigingen of aanvullingen aan te geven.
  • Is het ontwerp in orde, of ben u akkoord nadat eventuele wijzigingen of aanvullingen zijn doorgevoerd, dan volgt de afspraak om de testamenten te ondertekenen (passeren).
  • U ontvangt een afschrift van uw testament. Dit is een door de notaris gewaarmerkte kopie. Het origineel blijft in het archief van de notaris of zijn opvolger.
  • De testamenten worden door de notaris ingeschreven bij het Centraal Testamentenregister in Den Haag. Daarbij wordt de inhoud van uw testament niet bekend gemaakt. Wel wordt aangegeven of het testament eventuele voorgaande testamenten of codicillen herroept. Het oude testament blijft wel dus bestaan, maar heeft absoluut geen werking meer. Vragen om vernietiging hoeft dan ook niet. Wel is het handig om thuis het afschrift van uw oude testament te vernietigen. Let op: alleen het afschrift van uw testament vernietigen zonder een nieuw testament te hebben gemaakt heeft geen zin!
  • Na uw overlijden kan elke notaris in Nederland het Centraal Testamentenregister raadplegen om te zien of u een testament gemaakt heeft, en welk testament het laatste is.

Veranderende situaties

Een door u in uw testament benoemde executeur kan overleden zijn of u wilt liever een ander aanwijzen. U hebt uw kind onterfd, maar heeft ondertussen weer goed contact, of juist andersom. Situaties veranderen. Bekijk dus eens in de paar jaar of wat u in uw testament bepaald hebt, nog geldig moet blijven of kan zijn.

Reactie toevoegen

4 Comments

Door Jan Dijkstra (niet gecontroleerd) op wo, 23-5-2018 - 14:30

Bedankt voor deze checklist voor het opstellen van een testament. Ik heb inderdaad kinderen uit een eerdere relatie waaraan ik een deel van de erfenis wil geven en wil mijn testament opstellen. U zegt dat een opgesteld testament in het Testamentenregister staat. Kan iedereen inzien of ik een testament daar heb? Ik ben in ieder geval blij dat de inhoud niet zo maar te zien valt.
http://paulvandijkadvocaat.nl/erfrecht/

Door Jan Dijkstra (niet gecontroleerd) op ma, 14-5-2018 - 13:17

Hoe is het wettelijk geregeld als je twee keer getrouwd bent geweest en van beide huwelijken kinderen hebt? Ik vind mijn situatie best wel ingewikkeld. Heb je tips voor mij over dit familierechtdilemma?
http://www.vpva-advocaten.nl/bergen-op-zoom

Door Koen Schenau (niet gecontroleerd) op wo, 29-11-2017 - 10:24

Het is ook een goed idee om te kijken of je testament en levenstestament online kan regelen. Dat scheelt enorm in de kosten. Bij sommige online aanbieders krijg je er ook niet standaard regelingen gratis bij, zoals een opvullegaat en awbz clausule.

Door Noor (niet gecontroleerd) op di, 7-6-2016 - 14:55

Het is wellicht handig er tegelijk een levenstestament aan toe te voegen.Er zijn legio voorbeelden te vinden en ook bij de notaris dit gelijk te bespreken,scheelt enorm in de kosten.