Molshopen: waarom er nu zoveel zijn (en wat je er tegen doet)

De mol (Talpa europaea) is een klein zoogdier van ongeveer 16 centimeter lang met een dichte, zwarte vacht. In tegenstelling tot wat vaak gedacht wordt, is een mol niet blind. Z'n ogen zijn wel klein en slecht ontwikkeld. Voor zijn oriëntatie vertrouwt hij vooral op zijn reukzin en gevoelige snorharen. Bij opwinding maken mollen zachte piepgeluidjes en tijdens gevechten een vrij luid geschetter, maar verder maken ze vrij weinig geluid.

Lees ook: hoeveel beestjes leven er in een gemiddeld huis?

Hoe ontstaan molshopen?

In de late winter en het vroege voorjaar zijn mollen extra actief en zie je veel verse molshopen. Dat komt doordat de paartijd in februari, maart en april valt. Dan leggen de mannetjes grote afstanden af op zoek naar vrouwtjes. Tegelijkertijd kruipen regenwormen door de kou dieper de grond in. Omdat wormen het belangrijkste voedsel van de mol zijn, moet hij meer graven om ze te bereiken. Per dag eet een mol ongeveer de helft van zijn lichaamsgewicht, zo'n 50 gram. Regenwormen vormen de hoofdmoot, aangevuld met insectenlarven, emelten (larven van de langpootmug), engerlingen (larven van kevers), (naakt)slakken, spinnen en soms kleine muizen. Emelten en engerlingen knagen aan de wortels van gras en veroorzaken daarmee de bekende gele plekken.

De molshopen ontstaan door dat het beestje met z’n schopvormige voorpoten tunnels graaft. Sommige van die gangenstelsels zijn wel zestig meter lang en tot een meter diep. Soms liggen de gangen zo ondiep, dat ze te zien zijn door de omhoog gewerkte grond. Deze gangen worden 'mollenritten' genoemd. Tijdens het graven werkt een mol de aarde langs zijn lichaam naar achteren en duwt die vervolgens omhoog, waardoor molshopen ontstaan. De periode van verse molshopen is overigens van korte duur: zodra het gangenstelsel is aangelegd, neemt de graafactiviteit vaak weer af. Omdat het territoriumdieren zijn, komen er geen 'vreemde' mollen - en dus nieuwe molshopen - bij. Hoeveel molshopen je dus ook tegenkomt in je tuin, het is allemaal het werk van één enkele mol. En hoewel het misschien niet mooi staat, het graven van de mol maakt de bodemstructuur van je tuin wel luchtiger en dat is goed voor je planten en het gras en voor de waterafvoer.

Wat helpt om mollen te weren of te verjagen?

Wie mollen liever uit de tuin houdt, kan verschillende methoden proberen.

Geluid en trillingen

Mollen zijn gevoelig voor trillingen. Een klassieke methode is een lege glazen fles zonder bodem, die schuin in een mollengang wordt geplaatst. Door de wind ontstaat een fluitend geluid waar mollen een hekel aan hebben. Ook windmolentjes of speciale mollenschrikken kunnen effect hebben.

Sterke geuren

Mollen houden niet van sterke geuren. In ammonia gedrenkte doeken, knoflookextracten of speciale geurmiddelen kunnen helpen, mits ze in meerdere gangen tegelijk worden aangebracht. Mollen houden ook niet van dille, narcissen, keizerskroon en kruisbladige wolfsmelk. Door deze planten in je tuin te zetten, schrik je ze mogelijk af.

Toegang blokkeren met gaas

De meest effectieve methode om mollen te weren, is het blokkeren van de toegang. Graaf hiervoor een gleuf van 60 centimeter diep rondom je tuin en plaats volièregaas rechtop in de gleuf. Controleer vooraf wel of er geen mol binnen het afgezette gebied zit. Als je een nieuwe (moes)tuin of grasmat gaat aanleggen, kun je een stuk gaas op een diepe laag over de volledige oppervlakte leggen. 

En mollen bestrijden?

De mol is in Nederland niet beschermd, wat betekent dat bestrijding wettelijk is toegestaan. Wel geldt de algemene zorgplicht: dieren mag geen onnodig leed worden aangedaan. In de praktijk blijkt bestrijden vaak weinig zinvol. Elke mol leeft solitair in een eigen territorium. Als dat vrijkomt, wordt het meestal snel ingenomen door een andere mol. Veel mensen kiezen er daarom voor om molshopen weg te harken en de mol te laten zitten. Erger je je echt aan de molshopen, dan kun je een officiële bestrijder inschakelen.

Mollenfeiten

• Mollen zien slecht, maar zijn niet blind. Ze kunnen licht en beweging waarnemen. Het spreekwoord 'zo blind als een mol' gaat dus niet op
• Mollen zijn nuttig. Ze eten insectenlarven en slakken en maken de bodem luchtiger.
• De betekenis van mol als verrader of infiltrant komt uit de spionagewereld en raakte vooral bekend tijdens de Koude Oorlog, toen westerse inlichtingendiensten ontdekten dat er Sovjet-spionnen diep in hun organisaties waren doorgedrongen. Ze zaten daar vaak jarenlang, soms zelfs decennia, zonder ontmaskerd te worden. Zulke figuren werden in het Engels aangeduid als moles. En die metafoor past goed:een mol leeft verborgen onder de grond, richt schade aan zonder direct op te vallen en laat pas laat sporen na. Net als in 'Wie is de mol'.
• In 2025 werden tijdens de mollentelling 20.400 molshopen gemeld. De meeste meldingen kwamen uit Gelderland, gevolgd door Noord-Brabant en Noord-Holland. Dit jaar vindt de mollentelling van 6 tot en met 8 februari plaats. Wie molshopen ziet, kan die melden op tuintelling.nl.