'Wat moeten we van 65-plussers vinden, die uren per dag naar een schermpje turen?'

Échte wijsheid is er pas als je kennis in je geheugen paraat hebt. We komen verhalen hierover tegen bij de filosofen Plato en Socrates, die leefden in de 4de en 5de eeuw voor Christus. Lezen was voor de meeste mensen toen net zo nieuw als nu internet, AI en robots.Doemdenken over nieuwe manieren om informatie te verwerven is van alle tijden. Ooit dus met geklaag over lezen, later over de drukpers, daarna radio, televisie, ­internet en nu weer kunstmatige intelligentie. We moeten er elke keer weer bang voor zijn. Zijn mensen er dan dommer van geworden? Niks van te merken. Informatie is nu altijd en overal beschikbaar met als revolutionair resultaat: mensen waren nog nooit zo hoogopgeleid. 

De wereldwijde vooruitgang in het ­onderwijs is adembenemend; bij mannen en nog veel sterker bij vrouwen. Hoera!Maar ouders maken zich  zorgen over de schermtijd van hun kroost. Ze willen dat hun kinderen – zoals in mijn jeugd – buitenspelen, in bomen klimmen, touwtjespringen, hutten bouwen, fikkie stoken, kattenkwaad uithalen. Wordt dit een jonge generatie van binnenzitters met vierkante ogen? En wat moeten we dan vinden van óuderen die uren per dag naar een schermpje turen? Het schuift op: 65- tot 75-jarigen zijn al trouwe (verslaafde?) gebruikers. Ook 80-jarigen worden er steeds handiger in. Kinderen die strenge regels opgelegd zijn, reageren naar hun ouders én grootouders: ‘Hoezo verplicht minder schermtijd voor ons? Kijk naar jezelf’. Ouderen waren al langer ­fanatieke tv-kijkers; daar komt nu het scherm van laptop, iPad of smartphone bij. Vierkante ogen? Kijk dan ook naar de grijze generatie.De geschiedenis herhaalt zich. Ik lees bekende klaagzangen over ouderen en schermtijd: isolement, minder beweging, geen persoonlijk contact. 

Maar dan de positieve kant. Ouderen hangen minder uren lui en passief voor de tv. Je kunt eindeloos veel actieve dingen doen op een scherm: sudoku’s oplossen, met kleinkinderen facetimen, vrienden terugvinden, nieuws volgen, kattenfilmpjes kijken, stamboom uitvlooien, bankzaken regelen, online voordelig shoppen, gezellig daten, nieuwe hobby’s oppakken, nostalgische films kijken, informatie over leven en gezondheid opzoeken. Worden we daar eenzamer, slechter, asocialer of dommer van?  En de jonge generatie? Bij alle begrijpelijke kritiek op hun schermgebruik verdedig ik graag deze optimistische stelling: ‘Dit is de best geïnformeerde jonge generatie ooit’. Ze weten écht meer over ‘mens & wereld’ dan destijds mijn generatie van babyboomers. Ook mijn ­generatie profiteert dus: wie wil terug naar de benarde tijden van weleer? 

Mijn nieuwe stelling: ‘Dit is – mede door al die schermen – óók de best geïnformeerde ­óudere generatie ooit’. Hoera!