Internationale Glaucoomweek: wie loopt risico op deze sluipende oogziekte?

Glaucoom is een oogziekte die vaak lange tijd onopgemerkt blijft. Omdat de ziekte meestal geen duidelijke klachten geeft in het begin, kan er al blijvende schade aan het zicht ontstaan voordat iemand iets merkt. Het Oogfonds roept daarom mensen met een verhoogd risico op om hun ogen tijdig te laten controleren bij huisarts of optometrist.

Glaucoom: een sluipende oogziekte

Glaucoom is een aandoening waarbij de oogzenuw langzaam beschadigt. Deze zenuw geeft signalen van het oog door aan de hersenen. Wanneer de zenuw beschadigd raakt, ontstaan er blinde plekken in het gezichtsveld. Het probleem is dat dit proces vaak langzaam verloopt. Veel mensen merken pas laat dat hun zicht achteruitgaat, omdat het verlies meestal aan de randen van het gezichtsveld begint. Tegen de tijd dat iemand klachten krijgt, kan er al aanzienlijke schade zijn ontstaan. De schade aan de oogzenuw is helaas blijvend. Behandelingen kunnen de ziekte meestal niet genezen, maar wel de verdere achteruitgang vertragen of stoppen.

 “Het lastige aan glaucoom is dat je het lang niet merkt,” zegt prof. dr. Carroll Webers, oogarts in het Maastricht UMC+ en gespecialiseerd in glaucoom. “De ene patiënt raakt snel gezichtsveld kwijt, de ander lijkt in twintig jaar amper verdere schade op te lopen. Als we beter kunnen inschatten wie risico loopt op snelle achteruitgang, kunnen we de behandeling beter afstemmen op de persoon.”

Vaak merk je het pas laat

Een van de grootste problemen bij glaucoom is dat de ziekte in het begin meestal geen duidelijke klachten geeft. De schade begint vaak aan de randen van het gezichtsveld en ontwikkelt zich langzaam. Daardoor kan het lang duren voordat iemand merkt dat er iets mis is. Veel mensen denken dat hun zicht nog goed is, terwijl er al delen van het gezichtsveld zijn uitgevallen. Pas wanneer de ziekte verder gevorderd is, kunnen klachten ontstaan zoals moeite met zien in de periferie of een gevoel van tunnelzicht.

Honderdduizenden Nederlanders met glaucoom

Glaucoom komt relatief vaak voor. Ruim 400.000 Nederlanders leven met deze oogaandoening. Toch weten veel mensen niet dat ze het hebben. Omdat het gezichtsverlies meestal geleidelijk verloopt en vaak pijnloos is, wordt de ziekte soms pas ontdekt tijdens een oogonderzoek.

Wie lopen meer risico op glaucoom?

Iedereen kan glaucoom krijgen, maar sommige mensen lopen meer risico. Dat geldt onder andere voor mensen:

• bij wie glaucoom in de familie voorkomt
• vanaf middelbare leeftijd
• met sterke bijziendheid of verziendheid
• die langdurig bepaalde medicijnen gebruiken, zoals steroïden
• met bepaalde gezondheidsproblemen, zoals slaapapneu of problemen met bloeddruk of doorbloeding

Regelmatige oogcontroles zijn daarom belangrijk, zeker voor mensen met een verhoogd risico.

Wat gebeurt er in het oog bij glaucoom?

Bij veel mensen met glaucoom speelt een verhoogde oogdruk een belangrijke rol. In het oog wordt voortdurend vocht aangemaakt en afgevoerd. Als dit vocht minder goed weg kan stromen, kan de druk in het oog stijgen. Die verhoogde druk kan de oogzenuw beschadigen. Maar glaucoom kan ook voorkomen bij een normale oogdruk. In dat geval lijkt de oogzenuw gevoeliger voor beschadiging.

Hoe wordt glaucoom ontdekt?

Glaucoom wordt meestal vastgesteld met een combinatie van onderzoeken, zoals het meten van de oogdruk, het bekijken van de oogzenuw en een gezichtsveldonderzoek. Deze onderzoeken kunnen worden uitgevoerd door een oogarts, maar ook door een optometrist.

Behandeling: vooral gericht op het verlagen van de oogdruk

Hoewel glaucoom niet te genezen is, kan behandeling vaak voorkomen dat het zicht verder achteruitgaat. Het belangrijkste doel van de behandeling is het verlagen van de oogdruk. Dat kan op verschillende manieren. Vaak begint de behandeling met oogdruppels die de oogdruk verlagen. Als dat onvoldoende effect heeft, kan een laserbehandeling worden toegepast om het oogvocht beter te laten afvloeien. In sommige gevallen is een operatie nodig om de druk in het oog blijvend te verlagen.

De boodschap van de Internationale Glaucoomweek is daarom duidelijk: wacht niet op klachten, maar laat je ogen controleren als je tot een risicogroep behoort.