Kun je de pneumokokkenprik en de griepprik tegelijk halen?
Ben je (bijna) 60 jaar? Dan krijg je, of kreeg je, een uitnodiging voor een gratis vaccinatie tegen pneumokkokken. Wat doet dit vaccin? Waarom is het belangrijk om hem te halen en kun je de pneumokokkenprik en griepprik tegelijk krijgen? Dit moet je erover weten.
Wat zijn pneumokokken?
Pneumokokken zijn bacteriën die veel mensen ongemerkt bij zich dragen in de neus of keel. Meestal merk je daar niets van. Maar soms kunnen deze bacteriën verschillende infecties veroorzaken.
Vooral bij ouderen, mensen met een kwetsbare gezondheid en jonge kinderen kan een infectie gevaarlijk worden. Pneumokokken kunnen onder andere leiden tot:
- longontsteking
- bloedvergiftiging
- hersenvliesontsteking
- bijholte- of oorontsteking
Met name longontsteking komt veel voor bij mensen van 60 jaar en ouder. Jaarlijks belanden in Nederland ongeveer 8.500 mensen van deze leeftijdsgroep in het ziekenhuis door pneumokokkenziekte, en zo’n 900 mensen overlijden eraan.
Wie krijgt een uitnodiging voor de vaccinatie?
In Nederland krijgen bepaalde leeftijdsgroepen automatisch een uitnodiging voor de pneumokokkenprik via de huisarts.
In het najaar worden bijvoorbeeld uitgenodigd:
- mensen die 60 jaar worden (geboren in 1965);
- mensen die 78 jaar of ouder zijn (geboren in 1947 of eerder).
De vaccinatie is gratis en wordt meestal rond dezelfde periode gegeven als de jaarlijkse griepprik.
Ben je tussen de 61 en 77 jaar? Dan heb je de afgelopen jaren waarschijnlijk al een uitnodiging gehad, omdat verschillende geboortejaren stap voor stap zijn opgeroepen.
Op de website van het RIVM kun je eenvoudig jouw prikjaar opzoeken.
Wat doet het pneumokokkenvaccin?
De pneumokokkenprik beschermt tegen de bacteriën die pneumokokkenziekte veroorzaken. Hierdoor wordt de kans kleiner dat je ernstig ziek wordt, bijvoorbeeld door een longontsteking.
Sinds najaar 2025 wordt op advies van de Gezondheidsraad een ander vaccin (PCV20) gebruikt. Dat beschermt tegen meer soorten pneumokokken en werkt langduriger dan eerdere vaccins.
Het vaccin kan niet alle pneumokokkeninfecties voorkomen, maar vermindert wel de kans op ernstige ziekte en complicaties.
Waarom juist vanaf 60 jaar?
Vanaf ongeveer 60 jaar neemt de weerstand geleidelijk af, waardoor infecties sneller ernstiger worden. Pneumokokkenziekte kan dan leiden tot ziekenhuisopname of een langdurig herstel.
Met vaccinatie probeert de overheid ernstige ziekte bij 60-plussers te voorkomen en ziekenhuisopnames te verminderen.
Zijn er bijwerkingen?
De pneumokokkenprik is veilig. De meeste mensen merken weinig van de vaccinatie. Zoals ook bij veel andere vaccinaties zijn de mogelijke bijwerkingen:
- pijn, roodheid of gevoeligheid op de prikplek
- spierpijn
- gewrichtspijn
- hoofdpijn
- vermoeidheid
Deze klachten zijn mild en verdwijnen meestal binnen een paar dagen.
Wel of niet halen?
De prik is vrijwillig. Twijfel je of de prik voor jou verstandig is? Bespreek dit dan met je huisarts, vooral als je een chronische ziekte hebt of medicijnen gebruikt die je afweer beïnvloeden.
Pneumokokkenprik en de griepprik
Heb je een uitnodiging gekregen voor de pneumokokkenprik, dan ontvang je ook de uitnodiging voor de griepprik. Je kunt de twee prikken meestal op hetzelfde moment halen. Tegelijk prikken kan geen kwaad: uit onderzoek is gebleken dat dat veilig is, volgens het RIVM. De kans op bijwerkingen is niet groter.
Heb je bij jouw huisarts aangegeven dat je geen uitnodiging voor de griepprik wilt ontvangen, en val je in de doelgroep voor de pneumokokkenprik? Dan krijg je alleen daar een uitnodiging voor.
- RIVM
