Verpleeghuizen niet meer in totale lockdown. Maar wat dan wél?

Achteraf is héél Nederland het er wel over eens: de totale sluiting van álle verpleeghuizen mag nóóit meer gebeuren. Maar hoe moet het dan wél, als het virus weer toeslaat?

Op 20 maart 2020 gingen alle verpleeghuizen van Nederland op slot vanwege corona-uitbraken of de dreiging daarvan. En pas half juni, drie maanden later, was voor het eerst weer álle bezoek welkom binnen de muren van het verpleeghuis. Bewoners moesten het zo’n drie maanden zonder bezoek stellen, zéker degenen die in de tehuizen woonden waar corona rondwaarde. Drie maanden op één kamer? Dan heb je niet meer het gevoel dat je leven zin heeft. Dat is gekmakend, voor álle betrokkenen. Voor bewoners, familie en partners en óók voor het personeel dat bewoners onder hun handen zag wegkwijnen.

Nooit meer

Achteraf is héél Nederland het er wel over eens: de totale sluiting van álle verpleeghuizen mag nóóit meer gebeuren. Medewerkers zagen hoe bewoners eronder leden. Stil werden, achteruit gingen. Er was oog voor de veiligheid, maar de kwaliteit van leven werd opgeofferd, zo weten we achteraf maar al te goed. Maar hoe moet het dan wel? Want het corona-virus is niet het land uit en besmette verpleeghuizen zullen er voorlopig óók zijn.

(tekst gaat verder onder de foto)

Maatwerk

Maatwerk is het nieuwe toverwoord. Op dit moment is iedere zorgkoepel aan het bedenken hoe een komende besmetting het hoofd geboden kan worden, zonder dat de deuren weer helemaal sluiten. Maatwerk betekent dat per locatie - per verpleeghuis - bekeken moet worden wat de beste oplossing is. Argus Zorggroep met elf verpleeghuizen heeft bijvoorbeeld een high care corona-afdeling in Vlaardingen ingericht. Zodra een bewoner besmet lijkt te zijn, kan die daar terecht voor zorg. Dat levert de meeste kans op het vermijden van besmetting voor het personeel én de overige bewoners, zodat sluiting van afdelingen voorkomen kan worden. En ook besmette bewoners van Twentse verpleeghuizen kunnen voortaan op een gezamenlijke coronaopvang terecht. In Leiden is voormalig woonzorgcentrum Groenhoven beschikbaar voor regionale Covid-opvang. Maar ook hier moeten de echte maatregelen per locatie worden genomen. “Smalle gangen maken bezoek lastiger en in een oud pand met maar één lift is de situatie ander dan in een ruime locatie”, aldus bestuursvoorzitter Lia de Jongh van zorgorganisatie Topaz.

Dat er afdelingen van de buitenwereld worden afgesloten, blijft helaas ook een reële mogelijkheid. Dat bleek toen in juni 2020 een forse corona-uitbraak plaatsvond in verpleeghuis De Tweemaster in Maassluis. Maar drie maanden lang? Nee dat gaat niet meer gebeuren.

Betrek familie en bewoners erbij

Hoogleraar langdurige zorg en dementie Anne-Mei The bracht tijdens de coronacrisis enkele weken door in een verpleeghuis in Brabant. Zij adviseert in de podcast Voorzorg niet alleen maatwerk, maar bepleit ook dat verpleeghuizen bewoners en hun familieleden betrekken bij de zoektocht naar oplossingen. The: “Familie en bewoners zijn niet als volwaardige gesprekspartners gezien en dat is verwonderlijk. Want bij tal van andere kwesties zijn de verpleeghuizen er heel erg goed in, om over de voor- en nadelen te spreken met betrokkenen en is er grote openheid.” Waarom dan niet over corona, vraagt The zich af. Mag er veiligheid ingeleverd worden ten bate van leefbaarheid? The: “Ik denk dat familieleden en bewoners daar zelf óók keuzes in kunnen maken. Behoorlijke ruimte voor autonomie heeft mijn voorkeur mits je daar de groep niet mee in gevaar brengt. Er is veel creativiteit mogelijk. Verpleeghuizen met een tuin bijvoorbeeld, kunnen dingen bedenken om familie te zien.” De norm van gelijke monniken, gelijke kappen, hoeft wat betreft The niet te gelden. “Misschien moet je ook op het niveau van individuen naar maatwerk zoeken. Per bewoner kijken wat de wensen zijn en wat de mogelijkheden zijn.”