Miljoenen huishoudens met een vast energiecontract mogen dit jaar hun contract boetevrij opzeggen. Zij kunnen daarna overstappen naar een andere energieleverancier met lagere tarieven en dus geld besparen. Het is wel oppassen, want er zijn situaties waarbij een overstap onvoordelig kan uitpakken.
Het boetevrij opzeggen van een vast contract is mogelijk doordat op 1 januari 2026 de nieuwe Energiewet in werking is getreden. Als gevolg daarvan passen energieleveranciers hun algemene voorwaarden aan. Bij een wijziging van de algemene voorwaarden mogen klanten hun contract opzeggen zonder opzegvergoeding. Dat maakt overstappen aantrekkelijk, want een opzegvergoeding is er juist voor bedoeld om overstappen tegen te gaan. De hoogte van de boete is namelijk afhankelijk van het verschil tussen het tarief in het contract en het actuele tarief. Simpel gezegd: als de tarieven dalen, gaat de boete omhoog. De opzegboete geldt alleen voor vaste contracten. Een variabel of dynamisch contract is altijd kosteloos op te zeggen.
Het boeteloos opzeggen geldt voor alle energieleveranciers die zijn aangesloten bij de branchevereniging Energie-Nederland. Dat is zo'n negentig procent van de markt en alle bekende namen zijn hierbij aangesloten. Volgens de ACM Energiemonitor hadden op december 2025 ongeveer 7,6 miljoen huishoudens een vast energiecontract. Dat hoge aantal is het gevolg van de nasleep van de energiecrisis. Veel consumenten hebben de laatste jaren bewust voor een vast contract gekozen uit angst voor stijgende energieprijzen.
Procedure
Zodra een energieleverancier de voorwaarden wijzigt, stuurt het zijn klanten een bericht. Klanten hebben daarna een beperkte tijd om het contract boetevrij op te zeggen. Dat bericht is essentieel. Klanten die opzeggen voordat het bericht is ontvangen, moeten gewoon een opzegvergoeding betalen als zij het contract opzeggen. Datzelfde geldt voor klanten die te laat reageren. Zij hebben dan stilzwijgend ingestemd met de nieuwe voorwaarden. Bij opzegging betalen ze dan alsnog een opzegvergoeding.
Het verschilt per leverancier wanneer zij hun voorwaarden aanpassen. Sommige leveranciers zijn er al mee begonnen. Zo kunnen klanten van Vandebron tot 28 februari hun contract opzeggen. Essent-klanten hebben tot 12 maart de tijd. Vattenfall is van plan klanten in maart te informeren. Eneco is er mee bezig, maar heeft nog geen concrete datum genoemd. Klanten die willen overstappen, moeten dus hun e-mail regelmatig controleren en/of de website of app van de energieleverancier in de gaten houden.
Oppassen
Er zit bij een overstap wel een addertje onder het gras. Overstappen naar een contract bij een andere leverancier met lagere tarieven is niet per definitie goedkoper. Bij veel energieleveranciers hebben klanten een bonus gekregen als zij een vast contract afsluiten. Die bonus kan oplopen tot enkele honderden euro's. In de regel ontvangt de klant deze bonus pas aan het eind van de contractperiode, op voorwaarde dat het contract volledig is uitgediend. Een klant die het contract nu opzegt, hoeft weliswaar geen boete te betalen, maar hij verliest wel zijn bonus.
Een klant die kan overstappen naar een leverancier met lagere tarieven, moet dus het verlies van een eventuele bonus meerekenen. In het slechtste geval blijft er dan onderaan de streep geen voordeel over. Aan de andere kant is het ook mogelijk dat de nieuwe leverancier een bonus geeft. Het is dus een kwestie van zorgvuldig rekenen.
