Nierschade: wie loopt extra risico?

Mensen met diabetes, hoge bloeddruk, overgewicht

Ongeveer 1,7 miljoen mensen hebben chronische nierschade. Bij de helft hiervan is dit nog niet ontdekt. Dit kan ernstig zijn, want wanneer de nieren minder goed werken, hopen afvalstoffen zich op. En dat is weer slecht voor andere organen. Sommige mensen lopen extra risico op nierschade. Wie behoren tot die risicogroep? 

Nierschade is aan te tonen door middel van spoortjes eiwit in de urine. Ook kan nierschade zich uiten in een verminderde nierfunctie, dan werken de nieren al wat slechter  Ruim 1,7 miljoen Nederlanders (10 procent van de bevolking)  heeft er last van, ook al merken ze daar nog niets van. In veel gevallen blijft de nierschade in het begin namelijk onopgemerkt. Klachten ontstaan vaak pas als de nierfunctie nog maar 30 procent is. 4 procent van de Nederlandse bevolking - zo'n 680.000 mensen - hebben chronische nierschade zonder dat te weten. Lichte nierschade is niet direct een groot gevaar voor de gezondheid, maar het is belangrijk de verborgen nierschade tijdig op te sporen. Dan kun je maatregelen nemen om verdere problemen zoveel mogelijk te voorkomen.

Bij ruim 50.000 Nederlanders is  sprake van ernstige nierschade met serieuze gevolgen. Essentiële processen raken dan verstoord in het lichaam, ook andere klachten kunnen ontstaan zoals hart- en vaatproblemen. Maar liefst 170.000 Nederlanders hebben een sterk verhoogd risico op nierfalen en overlijden ten gevolge van hart-en vaatziekten.

Afvalstoffen

Wanneer onze nieren minder goed werken, hopen afvalstoffen zich op. Dat is slecht voor hart– en bloedvaten. We merken pas dat onze nieren hun zuiverende functie niet goed meer vervullen als er nog maar 30 procent (of minder) van de nierfunctie over is. Dan pas komen er klachten. Bij verdere achteruitgang van de nierfunctie naar zo'n 10 procent dreigt nierdialyse of zelfs niertransplantatie.

Sommige mensen lopen meer risico op nierschade dan anderen. Mensen met diabetes of een hoge bloeddruk bijvoorbeeld. Ook overgewicht, te zout eten en ouderdom vergroten de kans op nierschade.

Diabetes

Mensen met diabetes hebben meer kans om nierschade te ontwikkelen dan mensen zonder diabetes. Een kwart van de mensen  met diabetes heeft ook nierschade. Daarom wordt bij diabetes regelmatig de nierfunctie gecontroleerd door middel van bloed- en urineonderzoek.

Diabetes type 2 (vroeger ook wel 'ouderdomsdiabetes' genoemd) wordt vaak pas ontdekt als het al enige tijd bestaat. Het komt steeds vaker voor, ook bij jonge mensen. Soms is er al geringe nierschade aanwezig. Omdat overgewicht een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van deze vorm van diabetes, kan door afvallen de diabetes weer verminderen, of zelfs geheel verdwijnen. Daarmee wordt ook de kans op nierschade kleiner. Is de nierschade er al, dan herstellen de nieren zich meestal niet meer.

Hoge bloeddruk

Ook hoge bloeddruk en nierschade hebben veel met elkaar te maken. Ongeveer 1 op de 5 patiënten met een hoge bloeddruk heeft namelijk chronische nierschade. In Nederland heeft naar schatting een half miljoen mensen tussen 20 en 65 jaar een hoge bloeddruk. Een aantal dat snel groeit naarmate de leeftijd stijgt: ruim tweevijfde van de 50-plussers heeft te kampen met hoge bloeddruk.

Zeeflichaampjes

We hebben twee nieren. In elke nier zit een half tot een miljoen zeeflichaampjes. Zo’n zeeflichaampje is een kluwen van fijne bloedvaten. Daar wordt het bloed gefilterd voor zuivering. Bij hoge bloeddruk krijgen die zeeflichaampjes minder bloed. Daardoor stoppen ze geleidelijk aan – maar blijvend – met zuiveren en gaat de nierfunctie onherstelbaar achteruit.

Controle

1 op de 5 van de mensen met hoge bloeddruk heeft blijvende (chronische) nierschade. Wanneer u last heeft van een hoge bloeddruk, is het dus belangrijk dat om jaarlijks de nieren te laten controleren. Want als u er tijdig bij bent, is nierschade vaak te beperken. Die controle kan gewoon bij de huisarts. Hij of zij  kijkt naar de hoeveelheid eiwit in uw urine en doet bloedonderzoek om de nierfunctie te bepalen. Mocht er sprake zijn van chronische nierschade, dan kan de arts besluiten (andere) bloeddrukverlagende medicijnen voor te schrijven.

Trefwoorden:

Reactie toevoegen

20 Comments

Door Jojo (niet gecontroleerd) op ma, 30-12-2019 - 15:42

@Piet, lage bloeddruk los je niet op met drop. Dan moet gekeken worden naar onderliggende problemen als bijnieruitputting en tekorten aan voedingsstoffen. Stofje in zoethout lijkt qua werking op prednison. grijs zout is wel goed maar nooit overdrijven. Eventuele medicatie zorgt voor het kwijtraken van vitaminen en mineralen; sommige ook aan kalium.

Door Piet (niet gecontroleerd) op zo, 29-12-2019 - 10:28

Waarom wordt er nooit gedacht aan LAGE bloeddruk? Ik moet zoute drop nemen van artsen.

Door Emil (niet gecontroleerd) op ma, 29-4-2019 - 19:17

Waarom laten mensen zich eerst ziek maken door allerlei verkeerde, ongezonde voeding aangeboden door de voedingsindustrie waar blijkbaar weinig tegen gedaan wordt. Een van de onderliggende oorzaken is pub-gedrag. Een wereldwijd probleem.

Door Heni (niet gecontroleerd) op zo, 19-8-2018 - 18:10

Wat vreemd dan dat m'n cardioloog nooit tot een urineonderzoek heeft besloten, terwijl de werking van m'n nieren volgens haar na een hartinfarct met als gevolg daarvan hartfalen erg achteruit is gegaan.
Blijkbaar is bloedonderzoek ook voldoende, of is de inzet van deze cardioloog onvoldoende?

Door À. Buongiovanni (niet gecontroleerd) op vr, 17-8-2018 - 11:03

Ongelovig dat de huisarts onder zo 'n regime van de verzekeraar moeten werken , preventie is men verleert !

Door Elly Tammer (niet gecontroleerd) op vr, 3-11-2017 - 02:21

Ook door slaapapneu krijgt je lichaam een grote klap. Zeker als je alleen woont, want er is niemand die zegt dat je snurkt en zeker niet dat je adem stil valt.Bij mij is het ontdekt tijdens een ziekenhuisopname. Door mijn masker en de c-pap trouw te gebruiken, ben ik van mijn diabetes af, mijn cholesterol is weer goed en mijn bloeddruk ook. Alleen heb ik een lichte nierschade opgelopen. Die zal ik niet meer kwijtraken, ook omdat ik een variant van hemofilie heb, nl von Willebrand type 2A.

Door Harry (niet gecontroleerd) op wo, 1-11-2017 - 12:54

Omdat de huisarts slechts € 17,29 als vergoeding van een bezoek krijgt en € 4,53 voor een telefonisch consult, en dus iedereen zo snel mogelijk de deur uit moet werken. Vergelijk deze tarieven met die van uw garage of noor uw smartphone, en vraag u af, waarom iemand nog zoveel jaren medicijnen gaat studeren.

Door Harry (niet gecontroleerd) op wo, 1-11-2017 - 12:42

ZOUT bestaat uit natrium chloride, tegen de 100% aan. Als men daar andere stoffen indoet, bijv 99% tarwebloem, is het geen "zout" meer, maar... licht gezouten tarwebloem.
"lo salt" is dus niets anders dan een "marketing" kreet.

Door Mieke Philips (niet gecontroleerd) op za, 26-11-2016 - 20:57

Ik kan écht niet klagen over de gezondheidszorg hoor, huisarts is oké, ziekenhuis is oké. Wachttijden zijn kort. Vlg. mij is de gezondheidszorg in NL goed geregeld. Heb niet meer dan een basispakket bij zorgverzekering. Ik ben 'risico-patient' en krijg ieder jaar een soort preventieve controle (dokterassistent) op gewicht, bloeddruk, urine, enkele bloedwaardes e.d. Volgens mij telt het bloedonderzoek (lab. ziekenhuis) bij eigen risico en de controle niet. Bij twijfel resulteert dit in afspraak met huisarts. Verder meet mijn huisarts bijna altijd de bloeddruk hoor. Ik herken niets van de reacties.

Door Jan (niet gecontroleerd) op za, 26-11-2016 - 16:12

Mijn ervaring is dat de praktijkassistente beter op de hoogte is met welke testen er uitgevoerd moeten worden dan de huisarts zelf. Terugkoppeling met huisarts vindt overigens wel plaats.