Als bleekneusje naar het Koloniehuis: hoe was dat?

Stadskinderen die vanwege slechte omstandigheden ziek waren of te weinig vet op hun botten hadden, werden in onze jeugd regelmatig naar een Koloniehuis gestuurd om aan te sterken. Enkele 'bleekneusjes' van toen delen herinneringen aan die tijd.

Bossen

Els Stoop (65): "Ik zat in het begin van de jaren 60 op de lagere school. Je moest er op gezette tijden naar de schoolarts, die je allerlei vragen stelde. Ik was 8 en sliep met drie andere kinderen van het gezin op één slaapkamer. Dat werd blijkbaar ongezond gevonden, want ik werd een paar keer naar een Koloniehuis in Elspeet gestuurd. Er zaten daar allemaal stadse kinderen, net zulke bleekneusjes als ik. Ik vond het heerlijk om zes weken niet naar school te hoeven en lekker in de bossen te lopen."


Foto: Het Koloniehuis in Elspeet.

Potlood

Eind jaren vijftig moest Sjaan Durberg als bleekneusje aansterken in Oostvoorne. Ze was acht jaar oud en vond er niets aan, daar in het Agathahuis. "Het was er streng, ik moest heel veel hangop eten. Eén keer per week moest je een brief naar huis schrijven met potlood, want als er iets negatiefs in stond, werd dat eruit gehaald. Gelukkig mocht ik na zes weken naar huis. Mijn buurjongen uit Rotterdam was niet genoeg aan gekomen, hij moest dus langer blijven."


Foto: Het Agathahuis in Oostvoorne.

Plus Magazine Tijdmachine

Krijgt u geen genoeg van de nostalgische verhalen en herinneringen? Word nu lid van de Plus Magazine Tijdmachine groep op Facebook en ga samen terug naar toen!

Schiermonnikoog

Sommige kinderen gingen vaker naar een Koloniehuis toe. Zo ook Henny Tuininga (80). Ze zat verschillende keren in huize Elim, op Schiermonnikoog. "Het waren gezonde tijden, maar ik ben toch nooit van m'n longprobleem afgekomen." Ze kent ook het lijflied nog, dat de kinderen zongen als ze ergens naartie liepen.
 
"Op mooi Elim moet je wezen, op mooi Elim moet je zijn,
word je helemaal genezen van je ziekte en je pijn,
en je speelt er heel de dag,
'k wou dat moeder dat eens zag,
Kom kinderen naar buiten, waar alle vogels fluiten,
naar buiten."
 

Foto: Het Hudighuis in Driebergen.

Opa

Van februari tot begin april 1958 zat Annèt Schaake-van Bottenburg in Koloniehuis De Ketelaar in Ellecom. De Leerdamse was toen zes jaar oud en kijkt nu terug op een 'bizarre tijd'. “Ik moest drie bekers melk per dag drinken en toen ik niet voldoende aankwam: zes bekers per dag. Mét vel. Ik gruwel nog steeds van melk. Je eten niet op? Net zo lang blijven zitten in je uppie tot het op was. Alleen aan zo'n lange tafel in je eentje. Ik was zes jaar!
 
Ik herinner me de vernedering als je had gespuugd. Je moest het zelf opruimen en voor straf naar de zaal van ‘de kleine meisjes’. De zalen waren verdeeld op lengte. Verder moest je verplicht slapen op je rechterzij. Handen boven de dekens. Niet praten.
 
Ook kreeg ieder kind op zijn verjaardag een 'taart'. Dat was een hele grote pappudding, versierd met een chocolaatje en overgoten met ranja. Die moest je opeten. Ik was heimelijk blij dat ik op mijn verjaardag naar huis zou gaan en dus geen taart zou krijgen. Als verrassing kreeg ik de taart een dag voor mijn verjaardag. Surprise! Ik kon hem niet op. Op mijn verjaardag de volgende ochtend kreeg ik hem weer voorgeschoteld, met het dreigement: als hij niet op is dan kun je niet naar huis. Ik herinner me dikke tranen en een misselijk gevoel toen hij op was.
 
We werden naar de bus gebracht, wat was ik blij dat ik naar huis ging. Helaas bleek dat de week ervoor mijn opa, die bij ons in huis woonde, was overleden.”
 

Foto: Annèt bij De Ketelaar in Ellecom (meisje met strik in haar achter de bok).

Liedje

Annèt kan zich ook nog twee liedjes herinneren, die volgens haar vele anderen koloniekinderen ook kennen. Het eerste ging zo:

Op de wijs van het bekende liedje Faria.

Kolonieleven dat is geen leven, Faria
Was ik maar bij m’n moeder gebleven, Faria
’s morgens is het water te koud,
’s middags is de soep te zout

Faria, Faria

Om 1 uur moet je onder de dekens, Faria,
Telkens wordt door de wacht gekeken, Faria

Lig je niet op je rechter zij,
Dan ben jij er heel lelijk bij! Faria

Het tweede liedje werd gezongen als je naar huis ging.

Directrice, wees gegroet,
’t spijt me dat ik, scheiden moet.
Want u hebt in deze tijd,
Heel veel goeds voor ons bereid.


Foto: Kinderen in het Hudighuis in Driebergen.
 

Uitstapjes

De herinneringen van Ida Pronk-Jillissen staan haaks op die van Annèt. Ida ging twee keer naar Kinabu, in Soesterberg. In 1962 en in 1963. "Ik heb er geen slechte herinneringen aan. We hadden zuster Janke en Veronica. Tsja, de warme melk in die ijzeren bekertjes en de levertraan was niet om over naar huis te schrijven. Maar het buiten zijn en spelen in de bossen, vond ik echt heerlijk. Er werd veel gedaan aan creativiteit en ik herinner me nog de bezoekjes aan een vliegveld en een onderduikershut. Lekker zingen met de hele groep tijdens het wandelen.

Mijn twee broers hebben andere ervaringen. Zij hebben in Koloniehuis Pelzerkamp gezeten, in Epe. We hebben het er nu weleens over. Ze hadden het daar niet naar hun zin."

Foto: Koloniehuis Kinabu in Soesterberg.

Bronchitis

Ook Leni van Loon, die een poosje in de Reggeberg in Hellendoorn doorbracht, zal haar tijd daar nooit vergeten. "In het begin was het erg wennen, streng. Met koud water je borst en rug wassen in de ochtend. En nog veel meer regels. Maar ik herinner me ook: veel buiten, spelen en wandelen. Ik ben daar lichamelijk beter van geworden en ik ben over mijn bronchitis heengegroeid."


Foto: Dokter onderzoekt een meisje in het Koloniehuis in Elspeet.

Reactie toevoegen

264 Comments

Door Henk slijfer (niet gecontroleerd) op za, 24-7-2021 - 20:45

Ik was ongeveer 9 jaar toen ik naar koloniehuis st Egberts ging,heimwee was het ergste wat mij in overkomen, twee maal ben ik er geweest.
Het enige leuke was dat ik als misdinaar de klok mocht luiden van rector de groot in de kerk aan de badweg .

Door Hanny de Kock (niet gecontroleerd) op wo, 7-7-2021 - 22:17

Hallo Ik heb daar ook 6 weken gelogeerd in 1959 en idd Spartaanse regels bij ons in de groep zaten een broertje en een zusje en die lusten geen rode bietjes ,ze spuugde al het eten uit en het werd door elkaar geprakt bij ieder een aardappel er bij en opeten nou nou wat een trauma voor heel de groep .ik weet wel dat ik mijn ouders heel erg miste en blij was dat die 6 weken om waren ik was 6 jaar en weet er niet zoveel meer van wel iedere dag wandelen en naar zee .En s,avonds voor je ging slapen met je benen over het voeteneind van je bed dan deden ze je voeten in smeren met kamferspiritus email witte schaal op een kruk dan overgoten ze je voeten even laten drogen en dan slapen .Ja leuk was anders maar ja dat was toen

Door Janny van de Meeberg (niet gecontroleerd) op di, 6-7-2021 - 20:25

Ik zat in juni 1950 10 jaar oud in de Reggeberg in Hellendoorn. Het was er erg streng. Een meisje kon haar eten niet op, maar dat moest. Toen ze het eindelijk op had kwam het et meteen weer uit. En dat moest ze weer opeten!!!! Verschrikkelijk!!

Door Pieter. Merkx. (niet gecontroleerd) op di, 6-7-2021 - 19:43

Vlak na de tweede wereld oorlog, liepen in Nederland veel magere, uitgehongerde kindjes rond! Een organisatie waarvan ik de naam ben vergeten, stuurde deze kinderen naar Engeland, naar kampen waar we konden aansterken, o.a. in Pontefract. We werden overgevlogen met een DC2 (wat een sensatie die vlucht, we zaten op houten banken die in de lengte tegen de romp van het vliegtuig waren gemonteerd.)daarna naar een groot kamp gebracht, waar we konden eten wat we wilden. We hadden net een hongerwinter achter de rug dus dat kamp leek wel een paradijs. Jammer dat er nooit over gepraat of geschreven wordt. Ik ben zo nieuwsgierig of er nog veel van die "kinderen" leven die dit ook hebben meegemaakt.

Door Rina Luken (niet gecontroleerd) op di, 6-7-2021 - 17:01

Ik zat ook in Nunspeet maar heb er gelukkig geen fobie aan over gehouden. Wat mij nog bijstaat is dat ik de warme custard pap vreselijk vond. Elke dag de bossen in met de bokkenwagen, paard, pony's....Dat was geweldig. Ik heb daar 12 weken gezeten en heb mijn ouders nooit gezien want dat was beter voor mij. Mijn moeder heeft dat haar hele leven kwalijk genomen en ook ik heb daar toen om gehuild. Maar ja, dat was vroeger en laat ik achter mij. De leuke dingen wil ik graag onthouden.

Door Monique Scheltens (niet gecontroleerd) op ma, 5-7-2021 - 16:04

Ik heb in 1972 ong in het(als ik me herinner) hudighuis in uden gezeten voor 6 weken. Voor mij was en is dit niet als fijn ervaren. Als ik mijn eten niet op-at, moest ik net zolang blijven zitten tot het wel op was. Ik spuugde het er vaak uit omdat het teveel was. Slechte ervaring zeg maar. Er was meer, had een steenpuist op mijn wang en moest in quarantaine waar mijn ouders niets van wisten. Bah bah...erg.

Door M.A. Besseling-... (niet gecontroleerd) op ma, 5-7-2021 - 11:50

In 1959 was ik Bakkum/Castricum, heb er nog een trauma van.
Zoals dhr. v. Norden schrijft de havermout (glazig en met vel) ik luste het echt niet en moest ervan overgeven en het kwam in mijn, geen pardon mijn bord moest leeg. Zo ook een wandeling naar zee, onderweg moest ik een grote boodschap (wordt er met je 6 jaar toiletpapier in de handen geduwd en moest je maar zien te redden). Ik kon dit niet en deed het in mijn broek. Zuster Anneke heeft een van de meisjes vooruit gestuurd om de Directrice te waarschuwen (haar raam ging open en ze zij dat ze het kon ruiken. Bij aankomst moest ik onder de hete douche en zonder eten naar bed. Van een van de hulpen uit de keuken kreeg ik een geschilde appel onder mijn dekens geschoven zij had medelijden met mij.
Vreselijke tijd met heel veel heimwee.

Door Henk (niet gecontroleerd) op ma, 5-7-2021 - 10:46

Als je terugkwam van het strand, werden er kapjes brood uitgedeeld. Zonder boter, zonder beleg: heerlijk was dat. Goede herinneringen aan die tijd. Soms wat heimwee! Zuster Margot was een heel lief mens!

Door G.J Schouten-Labeur (niet gecontroleerd) op zo, 4-7-2021 - 19:35

Bedoel je misschien Bethanië

Door wil de Jong (niet gecontroleerd) op zo, 4-7-2021 - 09:14

ik zat in Nunspeet , ik heb er nog een fobie van, op vrijdag haring op brood met druppels Levertraan. Als ik er aan denk,gruwel ik nog. en eigenlijk is het niet normaal dat je kinderen van 6 jaar 6 weken bij hun ouders vandaan haalt. ze mochten 1x op bezoek komen.