Als bleekneusje naar het Koloniehuis: hoe was dat?

Stadskinderen die vanwege slechte omstandigheden ziek waren of te weinig vet op hun botten hadden, werden in onze jeugd regelmatig naar een Koloniehuis gestuurd om aan te sterken. Enkele 'bleekneusjes' van toen delen herinneringen aan die tijd.

Bossen

Els Stoop (65): "Ik zat in het begin van de jaren 60 op de lagere school. Je moest er op gezette tijden naar de schoolarts, die je allerlei vragen stelde. Ik was 8 en sliep met drie andere kinderen van het gezin op één slaapkamer. Dat werd blijkbaar ongezond gevonden, want ik werd een paar keer naar een Koloniehuis in Elspeet gestuurd. Er zaten daar allemaal stadse kinderen, net zulke bleekneusjes als ik. Ik vond het heerlijk om zes weken niet naar school te hoeven en lekker in de bossen te lopen."


Foto: Het Koloniehuis in Elspeet.

Potlood

Eind jaren vijftig moest Sjaan Durberg als bleekneusje aansterken in Oostvoorne. Ze was acht jaar oud en vond er niets aan, daar in het Agathahuis. "Het was er streng, ik moest heel veel hangop eten. Eén keer per week moest je een brief naar huis schrijven met potlood, want als er iets negatiefs in stond, werd dat eruit gehaald. Gelukkig mocht ik na zes weken naar huis. Mijn buurjongen uit Rotterdam was niet genoeg aan gekomen, hij moest dus langer blijven."


Foto: Het Agathahuis in Oostvoorne.

Plus Magazine Tijdmachine

Krijgt u geen genoeg van de nostalgische verhalen en herinneringen? Word nu lid van de Plus Magazine Tijdmachine groep op Facebook en ga samen terug naar toen!

Schiermonnikoog

Sommige kinderen gingen vaker naar een Koloniehuis toe. Zo ook Henny Tuininga (80). Ze zat verschillende keren in huize Elim, op Schiermonnikoog. "Het waren gezonde tijden, maar ik ben toch nooit van m'n longprobleem afgekomen." Ze kent ook het lijflied nog, dat de kinderen zongen als ze ergens naartie liepen.
 
"Op mooi Elim moet je wezen, op mooi Elim moet je zijn,
word je helemaal genezen van je ziekte en je pijn,
en je speelt er heel de dag,
'k wou dat moeder dat eens zag,
Kom kinderen naar buiten, waar alle vogels fluiten,
naar buiten."
 

Foto: Het Hudighuis in Driebergen.

Opa

Van februari tot begin april 1958 zat Annèt Schaake-van Bottenburg in Koloniehuis De Ketelaar in Ellecom. De Leerdamse was toen zes jaar oud en kijkt nu terug op een 'bizarre tijd'. “Ik moest drie bekers melk per dag drinken en toen ik niet voldoende aankwam: zes bekers per dag. Mét vel. Ik gruwel nog steeds van melk. Je eten niet op? Net zo lang blijven zitten in je uppie tot het op was. Alleen aan zo'n lange tafel in je eentje. Ik was zes jaar!
 
Ik herinner me de vernedering als je had gespuugd. Je moest het zelf opruimen en voor straf naar de zaal van ‘de kleine meisjes’. De zalen waren verdeeld op lengte. Verder moest je verplicht slapen op je rechterzij. Handen boven de dekens. Niet praten.
 
Ook kreeg ieder kind op zijn verjaardag een 'taart'. Dat was een hele grote pappudding, versierd met een chocolaatje en overgoten met ranja. Die moest je opeten. Ik was heimelijk blij dat ik op mijn verjaardag naar huis zou gaan en dus geen taart zou krijgen. Als verrassing kreeg ik de taart een dag voor mijn verjaardag. Surprise! Ik kon hem niet op. Op mijn verjaardag de volgende ochtend kreeg ik hem weer voorgeschoteld, met het dreigement: als hij niet op is dan kun je niet naar huis. Ik herinner me dikke tranen en een misselijk gevoel toen hij op was.
 
We werden naar de bus gebracht, wat was ik blij dat ik naar huis ging. Helaas bleek dat de week ervoor mijn opa, die bij ons in huis woonde, was overleden.”
 

Foto: Annèt bij De Ketelaar in Ellecom (meisje met strik in haar achter de bok).

Liedje

Annèt kan zich ook nog twee liedjes herinneren, die volgens haar vele anderen koloniekinderen ook kennen. Het eerste ging zo:

Op de wijs van het bekende liedje Faria.

Kolonieleven dat is geen leven, Faria
Was ik maar bij m’n moeder gebleven, Faria
’s morgens is het water te koud,
’s middags is de soep te zout

Faria, Faria

Om 1 uur moet je onder de dekens, Faria,
Telkens wordt door de wacht gekeken, Faria

Lig je niet op je rechter zij,
Dan ben jij er heel lelijk bij! Faria

Het tweede liedje werd gezongen als je naar huis ging.

Directrice, wees gegroet,
’t spijt me dat ik, scheiden moet.
Want u hebt in deze tijd,
Heel veel goeds voor ons bereid.


Foto: Kinderen in het Hudighuis in Driebergen.
 

Uitstapjes

De herinneringen van Ida Pronk-Jillissen staan haaks op die van Annèt. Ida ging twee keer naar Kinabu, in Soesterberg. In 1962 en in 1963. "Ik heb er geen slechte herinneringen aan. We hadden zuster Janke en Veronica. Tsja, de warme melk in die ijzeren bekertjes en de levertraan was niet om over naar huis te schrijven. Maar het buiten zijn en spelen in de bossen, vond ik echt heerlijk. Er werd veel gedaan aan creativiteit en ik herinner me nog de bezoekjes aan een vliegveld en een onderduikershut. Lekker zingen met de hele groep tijdens het wandelen.

Mijn twee broers hebben andere ervaringen. Zij hebben in Koloniehuis Pelzerkamp gezeten, in Epe. We hebben het er nu weleens over. Ze hadden het daar niet naar hun zin."

Foto: Koloniehuis Kinabu in Soesterberg.

Bronchitis

Ook Leni van Loon, die een poosje in de Reggeberg in Hellendoorn doorbracht, zal haar tijd daar nooit vergeten. "In het begin was het erg wennen, streng. Met koud water je borst en rug wassen in de ochtend. En nog veel meer regels. Maar ik herinner me ook: veel buiten, spelen en wandelen. Ik ben daar lichamelijk beter van geworden en ik ben over mijn bronchitis heengegroeid."


Foto: Dokter onderzoekt een meisje in het Koloniehuis in Elspeet.

Reactie toevoegen

423 Comments

Door Lenny (niet gecontroleerd) op do, 7-4-2022 - 16:54

Ik heb in div koloniehuizen gezeten eerst in Oostvoorne Ons Genoegen later in Nunspeet in de Berenbos dat leek wel een strafkamp met ongetrouwd personeel dus nul gevoel voor kinderen en het ergste was de directrice Mevr de Loof Boon. Ze had een hond corja die behandelde ze beter dan de kinderen. Naar school gaan was ons enige uitje dat hadden de meesters ook in de gaten die maakte het allemaal dragelijk voor ons. Maar 2 zusters waren ook niet lief de ene hete Nel en de andere Gery. Ik heb later in een ander koloniehuis gezeten in Nunspeet Valentijn heette dat was er leuk maar ik had erge heimwee. Dus ik knapte niet echt op.

Door Bianca van Gelderen (niet gecontroleerd) op wo, 6-4-2022 - 15:18

Ja ik heb daar een paar weken stage gelopen en kan me dat ook nog herinneren , ik had toen ook medelijden met de kinderen die de pap niet door hun keel konden krijgen , Was allemaal niet echt leuk, er waren ook wel leuke dingen maar inderdaad deze dingen echt niet.

Door Nanda van leeuwen (niet gecontroleerd) op wo, 6-4-2022 - 13:07

Ik heb in Egmond aan zee ge!eten in het koloniehuis en vond het verschikkelijk. alle dagen havermoutpap kreeg het niet door mijn keel maar moest blijven zitten tot ik het op had een vreselijke ervaring. Heb er soms nog nachtmerries van.

Door Corrie deVries (niet gecontroleerd) op di, 5-4-2022 - 19:31

Ik en mijn nichtje waren in Egmond aan zee
Het was niet leuk .
Als je je eten niet op kon of niet lekker vond
Kreeg je het s,aviond,s weer
Toen moest je wel ,
Mijn Moeder en mijn Tante belden om de week
Mijn moeder vroeg wat ik die dag voor eten kreeg ik zei sperzieboontjes ,dat lust jij toch niet
Maar de zuster stond achter me dus zei ik dat het lekker was .
Want anders kreeg je de volgende keer een grotere portie
We hadden naast het tehuis gymmen dat vond ik wel leuk ben enorm aangekomen .
Maar dat was er zo weer af .
Wij moesten i.d.d. Ook op de rechterzijde en han -den boven de deken
6 weken toen mochten we weer naar huis

Door nora nijman (niet gecontroleerd) op di, 5-4-2022 - 17:41

nog meisjes wie in bergen op zee in het huis hebben gezeten 1959 was ik daar

Door Combi mourik (niet gecontroleerd) op ma, 4-4-2022 - 22:59

Ik heb samen met mijn zusje in kolonie huis oostvoorne gezeten .het was er verschrikkelijk .streng regelmaat ik weet niet alles meer zolang is het geleden maar alles opeten zo niet kreeg je straf . En het ergste was als je naar bed ging moest je je onderbroek uitdoen naast je bed gaan staan en o wee als hij niet schoon was . Dan kreeg je tikken en klappen .e het zo niet normaal. Na 6 weken werd je gewogen ik was aangekomen .mocht naar huis maar mijn zus niet due moest6 weken langer blijven. Hard gelach om.xoiets mee te maken. Als kind .daarna nog vele keren uitgezonden .maar dan bij een gezin.in Ruinerwold wat een verschil xo geweldig ik voelde mij gelijk thuis deze mensen vergeet ik nooit . Zo.n mooie herinnering.

Door Elma Rigter (niet gecontroleerd) op zo, 3-4-2022 - 18:55

3x in vakantiekolie in het het St José in Egmond aan zee Heb her er heel fijn moest zelf 12 weken blijven omdat ik niet genoeg aan kwam in kilo's

Door J.M. Gude van Es (niet gecontroleerd) op za, 2-4-2022 - 11:38

Heel slechte herinneringen ik had heimwee en herrinnner me de brief met potlood waar je de waarheid niet in schrijven.mocht.Niet zelf naar de wc snachts.in de rij bij douchen en niet doortrekken van wc.Vernederend ik was 11 jaar en oh ja verschonen van bedden van kleintjes.En se beroemde melk met vellen.Thuisgekomen trok ik de wc niet door wat mijn moeder verbaasde ik heb maar niks verteltheater kwam het trauma eruit op mijn vijftigste.Ik had toch een fijne vakantie gehad?nou nee.Tranen als mijn kind week weg ging.

Door Bert IJtsma (niet gecontroleerd) op vr, 1-4-2022 - 17:38

Ik werd 4 weken maar 'Het Ruige Veld' in Rolde gestuurd. Niet echt leuk, veel heimwee. Streng regiem daar. Ben daar niet echt veel beter van geworden.

Door Andre (niet gecontroleerd) op vr, 1-4-2022 - 17:24

Ik heb zelf vroeger in Egmond aan zee gezeten
Zwartedijk
Zeer leuke tijd gehad