Als bleekneusje naar het Koloniehuis: hoe was dat?

Stadskinderen die vanwege slechte omstandigheden ziek waren of te weinig vet op hun botten hadden, werden in onze jeugd regelmatig naar een Koloniehuis gestuurd om aan te sterken. Enkele 'bleekneusjes' van toen delen herinneringen aan die tijd.

Bossen

Els Stoop (65): "Ik zat in het begin van de jaren 60 op de lagere school. Je moest er op gezette tijden naar de schoolarts, die je allerlei vragen stelde. Ik was 8 en sliep met drie andere kinderen van het gezin op één slaapkamer. Dat werd blijkbaar ongezond gevonden, want ik werd een paar keer naar een Koloniehuis in Elspeet gestuurd. Er zaten daar allemaal stadse kinderen, net zulke bleekneusjes als ik. Ik vond het heerlijk om zes weken niet naar school te hoeven en lekker in de bossen te lopen."


Foto: Het Koloniehuis in Elspeet.

Potlood

Eind jaren vijftig moest Sjaan Durberg als bleekneusje aansterken in Oostvoorne. Ze was acht jaar oud en vond er niets aan, daar in het Agathahuis. "Het was er streng, ik moest heel veel hangop eten. Eén keer per week moest je een brief naar huis schrijven met potlood, want als er iets negatiefs in stond, werd dat eruit gehaald. Gelukkig mocht ik na zes weken naar huis. Mijn buurjongen uit Rotterdam was niet genoeg aan gekomen, hij moest dus langer blijven."


Foto: Het Agathahuis in Oostvoorne.

Plus Magazine Tijdmachine

Krijgt u geen genoeg van de nostalgische verhalen en herinneringen? Word nu lid van de Plus Magazine Tijdmachine groep op Facebook en ga samen terug naar toen!

Schiermonnikoog

Sommige kinderen gingen vaker naar een Koloniehuis toe. Zo ook Henny Tuininga (80). Ze zat verschillende keren in huize Elim, op Schiermonnikoog. "Het waren gezonde tijden, maar ik ben toch nooit van m'n longprobleem afgekomen." Ze kent ook het lijflied nog, dat de kinderen zongen als ze ergens naartie liepen.
 
"Op mooi Elim moet je wezen, op mooi Elim moet je zijn,
word je helemaal genezen van je ziekte en je pijn,
en je speelt er heel de dag,
'k wou dat moeder dat eens zag,
Kom kinderen naar buiten, waar alle vogels fluiten,
naar buiten."
 

Foto: Het Hudighuis in Driebergen.

Opa

Van februari tot begin april 1958 zat Annèt Schaake-van Bottenburg in Koloniehuis De Ketelaar in Ellecom. De Leerdamse was toen zes jaar oud en kijkt nu terug op een 'bizarre tijd'. “Ik moest drie bekers melk per dag drinken en toen ik niet voldoende aankwam: zes bekers per dag. Mét vel. Ik gruwel nog steeds van melk. Je eten niet op? Net zo lang blijven zitten in je uppie tot het op was. Alleen aan zo'n lange tafel in je eentje. Ik was zes jaar!
 
Ik herinner me de vernedering als je had gespuugd. Je moest het zelf opruimen en voor straf naar de zaal van ‘de kleine meisjes’. De zalen waren verdeeld op lengte. Verder moest je verplicht slapen op je rechterzij. Handen boven de dekens. Niet praten.
 
Ook kreeg ieder kind op zijn verjaardag een 'taart'. Dat was een hele grote pappudding, versierd met een chocolaatje en overgoten met ranja. Die moest je opeten. Ik was heimelijk blij dat ik op mijn verjaardag naar huis zou gaan en dus geen taart zou krijgen. Als verrassing kreeg ik de taart een dag voor mijn verjaardag. Surprise! Ik kon hem niet op. Op mijn verjaardag de volgende ochtend kreeg ik hem weer voorgeschoteld, met het dreigement: als hij niet op is dan kun je niet naar huis. Ik herinner me dikke tranen en een misselijk gevoel toen hij op was.
 
We werden naar de bus gebracht, wat was ik blij dat ik naar huis ging. Helaas bleek dat de week ervoor mijn opa, die bij ons in huis woonde, was overleden.”
 

Foto: Annèt bij De Ketelaar in Ellecom (meisje met strik in haar achter de bok).

Liedje

Annèt kan zich ook nog twee liedjes herinneren, die volgens haar vele anderen koloniekinderen ook kennen. Het eerste ging zo:

Op de wijs van het bekende liedje Faria.

Kolonieleven dat is geen leven, Faria
Was ik maar bij m’n moeder gebleven, Faria
’s morgens is het water te koud,
’s middags is de soep te zout

Faria, Faria

Om 1 uur moet je onder de dekens, Faria,
Telkens wordt door de wacht gekeken, Faria

Lig je niet op je rechter zij,
Dan ben jij er heel lelijk bij! Faria

Het tweede liedje werd gezongen als je naar huis ging.

Directrice, wees gegroet,
’t spijt me dat ik, scheiden moet.
Want u hebt in deze tijd,
Heel veel goeds voor ons bereid.


Foto: Kinderen in het Hudighuis in Driebergen.
 

Uitstapjes

De herinneringen van Ida Pronk-Jillissen staan haaks op die van Annèt. Ida ging twee keer naar Kinabu, in Soesterberg. In 1962 en in 1963. "Ik heb er geen slechte herinneringen aan. We hadden zuster Janke en Veronica. Tsja, de warme melk in die ijzeren bekertjes en de levertraan was niet om over naar huis te schrijven. Maar het buiten zijn en spelen in de bossen, vond ik echt heerlijk. Er werd veel gedaan aan creativiteit en ik herinner me nog de bezoekjes aan een vliegveld en een onderduikershut. Lekker zingen met de hele groep tijdens het wandelen.

Mijn twee broers hebben andere ervaringen. Zij hebben in Koloniehuis Pelzerkamp gezeten, in Epe. We hebben het er nu weleens over. Ze hadden het daar niet naar hun zin."

Foto: Koloniehuis Kinabu in Soesterberg.

Bronchitis

Ook Leni van Loon, die een poosje in de Reggeberg in Hellendoorn doorbracht, zal haar tijd daar nooit vergeten. "In het begin was het erg wennen, streng. Met koud water je borst en rug wassen in de ochtend. En nog veel meer regels. Maar ik herinner me ook: veel buiten, spelen en wandelen. Ik ben daar lichamelijk beter van geworden en ik ben over mijn bronchitis heengegroeid."


Foto: Dokter onderzoekt een meisje in het Koloniehuis in Elspeet.

Reactie toevoegen

205 Comments

Door sjanny zwiers (niet gecontroleerd) op di, 19-1-2021 - 21:03

ik heb daar ook gezeten 1957 heb er nog trauma van die pa eten allemaal in blauwuniform slapen op die zaal, huilende meisjes de juf die bij de deur bleef staan, je bord niet leeg at aan die lange tafel zat te huilen, kan nog wel even door gaan, vreselijk

Door G. Toet-Romviel (niet gecontroleerd) op di, 19-1-2021 - 13:47

VOOR DE OORLOG BEN IK NAAR DE kETELAAR Gestuurd Vreselijk!! Ben nu 91 !!Ook ik kon niet eten van heimwee. Elke avond met de boterham naar de ziekenafd. gebracht totdat ik de boterham opat. Gelukkig was er een ander meisje daar ziek, en zij at stiekem mijn brood op.Ik was daar altijd misselijk. Ik heb geen leuke herinnering en. Wel boos op mijn moeser dat zij mij deed aandeed.

Door annie koster (niet gecontroleerd) op ma, 18-1-2021 - 11:41

ik ben ook in egmond aan zee geweest, huis ter duin, heb daar nog een trauma van. in 1960

Door annie koster (niet gecontroleerd) op ma, 18-1-2021 - 11:38

Ik heb in huis ter duin gezeten, en heb daar een trauma aan overgehouden. Als ik nu nog wist wie me dat allemaal heeft aangedaan, kom ik na 60 jaar nog even langs. Wat een ramp. Zowel geestelijke als lichamelijke mishandeling. Ik heb in 1960 daar zes weken gezeten, omdat ik in bed plaste, maar daar werd ik mishandeld als ik in bed geplast had. Met opzet tussen de schuifdeur geplet, en nog meerdere dingen, vreselijk

Door Anonymous (niet gecontroleerd) op zo, 17-1-2021 - 21:49

Heb in Ellecom de Ketelaar gezeten eerst alleen en later met mijn broertje en ik had waterpokken zat helemaal in mijn eentje achter glas dat was vreselijk voor de rest een leuke tijd daar

Door Annabel (niet gecontroleerd) op ma, 4-1-2021 - 12:40

Begin 1972 was ik 8 (nu 57)en moest ik van de schoolarts naar Koloniehuis de Reggeberg in Hellendoorn..tot op de dag van vandaag weet ik niet waarom ik daar heen moest..volgens zeggen was ik een druk meisje..maar was verder gezond en had geen onder gewicht.
Ik herinner me nog het grote huis..elke ochtend havermout pap die ik leerde lekker vinden..in de rij staan om gedouchd te worden..en meestal stonden er 2 soorten beleg op tafel als het pindakaas..honing en rookvlees had ik pech want dat luste ik toen de tijd echt niet..dus dat was dan alleen boter op je brood.
Regelmatig gingen we wandelen in de bossen..en 1x zijn we naar pretpark Hellendoorn geweest..wat toen nog niet zo uitgebreid was..
Je had een meisjes en jongens zaal en je hoefde het het te wagen dat je naar een jongen keek als je al in bed lag..want dan kreeg je een draai om je oren..pfff..
Mijn ouders kwamen 1x op bezoek, namen wat snoepjes mee wat ik moest inleveren en nooit meer iets van gezien had..
De tijd na het Koloniehuis was ik altijd bang dat ik weer terug moest..en werd ik een in mezelf gekeerd meisje..dus of het me echt goed gedaan had toen..denk het niet echt..

Door Annie Kennis (niet gecontroleerd) op vr, 1-1-2021 - 21:52

Ik heb ook in Bunde geweest,dacht ook 1958/1959

Door José Vrouwenvelder (niet gecontroleerd) op do, 31-12-2020 - 21:15

Ik was in het Mgr. Mutsaersoord in Venlo . Ik was 8 jaar en ik vond het verschrikkelijk daar.... heb erge heimwee gehad en er was 1 zuster, zuster Mirjam met haar donkere priemogen... streng was ze . Er was er één die heel lief was , zuster Agnes. Ook dat verplichte slapen 's middags.... en ik kwam met geelzucht terug , opgelopen van een meisje daar. Ik kon niet naar school toen ik weer thuis kwam. Ik heb deze kolonie niet voorbij zien komen trouwens.

Door Servais (niet gecontroleerd) op wo, 30-12-2020 - 21:05

Ik weet niet wanneer dat was, maar wel volstrekt herkenbaar

Door Ria Timmermans (niet gecontroleerd) op wo, 30-12-2020 - 20:51

In 1956, 6 jaar oud, door schoolarts naar huize St.Jozef in Egmond gestuurd, was echt een bleekneusje, te klein, te licht en vaak ziek. In het begin heimwee gehad, lag op een grote zaal in een kinderbedje, veel kinderen, maar voelde me heel alleen. ‘S morgens wakker worden met een paplucht, bah! Veel zingen tijdens het wandelen, langs de bollenvelden waar wij narcissen mochten plukken en op de schoenen mochten doen en vaak naar het strand, dat was wel leuk. Verder weinig te doen, bijna geen speelgoed. Gelukkig had ik iedere zondag bezoek van vader, moeder of tante en hoefde dan ‘s middags niet te slapen. Ze brachten altijd iets lekkers voor mij mee, maar dat ging in een kast op de slaapzaal en werd later onder de kinderen verdeeld. Blij dat ik na 6 weken naar huis kon, was trouwens wel goed aangekomen. Op latere leeftijd met mijn vader over die periode gesproken en vertelde hij mij dat hij het vreselijk had gevonden dat ik daar zat en dat dit niet had mogen gebeuren.