Als bleekneusje naar het Koloniehuis: hoe was dat?

Stadskinderen die vanwege slechte omstandigheden ziek waren of te weinig vet op hun botten hadden, werden in onze jeugd regelmatig naar een Koloniehuis gestuurd om aan te sterken. Enkele 'bleekneusjes' van toen delen herinneringen aan die tijd.

Bossen

Els Stoop (65): "Ik zat in het begin van de jaren 60 op de lagere school. Je moest er op gezette tijden naar de schoolarts, die je allerlei vragen stelde. Ik was 8 en sliep met drie andere kinderen van het gezin op één slaapkamer. Dat werd blijkbaar ongezond gevonden, want ik werd een paar keer naar een Koloniehuis in Elspeet gestuurd. Er zaten daar allemaal stadse kinderen, net zulke bleekneusjes als ik. Ik vond het heerlijk om zes weken niet naar school te hoeven en lekker in de bossen te lopen."


Foto: Het Koloniehuis in Elspeet.

Potlood

Eind jaren vijftig moest Sjaan Durberg als bleekneusje aansterken in Oostvoorne. Ze was acht jaar oud en vond er niets aan, daar in het Agathahuis. "Het was er streng, ik moest heel veel hangop eten. Eén keer per week moest je een brief naar huis schrijven met potlood, want als er iets negatiefs in stond, werd dat eruit gehaald. Gelukkig mocht ik na zes weken naar huis. Mijn buurjongen uit Rotterdam was niet genoeg aan gekomen, hij moest dus langer blijven."


Foto: Het Agathahuis in Oostvoorne.

Plus Magazine Tijdmachine

Krijgt u geen genoeg van de nostalgische verhalen en herinneringen? Word nu lid van de Plus Magazine Tijdmachine groep op Facebook en ga samen terug naar toen!

Schiermonnikoog

Sommige kinderen gingen vaker naar een Koloniehuis toe. Zo ook Henny Tuininga (80). Ze zat verschillende keren in huize Elim, op Schiermonnikoog. "Het waren gezonde tijden, maar ik ben toch nooit van m'n longprobleem afgekomen." Ze kent ook het lijflied nog, dat de kinderen zongen als ze ergens naartie liepen.
 
"Op mooi Elim moet je wezen, op mooi Elim moet je zijn,
word je helemaal genezen van je ziekte en je pijn,
en je speelt er heel de dag,
'k wou dat moeder dat eens zag,
Kom kinderen naar buiten, waar alle vogels fluiten,
naar buiten."
 

Foto: Het Hudighuis in Driebergen.

Opa

Van februari tot begin april 1958 zat Annèt Schaake-van Bottenburg in Koloniehuis De Ketelaar in Ellecom. De Leerdamse was toen zes jaar oud en kijkt nu terug op een 'bizarre tijd'. “Ik moest drie bekers melk per dag drinken en toen ik niet voldoende aankwam: zes bekers per dag. Mét vel. Ik gruwel nog steeds van melk. Je eten niet op? Net zo lang blijven zitten in je uppie tot het op was. Alleen aan zo'n lange tafel in je eentje. Ik was zes jaar!
 
Ik herinner me de vernedering als je had gespuugd. Je moest het zelf opruimen en voor straf naar de zaal van ‘de kleine meisjes’. De zalen waren verdeeld op lengte. Verder moest je verplicht slapen op je rechterzij. Handen boven de dekens. Niet praten.
 
Ook kreeg ieder kind op zijn verjaardag een 'taart'. Dat was een hele grote pappudding, versierd met een chocolaatje en overgoten met ranja. Die moest je opeten. Ik was heimelijk blij dat ik op mijn verjaardag naar huis zou gaan en dus geen taart zou krijgen. Als verrassing kreeg ik de taart een dag voor mijn verjaardag. Surprise! Ik kon hem niet op. Op mijn verjaardag de volgende ochtend kreeg ik hem weer voorgeschoteld, met het dreigement: als hij niet op is dan kun je niet naar huis. Ik herinner me dikke tranen en een misselijk gevoel toen hij op was.
 
We werden naar de bus gebracht, wat was ik blij dat ik naar huis ging. Helaas bleek dat de week ervoor mijn opa, die bij ons in huis woonde, was overleden.”
 

Foto: Annèt bij De Ketelaar in Ellecom (meisje met strik in haar achter de bok).

Liedje

Annèt kan zich ook nog twee liedjes herinneren, die volgens haar vele anderen koloniekinderen ook kennen. Het eerste ging zo:

Op de wijs van het bekende liedje Faria.

Kolonieleven dat is geen leven, Faria
Was ik maar bij m’n moeder gebleven, Faria
’s morgens is het water te koud,
’s middags is de soep te zout

Faria, Faria

Om 1 uur moet je onder de dekens, Faria,
Telkens wordt door de wacht gekeken, Faria

Lig je niet op je rechter zij,
Dan ben jij er heel lelijk bij! Faria

Het tweede liedje werd gezongen als je naar huis ging.

Directrice, wees gegroet,
’t spijt me dat ik, scheiden moet.
Want u hebt in deze tijd,
Heel veel goeds voor ons bereid.


Foto: Kinderen in het Hudighuis in Driebergen.
 

Uitstapjes

De herinneringen van Ida Pronk-Jillissen staan haaks op die van Annèt. Ida ging twee keer naar Kinabu, in Soesterberg. In 1962 en in 1963. "Ik heb er geen slechte herinneringen aan. We hadden zuster Janke en Veronica. Tsja, de warme melk in die ijzeren bekertjes en de levertraan was niet om over naar huis te schrijven. Maar het buiten zijn en spelen in de bossen, vond ik echt heerlijk. Er werd veel gedaan aan creativiteit en ik herinner me nog de bezoekjes aan een vliegveld en een onderduikershut. Lekker zingen met de hele groep tijdens het wandelen.

Mijn twee broers hebben andere ervaringen. Zij hebben in Koloniehuis Pelzerkamp gezeten, in Epe. We hebben het er nu weleens over. Ze hadden het daar niet naar hun zin."

Foto: Koloniehuis Kinabu in Soesterberg.

Bronchitis

Ook Leni van Loon, die een poosje in de Reggeberg in Hellendoorn doorbracht, zal haar tijd daar nooit vergeten. "In het begin was het erg wennen, streng. Met koud water je borst en rug wassen in de ochtend. En nog veel meer regels. Maar ik herinner me ook: veel buiten, spelen en wandelen. Ik ben daar lichamelijk beter van geworden en ik ben over mijn bronchitis heengegroeid."


Foto: Dokter onderzoekt een meisje in het Koloniehuis in Elspeet.

Reactie toevoegen

430 Comments

Door Rita v.d.Bij-Tr... (niet gecontroleerd) op vr, 4-2-2022 - 10:51

Ik zat 15 juli 1963 in Pelzerkamp,in Epe,samen met mijn zusjes,dat was niet echt een fijne tijd.

Door Loes krist (niet gecontroleerd) op do, 3-2-2022 - 21:36

2x geweest naar petten en soest het ergste vond ik elke dag pap vreselijk

Door Ans van Binsber... (niet gecontroleerd) op do, 3-2-2022 - 17:14

Ik heb in 1963
In het koloniehuis in Mooigaasterland gezeten wie kent het of heef er rond die tijd ook gezeten

Door Rita v.d.Bij-Tr... (niet gecontroleerd) op do, 3-2-2022 - 16:59

ik heb in Vilandry
Nijmegen rond 1960 en in Pelzerkamp Epe in 1963 gezeten in 2003 is er een boek uitgegeven Bleekneusjes. Naar aanleiding van die vakantiekolonies.

Door Roelie zwiers (niet gecontroleerd) op do, 3-2-2022 - 14:29

Ja,ik heb ook in zwartdijk gezeten Egmond a/zee 19957/58

Door Robert Steinz (niet gecontroleerd) op wo, 2-2-2022 - 22:03

In de 1950s. Drie keer. 2 keer in een hele grote en 1 keer in De Kloek, die was het beste vond ik.

Door Ineke Jonkeren (niet gecontroleerd) op wo, 2-2-2022 - 14:52

Wie kent en heeft net als mij in
HEt Noorderhuis in Hoogeveen geweest jaren 1961.1962
Wie weet er meer van.
Graag reactie

Door Chris Tolsma. (niet gecontroleerd) op wo, 2-2-2022 - 11:11

Was heel leuk. Bij mooi weer buiten slapen tussen de middag en anders binnen. Het leukste was met trammetje heen en weer terug. Leuke tijd…

Door Henk Ooms (niet gecontroleerd) op wo, 2-2-2022 - 09:47

Ik was natuurlijk heel jong maar ik heb het als een nachtmerrie ervaren.

Ik heb in Bunde en Egmond aan zee gezeten.

Wat ik nu weet, ik heb het lang weggestopt en er weinig over gesproken pas nadat ik met pensioen was heb ik er pas weer over gesproken.

Ik at slecht, dat was waar maar ik had dit wel overleefd. Maar ook nu heb ik nog steeds last van verlatingsangst met als remedie dat het voor andere lijkt dat ik aardig en empatisch ben maar in werkelijkheid niemand toelaat verder bij me binnen te dringen.

Wat voor sommigen niet te begrijpen valt en ook niet leuk is.

Door caroline de weij. (niet gecontroleerd) op di, 1-2-2022 - 21:55

Ik heb gezeten in KINABU,op advies van de huisarts aan mn ouders, mn ouders hadden rust nodig, dus ik mocht 6 weken naar een soort kamp,ze noemde het vakantiekamp, ging met de trein voor het eerst alleen, treinkaartje in je hand, en een briefje waar je uit moest stappen/overstappen, ik heb mij die zes weken nog nooit zo alleen en eenzaam gevoelt, ik was 7 jaar oud, en dan 6 weken naar een soort kamp, schoollessen gingen daar gewoon door, moest de kok en de wasvrouw helpen, je tandpasta werd met 10 kinderen gedeeld, en verplicht elke week een leuke brief schrijven hoe je het naar je zin had met al die vrienden en vriendinnetjes, ik huilde mezelf elke avond in slaap, ik kwam niet bij in gewicht maar viel zwaar af, kreeg je havermoutpap waar je lepel rechtop in bleef staan met roomboter en suiker, niet te eten, dus ik viel nog meer af, alleen van heimwee verdriet, ze noemde KINABU een vakantiekamp, was een strafkamp maar dan de moderne versie........heb er nog nachtmerries van.