Als bleekneusje naar het Koloniehuis: hoe was dat?

Stadskinderen die vanwege slechte omstandigheden ziek waren of te weinig vet op hun botten hadden, werden in onze jeugd regelmatig naar een Koloniehuis gestuurd om aan te sterken. Enkele 'bleekneusjes' van toen delen herinneringen aan die tijd.

Bossen

Els Stoop (65): "Ik zat in het begin van de jaren 60 op de lagere school. Je moest er op gezette tijden naar de schoolarts, die je allerlei vragen stelde. Ik was 8 en sliep met drie andere kinderen van het gezin op één slaapkamer. Dat werd blijkbaar ongezond gevonden, want ik werd een paar keer naar een Koloniehuis in Elspeet gestuurd. Er zaten daar allemaal stadse kinderen, net zulke bleekneusjes als ik. Ik vond het heerlijk om zes weken niet naar school te hoeven en lekker in de bossen te lopen."


Foto: Het Koloniehuis in Elspeet.

Potlood

Eind jaren vijftig moest Sjaan Durberg als bleekneusje aansterken in Oostvoorne. Ze was acht jaar oud en vond er niets aan, daar in het Agathahuis. "Het was er streng, ik moest heel veel hangop eten. Eén keer per week moest je een brief naar huis schrijven met potlood, want als er iets negatiefs in stond, werd dat eruit gehaald. Gelukkig mocht ik na zes weken naar huis. Mijn buurjongen uit Rotterdam was niet genoeg aan gekomen, hij moest dus langer blijven."


Foto: Het Agathahuis in Oostvoorne.

Plus Magazine Tijdmachine

Krijgt u geen genoeg van de nostalgische verhalen en herinneringen? Word nu lid van de Plus Magazine Tijdmachine groep op Facebook en ga samen terug naar toen!

Schiermonnikoog

Sommige kinderen gingen vaker naar een Koloniehuis toe. Zo ook Henny Tuininga (80). Ze zat verschillende keren in huize Elim, op Schiermonnikoog. "Het waren gezonde tijden, maar ik ben toch nooit van m'n longprobleem afgekomen." Ze kent ook het lijflied nog, dat de kinderen zongen als ze ergens naartie liepen.
 
"Op mooi Elim moet je wezen, op mooi Elim moet je zijn,
word je helemaal genezen van je ziekte en je pijn,
en je speelt er heel de dag,
'k wou dat moeder dat eens zag,
Kom kinderen naar buiten, waar alle vogels fluiten,
naar buiten."
 

Foto: Het Hudighuis in Driebergen.

Opa

Van februari tot begin april 1958 zat Annèt Schaake-van Bottenburg in Koloniehuis De Ketelaar in Ellecom. De Leerdamse was toen zes jaar oud en kijkt nu terug op een 'bizarre tijd'. “Ik moest drie bekers melk per dag drinken en toen ik niet voldoende aankwam: zes bekers per dag. Mét vel. Ik gruwel nog steeds van melk. Je eten niet op? Net zo lang blijven zitten in je uppie tot het op was. Alleen aan zo'n lange tafel in je eentje. Ik was zes jaar!
 
Ik herinner me de vernedering als je had gespuugd. Je moest het zelf opruimen en voor straf naar de zaal van ‘de kleine meisjes’. De zalen waren verdeeld op lengte. Verder moest je verplicht slapen op je rechterzij. Handen boven de dekens. Niet praten.
 
Ook kreeg ieder kind op zijn verjaardag een 'taart'. Dat was een hele grote pappudding, versierd met een chocolaatje en overgoten met ranja. Die moest je opeten. Ik was heimelijk blij dat ik op mijn verjaardag naar huis zou gaan en dus geen taart zou krijgen. Als verrassing kreeg ik de taart een dag voor mijn verjaardag. Surprise! Ik kon hem niet op. Op mijn verjaardag de volgende ochtend kreeg ik hem weer voorgeschoteld, met het dreigement: als hij niet op is dan kun je niet naar huis. Ik herinner me dikke tranen en een misselijk gevoel toen hij op was.
 
We werden naar de bus gebracht, wat was ik blij dat ik naar huis ging. Helaas bleek dat de week ervoor mijn opa, die bij ons in huis woonde, was overleden.”
 

Foto: Annèt bij De Ketelaar in Ellecom (meisje met strik in haar achter de bok).

Liedje

Annèt kan zich ook nog twee liedjes herinneren, die volgens haar vele anderen koloniekinderen ook kennen. Het eerste ging zo:

Op de wijs van het bekende liedje Faria.

Kolonieleven dat is geen leven, Faria
Was ik maar bij m’n moeder gebleven, Faria
’s morgens is het water te koud,
’s middags is de soep te zout

Faria, Faria

Om 1 uur moet je onder de dekens, Faria,
Telkens wordt door de wacht gekeken, Faria

Lig je niet op je rechter zij,
Dan ben jij er heel lelijk bij! Faria

Het tweede liedje werd gezongen als je naar huis ging.

Directrice, wees gegroet,
’t spijt me dat ik, scheiden moet.
Want u hebt in deze tijd,
Heel veel goeds voor ons bereid.


Foto: Kinderen in het Hudighuis in Driebergen.
 

Uitstapjes

De herinneringen van Ida Pronk-Jillissen staan haaks op die van Annèt. Ida ging twee keer naar Kinabu, in Soesterberg. In 1962 en in 1963. "Ik heb er geen slechte herinneringen aan. We hadden zuster Janke en Veronica. Tsja, de warme melk in die ijzeren bekertjes en de levertraan was niet om over naar huis te schrijven. Maar het buiten zijn en spelen in de bossen, vond ik echt heerlijk. Er werd veel gedaan aan creativiteit en ik herinner me nog de bezoekjes aan een vliegveld en een onderduikershut. Lekker zingen met de hele groep tijdens het wandelen.

Mijn twee broers hebben andere ervaringen. Zij hebben in Koloniehuis Pelzerkamp gezeten, in Epe. We hebben het er nu weleens over. Ze hadden het daar niet naar hun zin."

Foto: Koloniehuis Kinabu in Soesterberg.

Bronchitis

Ook Leni van Loon, die een poosje in de Reggeberg in Hellendoorn doorbracht, zal haar tijd daar nooit vergeten. "In het begin was het erg wennen, streng. Met koud water je borst en rug wassen in de ochtend. En nog veel meer regels. Maar ik herinner me ook: veel buiten, spelen en wandelen. Ik ben daar lichamelijk beter van geworden en ik ben over mijn bronchitis heengegroeid."


Foto: Dokter onderzoekt een meisje in het Koloniehuis in Elspeet.

Reactie toevoegen

290 Comments

Door Els stoop (niet gecontroleerd) op do, 13-5-2021 - 05:54

Het hoge hout, nu een hotel heeft een stencil met alle gegevens van het gebouw, een aanrader om eens langs te gaan , gewoon wat te drinken, of nog beter om er te logeren, en alle fijne herinneringen terug te laten komen

Door Els Stoop (niet gecontroleerd) op do, 13-5-2021 - 05:50

Ik heb daar voor mijn verjaardag gelogeerd, want het is nu een hotel, bracht allemaal fijne herinneringen en terug.
Op zondag een halve gekookte ei, thee, een een beschuit met cacao en suiker gemengd.
De lange gang tussen de jongens en meisjesgroep .
Ik zie alles nog steeds voor mij, was een fijne tijd daar

Door Wendy (niet gecontroleerd) op vr, 30-4-2021 - 15:16

op vrijdag een boterham met haring en 7 druppels levertraan.alleen de lucht van vis doet me denken aan de Kolonie tijd. Vreselijk.

Door beppie kortekaas (niet gecontroleerd) op vr, 30-4-2021 - 14:51

ik ben daar ook geweest ongeveer de zelfde tijd ..ik heet beppie kortekaas frohn geb 3.01.1944 ik was ongeveer 6 jaar ,samen met mijn broer die een jaar ouder was. het eten was vies .vreseijke lange wandelingen .geen leuke herrinnering aan

Door Dirk (niet gecontroleerd) op wo, 28-4-2021 - 00:25

Ik moest 2x naar Oostvoorne van mij huisarts ik vond het verschikkelijk verplicht 7 boterhammen eten al het eten wat je liet staan kreeg je later weer mijn ouders hebben mij de 2e keer gouw weer naar huis gehaald nooit geen last van gehad nu ben ik personal trainer

Door Dirk (niet gecontroleerd) op wo, 28-4-2021 - 00:19

Ik moest 2x naar Oostpoort van mij huisarts ik vond het verschikkelijk verplicht 7 boterhammen eten al het eten wat je liet staan kreeg je later weer mijn ouders hebben mij de 2e keer gouw weer naar huis gehaald nooit geen last van gehad nu ben ik personal trainer

Door Leni Bakket (niet gecontroleerd) op za, 24-4-2021 - 00:47

Leuk alle reacties te lezen. Zelf ben ik 2x naar een koloniehuis geweest. De eerste x naar het Biovakantieoord in Bergen aan Zee. Ik was toen 9 jaar en het was vkor mij een heerlijke vakantie. De 2de x was ik 22 jaar en we zijn met 5 kinderen uit mijn woonplaats naar Zwartendijk in Egmond geweesr. Deze belevenis was zo fijn dat ik mij voornam ook later kinderverzorgster te worden. Ik heb ervaren wat de leuke en de mindereuke dingen waren zoals ik ze beleefd had. Uit eindelijk heb ik de opleiding voor kinderverzorgster met goed gevolg afgemaakt en via het Centraal Genoodschap ben ik in Elspeet terecht gekomen. Dit koloniehuis was Het Hoge Hout. Prachtig gelegen in de bossen en bij de heide. Ik heb er een heel fijn gewerkt met fijne collega's. De ervaring van de kinderen zijn zeer divers en tochleuk om te lezen. Ook de vervelende dingen die sommigen meegemaakt hebben snap ik best. Je hele leven veranderden en in de tehuizen moest je leven met de orde en regelmaat om alles op de juiste manier te doen. Ook oor ons ls verzorgsters was dat zo. En de stelregels voor ons waren dan ook Rust, reinheid ,regelmaat. Leven, leiding, liefde. Voor mijzelf vind ik nu leuk dat ik soms nog contact heb met kinderen die of bij mijn groep zaten of info vragen of ik kan uitvinden bij welke juffrouw zij in de groep geweest zijn. Ik kijk dan ook met veel plezier terug aan de 3 koloniehuizen waar ik geweest ben

Door Jan ter Horst (niet gecontroleerd) op do, 22-4-2021 - 16:08

Hallo Ineke Vink.

Ik Jan ter Horst ik heb ook in het zelfde koloniehuis gezeten ik weet niet meer in welk jaar, in mijn belevening heb ik het goed gehad de levertraan vond ik zelfs lekker en het broodpap. ik heb het zelfs in mijn boek vermeld dit boek heet ( als de bladeren vallen in de dapperbuurt.er was een blonde juf ik denk dat het dezelfde is.leuk om die ervaring ook eens van een ander te horen groeten Jan ter Horst.

Door Jetty van Kessel (niet gecontroleerd) op do, 22-4-2021 - 09:48

Na de oorlog, ik ben van 1943, ben ik naar de vakantiekolonie in Eersel gestuurd.
Ik kan er weinig van herinneren.
Het slapen op de zaal, je nachtkastje, ik was ziek en kon mijn eten niet opeten, ik had niets om het in te stoppen en deed het eten in het nachtkastje.
Douchen, redelijk koud, dacht ik, het wandelen was een beetje saai, steeds dezelfde omgeving.
Bij thuiskomst was mijn pop heel mooi aangekleed.

Door martin nicolaas... (niet gecontroleerd) op wo, 21-4-2021 - 17:16

Ik heb zeer fijne herinneringen aan het tehuis. Wat leuk om een foto van het Koloniehuis in Elspeet terug te zien.

Ik mocht daar ook logeren en na 6 weken zat er toen zo'n 5 kilo meer aan de haak.

De foto brengt een hoop herinneringen terug uit die periode.

Hartelijk dank deze te tonen.

Vriendelijk groeten,

martinus nicolaas rademaker