Groezelige werkjes en ongeduldige juffen: 7x handwerkles

Terwijl de jongens lekker aan het knutselen waren, moesten de meisjes naar handwerkles. Pannenlappen, poppenjurkjes, babysokjes. Met klamme handen ploeteren op katoenen lapjes die met de week groezeliger werden. Grimmige broddelwerkjes, ongeduldige juffen, en die steek die toch nog viel terwijl je bijna klaar was. Voor kinderen die er niet zo goed in waren, was handwerkles een verschrikking. Maar een hoop Pluslezers hadden er gelukkig ook wél plezier in.

Werkje mee naar huis

Was je niet gezegend met een vaste hand en een hoop geduld, dan moest je vast regelmatig je breiwerkje mee naar huis nemen. Het gebeurde Pluslezer Corrie van der Velden ook: "Ik moest heel vaak mijn breiwerk mee naar huis nemen, omdat ik er niets van kon. Mijn moeder kon heel goed breien en nam mijn taak over. Als ik dan de andere dag weer naar school moest en mijn breiwerk aan de juf liet zien, zag ze altijd dat ik het niet zelf had gedaan. Wat mijn moeder breide was schoner van kleur. Dat van mij was smoezelig. De juf moest eens weten dat ik jaren later de meest moeilijke breipatronen gebreid heb."

Foto: Het werkje van Cécile Timmermans: Bloed, zweet en tranen, daar deed je een heel jaar over. En als het niet af was, maakten de nonnen het af.

Linkshandig

Als je vroeger linkshandig was, werd het je niet gemakkelijk gemaakt. Schrijven met een kroontjespen was al lastig zat, maar tijdens handwerkles moest je ook nog eens in spiegelbeeld werken! De juffrouw deed het vaak rechtshandig voor. "Met borduren stonden mijn kruissteekjes de andere kant op. Maar als ik mijn werkje omdraaide, stonden we weer gelijk", schrijft Pluslezer Inez op Facebook.

Mazen

Zo noemden we gaten dichten. En die gaten maakte de juffrouw er vaak gewoon zelf in. Dichten maar. "Ik heb zeker een halfjaar met een groot gat in m'n gebreide pannenlap zitten worstelen. De pannenlap was wit van kleur, maar door mijn zweterige handjes was het helemaal gelig en bruin geworden. De breinaalden waren daardoor ook verroest", aldus Gerda van Alphen. 

Babysokjes

Wat een verschrikking, die kleine sokjes! Andrea Grofics kan het zich nog herinneren als de dag van gisteren: "Bij het sokjes breien, konden de meeste meisjes ze wel aantrekken, maar ik kon er iemand mee doodslaan, zo stijf waren ze. De naalden waren ook alle vier helemaal krom! Maar tegenwoordig handwerk ik juist heel graag, vooral borduren. Breien is nooit echt gelukt."


Foto: Pluslezer Liesbeth Moro heeft de sokjes die ze 52 jaar geleden moest breien nog. "Voor de één kreeg ik een 5, voor de ander een 7."

Oma

Voor veel Pluslezers die breien maar niet onder de knie konden krijgen op school, was daar gelukkig bij thuiskomt hun oma. Dat gold ook voor Pluslezer Trin: "Mijn handwerkjuf zei me dat ze mij niet kon leren breien, want ik was linkshandig. Ik kwam huilend thuis waar op dat moment mijn allerliefste oma op bezoek was. Deze aarzelde geen moment en zei dat ik naast haar op de bank moest gaan zitten en alles precies na moest doen wat zij deed. Zo heb ik breien geleerd. En wel... rechtshandig."

Naaimachine

Toen we iets ouder waren, mochten we soms ook met de naaimachine werken. Dat was wél leuk! "Tegen het eind van de lagere school mochten we een wiegje maken voor een nieuw popje. Deels op de handnaaimachine. Basis was een sigarenkistje. Dat vond ik echt leuk", zegt pluslezer Lia.

Eind goed al goed

Veel Pluslezers hadden als kind een hekel aan handwerkles, maar opvallend genoeg zeggen de meesten er later juist heel veel plezier in te hebben gekregen. "Het was altijd het laagste cijfer op mijn heel goede rapport. Jammer, het lag aan de druk van de pinnige handwerkjuf! Maar doorzetten deed ik wel en later liepen mijn vier kinderen in de meest moeilijke gebreide kleding", zegt Mia Boots bijvoorbeeld. En ook Marianne van Willenswaard-Aling heeft er later tóch nog plezier in gekregen. "De jaren na school nooit een naald in wat voor vorm aangeraakt en opeens zag ik de lol van handwerken in. Kleding maken, quilten, breien, haken. Wat geeft dat een ontspanning. Wie had dat vijftig jaar geleden gedacht? Ik niet en mijn eerste twee leraressen ook niet."

Wat zijn uw herinneringen aan handwerkles?

Reactie toevoegen

52 Comments

Door Lodder (niet gecontroleerd) op wo, 7-10-2020 - 04:34

Mazen is toch niet het zelfde als stoppen?

Door Anjo (niet gecontroleerd) op di, 6-10-2020 - 20:13

Borduren: iedereen koos voor een groot ovaal of groot vierkant om te borduren met de mooiste kleuren. Ik een piepklein rond stukje stof. Minstens vier keer kleiner. Alle meisjes hadden hun borduurwerk al lang af en ik zat nog met bloed, zweet en tranen halverwege mijn broddelwerk.
Haken ook zo leuk, allen haakten een perfect stukje van 20 bij zeker 40 cm. ik begon ook bij 20 cm, na 15 cm had ik nog ong 4 cm over. Vreselijk. En dan vergeleken worden met je oudere zusje, hoe goed die wel niet was.

Door aaltje flier (niet gecontroleerd) op ma, 5-10-2020 - 20:32

wij moesten op de huishoudschool een hiel breien voor eventueel een sok
Eindelijk had ik het klaar en toen knipte de juffrouw er een gat in, toen moesten we het gat stoppen een kopje erin of iets anders wat de ruimte opvulde en dan maar keurig heen en weer rijgen eerst de ene kant en dan de andere kant het vereiste veel oefening maar moet zeggen uiteindelijk een mooie stop deze handigheid kwam later goed van pas.

Door Ria Weemaes-Duu... (niet gecontroleerd) op za, 26-9-2020 - 14:08

Op de kweekschool moesten we losse hieltjes breien. Als 'n paar handige breisters hun hieltje klaar hadden en laten controleren bij de handwerkzuster, werden die doorgegeven aan minder handige klasgenoten. Die kregen er dikwijls 'n ander cijfer voor. Haha
Toen de zuster het door had, zette ze 'n stempel op het breiwerk!!
Dan moesten we het weer eerst wassen.
Het was 'n leuke tijd!

Door Hanneke (niet gecontroleerd) op vr, 25-9-2020 - 15:46

Ik had een handwerkjuf op de huishoudschool en die had een "timmermansoog" als ik zei het is 1 cm dan zei zij het is een halve ze had het altijd goed,
breien deed ik ook alleen steken opzetten vond ik moeilijk was linkshandig en dat was met voordoen best lastig als de juffrouw rechts was

Door Christel van Ree (niet gecontroleerd) op do, 24-9-2020 - 23:47

Wij moesten een beertje breien. Blauwe katoen op naalden 2. Ik heb er een jaar over gedaan.Een ramp die lessen. Ik vergat mijn breiwerk vaak zogenaamd. Dan moest ik voor straf in mijn eigen klas blijven en mocht dan helpen bij de kleine kinderen van de 1e. Later ben ik juf geworden. Maar ik heb het beertje nog steeds.

Door Anonymous (niet gecontroleerd) op vr, 11-9-2020 - 08:50

by category ebay site:citation-celebre.leparisien.fr at DuckDuckGo

Door Hanny Dentinger (niet gecontroleerd) op do, 10-9-2020 - 17:48

Handwerken op de lagere school was een crime. Met hele dunne naaldjes en hele dunne wol een col breien, het was vreselijk. Soms mocht ik afwassen en daar had ik ook een hekel aan maar als ik daardoor een handwerkles mocht missen vond ik het wel leuk. En met katoen (brrr) een portemonnee breien, het was niet te doen. Gelukkig wist mijn oma het altijd weer losser te krijgen en kon ik op school weer een naaldje verder. Haken heb ik van oma geleerd, dat vond ik wel leuk. En borduren heb ik heel lang met verl plezier gedaan.

Door Jeannette (niet gecontroleerd) op wo, 9-9-2020 - 22:22

Handwerkers zaten we vaak te giechelen want de juf zat vaak wijdbeens achter de lessenaar en dan zagen wij haar eigen gebreide onderbroek met pijpjes. Vergeet ik nooit meer!

Door Mir (niet gecontroleerd) op ma, 7-9-2020 - 15:08

wat vond ik het oneerlijk dat ik handwerkles kreeg en de jongens handenarbeid. Ik vond er niet veel aan, maar kon het wel, behalve breien. Daar vielen de gaten in. Later een docentenopleiding gevolgd die mij de bevoegdheid gaf voor.. handenarbeid! Wat ik nog een blauwe maandag aan een jongensklas gegeven heb. Nog later kunstacademie gevolgd, en ik beheers een breed scala aan zowel handwerktechnieken, als handvasrdigheid; metaal en houtwerk, schilderen, glas bewerken enz. Maar nu, kinderen leren geen of weinig handwerken meer, en dat is ook jammer. Het is wel zo makkelijk als je een losse naad kan dichtnaaien, of een knoop aanzetten.