Groezelige werkjes en ongeduldige juffen: 7x handwerkles

Terwijl de jongens lekker aan het knutselen waren, moesten de meisjes naar handwerkles. Pannenlappen, poppenjurkjes, babysokjes. Met klamme handen ploeteren op katoenen lapjes die met de week groezeliger werden. Grimmige broddelwerkjes, ongeduldige juffen, en die steek die toch nog viel terwijl je bijna klaar was. Voor kinderen die er niet zo goed in waren, was handwerkles een verschrikking. Maar een hoop Pluslezers hadden er gelukkig ook wél plezier in.

Werkje mee naar huis

Was je niet gezegend met een vaste hand en een hoop geduld, dan moest je vast regelmatig je breiwerkje mee naar huis nemen. Het gebeurde Pluslezer Corrie van der Velden ook: "Ik moest heel vaak mijn breiwerk mee naar huis nemen, omdat ik er niets van kon. Mijn moeder kon heel goed breien en nam mijn taak over. Als ik dan de andere dag weer naar school moest en mijn breiwerk aan de juf liet zien, zag ze altijd dat ik het niet zelf had gedaan. Wat mijn moeder breide was schoner van kleur. Dat van mij was smoezelig. De juf moest eens weten dat ik jaren later de meest moeilijke breipatronen gebreid heb."

Foto: Het werkje van Cécile Timmermans: Bloed, zweet en tranen, daar deed je een heel jaar over. En als het niet af was, maakten de nonnen het af.

Linkshandig

Als je vroeger linkshandig was, werd het je niet gemakkelijk gemaakt. Schrijven met een kroontjespen was al lastig zat, maar tijdens handwerkles moest je ook nog eens in spiegelbeeld werken! De juffrouw deed het vaak rechtshandig voor. "Met borduren stonden mijn kruissteekjes de andere kant op. Maar als ik mijn werkje omdraaide, stonden we weer gelijk", schrijft Pluslezer Inez op Facebook.

Mazen

Zo noemden we gaten dichten. En die gaten maakte de juffrouw er vaak gewoon zelf in. Dichten maar. "Ik heb zeker een halfjaar met een groot gat in m'n gebreide pannenlap zitten worstelen. De pannenlap was wit van kleur, maar door mijn zweterige handjes was het helemaal gelig en bruin geworden. De breinaalden waren daardoor ook verroest", aldus Gerda van Alphen. 

Babysokjes

Wat een verschrikking, die kleine sokjes! Andrea Grofics kan het zich nog herinneren als de dag van gisteren: "Bij het sokjes breien, konden de meeste meisjes ze wel aantrekken, maar ik kon er iemand mee doodslaan, zo stijf waren ze. De naalden waren ook alle vier helemaal krom! Maar tegenwoordig handwerk ik juist heel graag, vooral borduren. Breien is nooit echt gelukt."


Foto: Pluslezer Liesbeth Moro heeft de sokjes die ze 52 jaar geleden moest breien nog. "Voor de één kreeg ik een 5, voor de ander een 7."

Oma

Voor veel Pluslezers die breien maar niet onder de knie konden krijgen op school, was daar gelukkig bij thuiskomt hun oma. Dat gold ook voor Pluslezer Trin: "Mijn handwerkjuf zei me dat ze mij niet kon leren breien, want ik was linkshandig. Ik kwam huilend thuis waar op dat moment mijn allerliefste oma op bezoek was. Deze aarzelde geen moment en zei dat ik naast haar op de bank moest gaan zitten en alles precies na moest doen wat zij deed. Zo heb ik breien geleerd. En wel... rechtshandig."

Naaimachine

Toen we iets ouder waren, mochten we soms ook met de naaimachine werken. Dat was wél leuk! "Tegen het eind van de lagere school mochten we een wiegje maken voor een nieuw popje. Deels op de handnaaimachine. Basis was een sigarenkistje. Dat vond ik echt leuk", zegt pluslezer Lia.

Eind goed al goed

Veel Pluslezers hadden als kind een hekel aan handwerkles, maar opvallend genoeg zeggen de meesten er later juist heel veel plezier in te hebben gekregen. "Het was altijd het laagste cijfer op mijn heel goede rapport. Jammer, het lag aan de druk van de pinnige handwerkjuf! Maar doorzetten deed ik wel en later liepen mijn vier kinderen in de meest moeilijke gebreide kleding", zegt Mia Boots bijvoorbeeld. En ook Marianne van Willenswaard-Aling heeft er later tóch nog plezier in gekregen. "De jaren na school nooit een naald in wat voor vorm aangeraakt en opeens zag ik de lol van handwerken in. Kleding maken, quilten, breien, haken. Wat geeft dat een ontspanning. Wie had dat vijftig jaar geleden gedacht? Ik niet en mijn eerste twee leraressen ook niet."

Wat zijn uw herinneringen aan handwerkles?

Reactie toevoegen

52 Comments

Door Hetty F (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 21:31

Op vier pennen breien om een eau-de-cologne fles, vreselijk en ik heb er nooit de zin van kunnen inzien! Op de lerarenopleiding lukte het de lerares maar niet om mij het steken opzetten te leren, heel boos zei ze uiteindelijk:”Snap je het niet?! Dan ga je maar naar huis!” Eigenlijk had ik het moeten doen, maar daarvoor was toch niet brutaal genoeg. Uiteindelijk heb ik veel prachtige patronen in truien en vesten voor mijn man en drie kinderen gebreid. Èn breiles op mijn aangeschafte breimachine genomen, prachtig!

Door Rian (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 19:15

Als linkshandige moest ik niet alleen rechts leren schrijven, maar ook haken en breien. Mijn dochter is ook linkshandig en ze vroeg of ik haar haken wilde leren. Maar ik kan het alleen nog maar rechtshandig! Ook moesten we borduren, ook rechtshandig. En met de hand stiksteekjes maken, rijgnaden maken etc. Ik kan het allemaal rechts. Dus dankzij die strenge nonnen ben ik ambidexter (tweehandig) Knippen, snijden,tekenen en kleuren, schilderen, en de rest doe ik nog steeds links.

Door Marlies van der... (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 18:01

1960. Het eerste breiwerkje bestond uit een klein rechthoekig lapje,in ribbels (dus alleen recht) gebreid. Dat schoot op! Dan maakten we er een eierwarmertje
van; zijkanten aan elkaar naaien en bovenkant rimpelen tot het een mutsje was.Wow!

En dan mochten we, als het netjes was geworden van vilt een bloemetje en 3 blaadjes knippen dat werd er boveno genaaid door de juf.
Ik was apetrots en vond daardoor breien meteen leuk. Helaas,het tweede handwerkje werd, zoals ik ook al van een ander las, een rechthoekig lapje breien, maar nu 1 kant recht, andere averecht en dan werd er een ( groot "knoops" ) gat in geknipt en moest je dat dichtmazen. Een domper...
Maar ik heb breien altijd leuk gevonden en mijn gymnasium diploma ongeveer door al breiend te leren gehaald!

Door Erica (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 17:50

Ik weet nog dat we op de basisschool onderbroeken moesten breien voor kinderen in Afrika. Ik kreeg een rode en een gele bol garen en moest met dubbele draad breien waardoor het heel stug werd. Het was voor de "Missie", werd er verteld. Ik vond het patroon voor het breiwerk altijd erg groot (je breide je het apenzuur), dus het werden flinke onderbroeken en het voelde heel warm aan (was vast geen katoen). Ik heb me als kind altijd afgevraagd wat die arme kindjes in dat hete Afrika toch met zo'n warme onderbroek moesten (maar dat durfde je toen niet te vragen want je had van die nonnen maar zó een oorvijg te pakken). Later drong tot me door dat die zusters buiten de toenmalig gedragen borstrok 's winters vast ook heel blij waren met onze warme "overbroekjes".

Door Sippy Hofstra (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 17:46

Ik ben ook linkshandig en had een hele lieve handwerkjuf, met ontzettend veel geduld heb ik breien, haken en borduren geleerd. Met haken is de haaknaald niet in beweging en met borduren ging ik de andere kant op en het kruisje was ook de andere kant. Juf vond het prima maar ze moesten wel allemaal dezelfde kant op.

Door Tris (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 17:06

In de derde klas moest ik in 1959 een portemoneetje breien. Ik had nooit breien geleerd, kreeg roestige pennen en donkerblauw katoen. Vreselijk!
Ik heb later zelf als juf nooit kinderen leren breien.
Wel jarenlang heerlijk geknutseld met de hele klas.

Door Leonie (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 16:54

Kunt is u mij zeggen op welke school dit is en welk jaar

Door Hennie Molendijk (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 16:44

Ik vond handwerken altijd vreselijk op delegeren school begon het al steeds uithalen desteken waren niet gelijk ik heb er nog steeds een hekel aan

Door nelleke Kooijma... (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 16:31

ook al heb ik er veel van geleerd, ik wilde ook weleens hout bewerken ,timmeren en voetballen BUITEN!
ik heb er niet met plezier aan deelgenomen, het was verplicht voor meisjes,helaas!

Door els (niet gecontroleerd) op vr, 4-9-2020 - 16:20

Een broddellap moesten wij breien met ijzeren naalden en katoenen garen, van elke steek een centimeter of 10. Een hele slechte combinatie met klamme kinderhandjes. Het werd regelmatig uitgehaald door de juf en dan moest je weer opnieuw beginnen en kreeg je het mee naar huis. Nog altijd ben ik mijn oma die een keer bij ons logeerde dankbaar dat ze uit boosheid op de juf mij meesleepte naar het kleine handwerkwinkeltje dat ons dorp toen nog rijk was en voor mij goede breinaalden en een bol vrolijk gekleurd breigaren kocht. Binnen een week had ik dankzij wat aanmoediging van oma een leuk poppentruitje gebreid. Dankzij haar heb ik nooit een hekel gehad aan breien.