IJsland is geboren uit vuur en water

IJsland is een superactief vulkanisch gebied. Dat komt doordat het eiland bovenop de Mid-Atlantische rug in de Atlantische Oceaan ligt. Hier drijven de Euraziatische en de Noord-Amerikaanse continentale platen langzaam in tegengestelde richting en trekken IJsland zo elk jaar een paar centimeter uit elkaar. Magma vanuit het binnenste van de aarde vult de spleten in de aardkorst op en zo krijgen de IJslanders er regelmatig een stukje land bij.

Maar niet alleen de Mid-Atlantische rug zorgt voor IJslands groei. Ook een 'hotspot' in de aarde onder het eiland helpt een handje. Hier is de aardkorst dun is en er zit veel magma dicht onder de oppervlakte. Regen- en smeltwater kunnen door poreus gesteente naar diepere lagen sijpelen tot vlakbij het magma. Het water raakt hier aan de kook en wordt vervolgens door de toenemende stoomdruk weer naar boven geperst. Zo ontstaan geisers, bruisende heetwaterbronnen en pruttelende modderpoelen. Vaak bevat het water allerlei zouten die aan de oppervlakte kristalliseren en die zorgen voor fraaie vormen en kleuren rond de heetwaterbronnen. De geisers zijn vaak favoriet. De beroemdste is de Geysir, die alle andere geisers ter wereld hun naam gaf en die zo ongeveer elke 10 minuten tot leven komt.

Al die aardse uitspattingen zorgen samen met de slijpende en polijstende werking van water en ijs voor een scala aan landschappen. Gletsjers hebben diepe fjorden uitgeschraapt. Ook rivieren hebben hun steentje aan het uiterlijk van IJsland bijgedragen en hebben diepe kloven uitgeslepen. Op veel plekken zijn imposante watervallen ontstaan, zoals de Dynjandifoss ofwel ‘donderende waterval’, die de grootste van de Westelijke Fjorden is. Voor wie het allemaal niet groot genoeg kan is er ook nog de kolossale Gullfoss, de ‘gouden waterval’. Elke seconde stort zij een slordige 140.000 liter water in een ruim dertig meter diepe kloof. Ik voel me nietig bij dit heftige natuurgeweld, maar als een aarzelend zonnetje door een wolk van druppeltjes een regenboog tevoorschijn tovert, domineert vooral schoonheid deze geweldige plek.