Het stuitje. Een gevoelig botstukje

De restanten van de staart

Sommige delen van uw lichaam lijken nergens goed voor. Het stuitje, ook wel staartbeen, is er zo een. Die vier samengegroeide staartwervels boven de bilspleet lijkt u niet nodig te hebben, maar ze kunnen wel voor behoorlijk wat ongemak zorgen. Het stoten, kneuzen of breken kan ontzettend pijnlijk zijn. Daarbij gaan er geruchten dat u blind kunt worden als u op het stuitje valt.

Het stuitje vormt het uiteinde van de wervelkolom en heeft net als bijvoorbeeld de blindedarm geen duidelijke functie meer. Het vormt eigenlijk de resten van de staart, die zowel mensen als mensapen als enige gewervelde diersoort niet hebben. Dat maakt het stukje bot van ongeveer een vierkante centimeter onder het heiligbeen dus eigenlijk overbodig.

Vervelende pijn

Toch kan uw stuitje voor aardig wat problemen zorgen. En pijn aan het staartbeen (coccygodynie) gaat niet zomaar over. De pijn bevindt zich vaak bovenaan de bilspleet en wordt meestal veroorzaakt door letsel. Als u op uw achterwerk valt, kan het stuitje gekneusd of gebroken zijn. Soms ontstaat het na een bevalling of door sporten als wielrennen of motorracen. Urenlang op een smal zadel zitten, kan ook een pijnlijk staartbeen geven, veelal door irritatie of ontsteking van het botvlies. Zeldzame oorzaken zijn een infectie, gezwel of kanker in dat gebied. Ook spier- of gewrichtsaandoeningen leiden soms tot staartbeenpijn.

Een gebroken stuitje geeft vaak heftige vlammende pijn. Vooral als u gaat zitten op een gebroken stuitje is de pijn niet te verdragen. Een kneuzing gaat geregeld gepaard met blauwe plekken of bloeduitstortingen en een gezwel, fistel of cyste ziet en voelt u vaak aan de buitenkant.

Maakt het blind?

Je hoort nog wel eens dat een val op je stuit leidt tot blindheid. Dit hoeft echter niet. In tegenstelling tot de hoger gelegen wervelkolom lopen er door het stuitje geen zenuwen. Het is daarom erg onwaarschijnlijk dat u blind wordt, als u op het stuitje valt. In theorie is het wel mogelijk. Bij heel hard vallen kan de schok via de wervelkolom worden doorgegeven aan het hoofd en dan kunnen zenuwen beschadigd raken. Blind- of doofheid kan dan wel het gevolg zijn, maar dat is volledig afhankelijk van welke zenuwen zijn beschadigd.

Diagnose stellen

Staartbeenpijn kan variëren van een onbehaaglijk gevoel tot een vlammende ondraaglijke pijn. Meestal speelt de pijn op tijdens het zitten en verschuiven van uw billen. De diagnose wordt meestal gesteld op basis van de typische pijnklachten die door een ongeval of bevalling zijn ontstaan. Een grondig lichamelijk onderzoek is ook gebruikelijk. Als het nodig is, wordt een röntgenonderzoek, MRI-scan of CT-scan gebruikt.

In principe geneest een breuk vanzelf, maar dit kan maanden duren. Geneest de stuit niet voldoende dan worden de staartbeenwervels nog wel eens verwijderd. Er is hier echter nog niet veel onderzoek naar gedaan en de resultaten wisselen. Toch lijken sommige mensen er veel baat bij te hebben. Ook een ontsteking (meestal) en kneuzing genezen vanzelf. Een gekneusd stuitje heeft vaak drie tot zes weken nodig om te herstellen. Een abces, cyste of fistel dient operatief verwijderd te worden.

Tegen de pijn?

Helaas heelt een pijnlijk stuitje vaak slecht of keert de pijn weer terug. De kans is namelijk groot dat u de dag zittend en fietsend doorbrengt, waardoor u uw stuitje continu belast. De behandeling bij deze pijn kan variëren.

Vaak bestaat het uit gebruik van pijnstillers (NSAID’s) en het aanpassen van de zithouding. Soms geeft een speciaal kussen met een gat erin verlichting, of een speciaal fietszadel. Ook manuele therapie en bekkenbodemfysiotherapie kunnen helpen. Verder is er de mogelijkheid om ontstekingsremmers in het staartbeen te injecteren. Bij ernstige pijnklachten bestaat er ook de optie om de zenuw te blokkeren.

 

10 Comments

Door Liesbeth Biersteker (niet gecontroleerd) op ma, 7-8-2017 - 14:40

Ik ben ooit hard op mijn staartbeentje gevallen en ben bijna een uur helemaal blind geweest.
Het was heel eng en ik was natuurlijk in paniek.
Op den duur kwamen er rode vlekken voor mijn ogen, die werden stads lichter, en gelukkig kon ik na ongeveer een uur weer zien. Ik zal het nooit vergeten.

Door E.g.Metselaar (niet gecontroleerd) op zo, 6-8-2017 - 15:44

Door een val op het gletsjerijs tijdens tourskiën, brak ik mijn stuit. Na onderzoek werd het verbrijzeling genoemd. Ook waren pezen,spieren kapot. Het heeft mij een jaar gekost voordat ik weer kon zitten. De stuit zit nog steeds los. Als ik op een harde bank ga zitten dan is dat niet prettig en moet ik de juiset manier vinden goed te zitten bijvoorbeeld vragen om een kussentje. Ik zeg altijd dat ik mijn hele leven zal blijven kwispelen....

Door Henk Boeree (niet gecontroleerd) op zo, 6-8-2017 - 14:14

U stelt in uw arikel al dat blindheid niet per sé hoeft, maar in een enkel geval kan voorkomen. Hierdoor herinnerde ik mij een (waargebeurd) verhaal van wijlen mijn moeder. Zij was op een bruiloftsfeest waarbij iemand bij wijze van grap een stoel wegtrok van een ander die hierdoor ongelukkig en hard op zijn stuitje viel. Zijn reactie was letterlijk: "dat jullie de stoel onder mij wegtrekken vind ik niet zo erg, maar dat jullie ook nog het licht uitdoen, vind ik flauw ". Deze persoon was dus hierdoor direct blind ! Of dit blijvend was heb ik nooit meegekregen, maar het blijkt dus inderdaad mogelijk te zijn.

Door D. van der Elst (niet gecontroleerd) op zo, 6-8-2017 - 11:30

Ik heb al vele jaren last van mijn stuitje,maar een paar jaar geleden ben ik begonnen met Mangosteen capsules en voor mij werkt dat prima ,kan weer fietsen en als ik met vakantie moet vliegen , wat altijd erg pijnlijk was omdat je lang moet stil zitten en dan bijna niet op kan staan,neem ik er twee en dan gaat het prima ,ze zijn te bestellen bij de apotheek ,ik haal ze meestal uit de USA.Ook te gebruiken bij operaties ,voor snelle genezing.

Door Rieke Siccama Lenos (niet gecontroleerd) op za, 25-3-2017 - 11:07

rond 1966 heb ik veel last gehad van staartbeen pijn. Een injectie hielp niet en is het operatief verwijderd. Ik heb geen last meer gehad van pijnklachten noch andere
nadelige gevolgen daarvan ondervonden.
Inmiddels ben ik 82 jaar.

Door René Hendrickx (niet gecontroleerd) op do, 23-3-2017 - 21:44

Er zijn inmiddels aanwijzingen dat de blinde darm wel degelijk een functie heeft. Vermoedelijk stuurt dit deeltje darm op grond van analyse van de inwendige substantie (een deel van) het verteringsproces aan.

Door W.I. den Hartigh (niet gecontroleerd) op do, 23-3-2017 - 20:29

zo'n 30 jaar geleden viel ik op mijn stuitje. uiteindelijk werd het fietsen de laatste tijd zo pijnlijk dat ik wanhopig werd. ik mocht heel veel zadels uitproberen van het merk SQLAB. nadat ik het SQlab 600 active zadel. en ik ben heel erg tevreden. echt een aanrader.

Door Liesbeth Biersteker (niet gecontroleerd) op do, 23-3-2017 - 15:05

Lang geleden ben ik hard op mijn stuitje gevallen. Op een klos met handvat.
Ik ben een uur totaal blind geweest. Er kwamen langzaam rode vlekken voor mijn ogen,daarna witte vlekken en heel langzaam kwam het zicht weer terug. Ik ben ontzettend geschrokken, maar het is dus geen onzin. Ik heb marsel gehad.

Door Gerda Jansen (niet gecontroleerd) op wo, 23-9-2015 - 21:42

26 jaar geleden vd de trap gevallen op mijn gat, stuitje gebroken. Nog bijna dagelijks ondervindt ik hier hinder van. Langer dan een uur fietsen zit er niet in,wordt dan te pijnlijk. Onlangs een dik stuk schuimrubber gekocht ,op de maat van mijn fietszadel.Dit lijkt iets te helpen. Verder kan ik niet langdurig achtereen zitten ,dus altijd schuin zitten op een bil.

Door Lisa Biersteker (niet gecontroleerd) op ma, 21-9-2015 - 22:23

Inderdaad, ik ben zeker drie kwartier totaal blind geweest na een val op mijn stuitje.Daarna kwamen er rode vlekken, toen lichte vlekken en uiteindelijk kon ik weer normaal zien.Pijn bij het zittengaan heeft een jaar geduurd. Maar wat een schrik.